Ik had nooit gedacht dat ik het volgende stukje zou schrijven, maar het is een poging om telers te helpen tijdens de coronacrisis. De markt voor sierteeltproducten zit op slot, terwijl in deze tijd van het jaar de producties op topniveau komen. Hoe brengen we de groei van het gewas naar een lager niveau, de productie omlaag en sparen we het gewas voor betere tijden?

Kunnen we de groei beheersen en deze gecontroleerd naar een laag niveau brengen, net zoals dat met de besmetting van het coronavirus gebeurt? Voor korte teelten lijkt me dat het niet planten de beste wijze is om uit productie te komen. En het voortijdig rooien van oude rassen lijkt me ook een methode om de productie te verminderen. Maar met meerjarige gewassen meen ik dat het ook kan, al kan de groei niet helemaal gestopt worden. En ik kan er meteen bijzeggen: juist in deze tijd van het jaar is dat erg moeilijk, omdat we dan tegen de natuur gaan strijden. Het ene gewas is er meer geschikt voor dan het andere: meerjarige gewassen zullen beter reageren en hoe houtiger het gewas hoe makkelijker het lukt.

Ik denk dat volgende maatregelen kunnen helpen:

Temperatuur. Allereerst zal de temperatuur omlaag moeten. Zoek de minimaal haalbare temperatuur op die het gewas kan hebben zonder zwak of ziek te worden. Met een koud voorjaar gaat dat makkelijker, het weer speelt gelukkig nog mee. Deze maatregel kan tot een overschot aan assimilaten leiden. Om dat te voorkomen moet je licht wegnemen.

Licht. Schakel de belichting uit als die er is. Scherm overdag zoveel mogelijk licht weg. Licht is groei; veel schermen haalt licht weg en geeft minder groei.

CO2-dosering. Zet de CO2-dosering stil. Nu geldt: hoe lager het CO2-niveau hoe beter. U kunt er zelfs aandenken om grond af te schermen door deze af te dekken met plastic. Breng geen organische stof in en haal gewasresten uit de kas.

Water. Pas de watergift aan. Minder licht en lagere temperaturen verlagen de verdamping van het gewas. Om de wortels gezond te houden is het daarom alleen al noodzakelijk om minder water te geven. Maar minder watergeven geeft ook minder groei: probeer naar het minimum te gaan; laat de EC maar oplopen.

Voeding. Pas de voeding aan door al het ammonium (NH4) uit de voeding te halen en ook de hoeveelheid nitraat (NO3) te verlagen: een tijdje op 50% is mogelijk en geef maar wat ruimte aan chloride (Cl) en sulfaat (SO4). Houd echter wel de pH en de K/Ca balans van nutriënten in het wortelmilieu in de gaten en op het streefwaarden niveau.

Lange termijneffecten

De maatregelen staan hier in een bepaalde volgorde, maar moet je als teler tegelijkertijd uitvoeren. Van belang is dat het gewas een zekere balans bewaart: de balans in assimilaten en de balans in water zoals we met het Het Nieuwe Telen geleerd hebben. Door al deze maatregelen wordt het gewas harder en stugger en te verwachten is dat het ook generatiever zal worden door meer bloemknoppen te geven. Dat is soms voordelig, maar kan ook ongewenst zijn. Daar ligt wel een grens van de mogelijkheden.
De moeilijkheid van deze maatregelen is om lange termijneffecten niet over het hoofd te zien. Het gewas zelf, de basis van de plant moet wel gezond blijven en straks hopelijk weer opschalen naar uitbundige groei en productie. Het is een enorme uitdaging voor telers.

Geerten van der Lugt, adviseur gewas, water en plantvoeding