Komkommerteler Sjaak van Dijk pleitte twee weken geleden in Onder Glas Focus voor meer regie over de komkommerproductie. Volgens Richard Schouten, directeur van GroentenFruit Huis en DPA, is dat momenteel niet toegestaan. Maar daar komt wellicht verandering in: de Europese brancheorganisatie Copa-Cogeca vroeg de Europese Commissie onlangs om toestemming om in geval van nood te kunnen ingrijpen in de groente- en fruitmarkt.

Teler Van Dijk stoorde zich aan het feit dat er in deze crisistijden geen regie wordt genomen over de productie in de vruchtgroentesector, zoals Royal FloraHolland dat doet in de sierteelt. “In de vruchtgroenten blijft iedereen blindelings produceren. Partijen als Glastuinbouw Nederland en GroentenFruit Huis moeten nu de regie pakken”, zei de teler twee weken geleden in Onder Glas Focus.
Richard Schouten, directeur van GroentenFruit Huis en de Dutch Produce Association (DPA), benadrukt in een reactie dat het maken van afspraken over de groenteproductie op dit moment niet mogelijk is. “Binnen de individuele telersverenigingen hoort het maken van productieafspraken wel tot de mogelijkheden. Maar ga je dit centraal doen, dan is sprake van verstoring van mededinging. Dat is niet toegestaan. Het grote verschil met de sierteeltsector is dat tachtig procent van de bloementelers is aangesloten bij één organisatie, FloraHolland.”

Europese regie

Hoewel het maken van afspraken tussen telersverenigingen nu niet mogelijk is, komt daar in de toekomst wellicht verandering in. Copa-Cogeca diende enkele weken geleden namelijk een verzoek in om regie te kunnen nemen over de groente- en fruitproductie. Copa-Cogeca is de Europese belangenorganisatie voor agrariërs en coöperaties, waarvan DPA lid is.
“Wanneer sprake is van een marktverstoring, kijken de Europese groente- en fruitproducerende landen altijd welke actiemogelijkheden er zijn. Omdat regeren in deze crisistijd vooruitzien is, is de Europese Commissie gevraagd om ruimte te creëren voor het maken van afspraken tussen telersverenigingen. Dit met het doel om het aanbod af te stemmen op de huidige vraag. Bijvoorbeeld door het instellen van minimumprijzen, het beperken van de productie, et cetera. Het is goed om deze opties achter de hand hebben. Zie het als een soort van zekerheid richting de toekomst, een laatste redmiddel.”
Tot nu toe heeft de Europese Commissie het verzoek echter nog niet goedgekeurd. Volgens Schouten wordt deze optie voor groenten en fruit nog bestudeerd. “Wanneer je zoiets toestaat, betekent dat immers nogal wat. Maar het is goed om een extra ijzer in het vuur te hebben.”

Wegvallen ‘foodservice’

Schouten benadrukt ook dat het zaak is om niet te zeer te focussen op de slechte prijzen binnen een kort tijdsbestek, maar te kijken naar de prijsvorming over een langere periode. “Bij sommige producten is de markt inderdaad ernstig verstoord, doordat de afzet richting foodservice volledig is weggevallen. Maar we zien ook grote prijsverschillen tussen de individuele telers. Sommige telers werken namelijk met dagprijzen, anderen met (langetermijn-)contracten.
In de gesprekken met het ministerie van LNV, over de invulling van de steunmaatregel voor de tuinbouw, zetten we in ieder geval sterk in op het bieden van steun aan de telers die hard geraakt zijn door de coronacrisis. Denk bijvoorbeeld aan de komkommerteelt. De resultaten zijn nog niet bekend. Maar de minister heeft wel al laten weten dat het fonds alleen bestemd is voor ondernemers die schade ondervinden door het wegvallen van de afzet richting foodservice.”

Boodschappenmandje

Over het algemeen worden groenten en fruit volgens Schouten echter goed verkocht en hebben deze producten momenteel een prominente plek in het boodschappenmandje van de consument. Ook gaat de verkoop richting het buitenland door. “De uitdaging is vooral om de producten die normaal gesproken worden afgezet via de foodservicemarkt nu te verkopen via de retail of de snijderijen. Om dat voor elkaar te krijgen, is het heel belangrijk om de afzet en consumptie te stimuleren. Telersverenigingen zetten zich hiervoor in en GroentenFruit Huis heeft de campagne ‘Zorgt u voor elkaar? Zorgen wij voor uw groenten en fruit’ gelanceerd. We zien ook dat supermarkten daadwerkelijk bereid zijn om sterker in te zetten op en meer te doen met groenten en fruit. Diverse supermarkten hebben al acties opgezet, op verzoek van leveranciers.”

Tekst: Ank van Lier