Als teler heb je te maken met allerlei ziekten en plagen die de gezondheid van je gewas kunnen beïnvloeden. Deze kunnen via de bodem, voedingsoplossing maar ook via de lucht worden verspreid. Hoe bemonster en analyseer je het beste of er ziekteverwekkers in de lucht van je kas aanwezig zijn? En zo ja, hoe weet je welke dit dan zijn? Dat wordt onderzocht in de PPS Air Monitoring, die zojuist is gestart en loopt tot 1 april 2026.

Het project gaat verschillende apparatuur, waarmee luchtmonsters in kassen kunnen worden verzameld, vergelijken. Vervolgens worden deze monsters geanalyseerd op de aanwezigheid van ziekteverwekkers van planten (schimmels en bacteriën).

Ziekteverwekkers detecteren in kaslucht

“De luchtbemonsteringssystemen voor de monitoring van belangrijke ziekteverwekkers in de glastuinbouw gaan we vergelijken op capaciteit, efficiëntie en het vermogen om deze ziekteverwekkers te kunnen detecteren. Na de bemonstering zetten we diverse moleculaire testen in om te achterhalen welke schimmels en bacteriën er nu in de lucht van de kas zijn. Daarnaast bekijken we waar en wanneer deze ziekteverwekkers aanwezig zijn, nog voordat er symptomen te zien zijn”, aldus onderzoeker Peter Bonants.
Ziekteverwekkers verspreiden zich in ruimte en tijd door de kas afhankelijk van het groeistadium waar het gewas zich in bevindt, de temperatuur in de kas en de relatieve luchtvochtigheid. “Al deze parameters nemen we mee in de analyse van het luchtmonster. Bij verschillende telers zetten we de apparatuur in om luchtmonsters te nemen en vervolgens in het lab te analyseren.”

Komkommer, gerbera en roos

De gewassen waarop in eerste instantie de focus ligt zijn komkommer, gerbera en roos. In een later stadium kunnen ook andere gewassen bemonsterd worden. Daarnaast wordt er in het project samengewerkt met telers die hun praktijkervaringen in kunnen brengen.
Twee Business Units van Wageningen University & Research (WUR) zijn betrokken bij het project: BU Biointeracties & Plantgezondheid en de BU Glastuinbouw & Bloembollen. Een breed consortium van organisaties is aangehaakt bij dit onderzoek. De grootste financier van het onderzoek zijn het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Glastuinbouw Nederland via Stichting KIJK (Kennis In Je Kas), die de glastuinbouwtelers vertegenwoordigt. Andere partners in het project zijn: Gewascoöperaties Komkommer, Gerbera en Roos, Naktuinbouw, Royal Brinkman, Pessll Instruments, Bertin Instruments, 20/20 Seedlabs Inc, One Planet/Imec NL en Hogeschool Leiden.

Tekst: Peter Bonants