“Over vijf jaar zal er geen winterradijsteelt meer zijn in Nederland. De stijgende energiebelasting gaat ons Nederlandse product hard raken.” Dat zegt Ruud Cornelissen, mede-eigenaar van kwekerij Ortolanda en verantwoordelijk voor de locatie in Melderslo. Het bedrijf gaat waarschijnlijk meer produceren op de locatie in Italië. 

Met een areaal van 75 hectare kassen is Ortolanda een van de grotere aanbieders van radijs in Europa. Het bedrijf heeft twee locaties in Nederland − in Oude-Tonge en in Melderslo − en één in het Italiaanse Borgo Grappa. Op alle locaties telen ze jaarrond losse radijs en bosradijs, onder glas en plastic. Maar met de stijgende energiebelasting vreest Ruud Cornelissen voor de Nederlandse winterteelt. “Die extra kosten zijn niet door te rekenen, want daarmee krijgen Zuid-Europese teelten een concurrentievoordeel. Ik denk dat we toegaan naar een winterstop van twee maanden. In oktober kunnen we nog zaaien voor oogst in december, maar zaaien voor januari kan dan niet meer. Dat wordt te duur.”

Van 5 naar 3 kuub per m²

Het bedrijf denkt om die reden al serieus na over uitbreiding van de productie in Italië, om het winteraanbod aan te vullen en het totale volume op peil te houden. Cornelissen: “We hebben geen keus. De energiekosten zijn op zich beperkt; radijs is een relatief koude teelt, we stoppen er in vier maanden tijd ongeveer 5 kuub gas per vierkante meter in. We stookten deze winter een graadje lager. Door die maatregel, én een milde winter, hebben we de inzet van gas terug kunnen brengen naar 3 kuub per vierkante meter. Maar verder kan niet, want dat gaat ten koste van de teeltsnelheid en de kwaliteit. We zullen altijd het vocht uit de kas moeten blijven stoken.”

Stoken wordt onbetaalbaar

Investeren in duurzame energieopwekking is geen optie, volgens de teler. “Je gaat geen grote investeringen doen voor een beperkte warmtevraag tijdens hooguit vier maanden. De kostprijs om energie te maken, wordt dan te hoog. Aansluiten op een gezamenlijke warmtevoorziening kan maar op één locatie, daar zijn we nog mee bezig.”
Met beperkte gasvraag, isolerende zijgevels en schermdoek zijn de energiekosten in milde winters nog wel behapbaar. Maar de afschaffing van de verlaagde tuinbouwtarieven voor gas en de invoering van een CO2-heffing, gaan straks zwaar wegen op de kostprijs. “Dat gaat onze winterteelt negatief beïnvloeden de komende jaren,” voorziet Cornelissen. Over vijf jaar zal er geen Nederlandse winterproductie van radijs meer zijn. Er valt dan twee volle maanden productie weg. Gelukkig kunnen wij dat opvangen door meer in Italië te produceren, maar niet iedereen heeft die mogelijkheid.”

Prijzen onder druk

Door inzet van zaai- en oogstmachines heeft de producent relatief weinig personeel nodig. Dat is goed voor de kostprijs, zeker nu de lonen weer flink hoger zijn. Daar tegenover staat dat de opbrengsten dit jaar onder druk staan. “Vorig jaar was de Duitse vollegrondproductie laat op de markt, waren de prijzen het gehele jaar goed en in het najaar waren er tekorten in heel Europa, met name omdat er weinig of niets uit Israël kwam. Dit jaar is het weer gestabiliseerd en is er ruim voldoende aanbod. Tot Pasen hebben we nog even kunnen pieken. Er was veel vraag en er was nog weinig aanbod van Duitse vollegrondproductie. Nu, na Pasen blijft er voldoende vraag maar zijn de prijzen lager.”
Over het algemeen ziet de ondernemer wel dat de populariteit van radijs groeit, vooral vanwege de gezondheidstrend. “We gaan dan ook uit van gezonde marktgroei. Maar de productiekosten moeten dan wel realistisch blijven.”

Tekst: Astrid Zoumpoulis