Op het World Horti Center in Naaldwijk start binnenkort een teeltproef onder transparante zonnepanelen. De producent wil weten voor welke teelten zo’n kasdek geschikt kan zijn. “We kijken eerst naar gewassen die minder licht vragen of tegen hoge instraling beschermd moeten worden, want de lichttransmissie is structureel 20% lager dan bij normaal glas”, zegt projectleider glastuinbouw Jeroen Sanders van Vertify. “De lat ligt hoog, want het doel is 0% opbrengstreductie.”

De vuistregel dat één procent meer licht één procent meer opbrengst oplevert, gaat lang niet voor alle gewassen op. Sommige teelten zijn een deel van het jaar zelfs gebaat bij krijt- of beweegbare zonneschermen om ze tegen te felle instraling te beschermen. Een kasdek dat structureel minder licht doorlaat dan hoogwaardig tuindersglas, hoeft dus niet op voorhand kansloos te zijn. Zeker niet wanneer zo’n dek in staat is om elektriciteit op te wekken.

Marktpotentieel groeit

BriteSolar, dat transparante zonnepanelen en andere slimme innovaties ontwikkelt, zag er al brood in voordat de energieprijzen vorig jaar explodeerden. Het Griekse nanotechbedrijf, met vestigingen in Venlo en de Verenigde Staten, ziet het marktpotentieel in de mondiale glastuinbouw nu nog sneller groeien.
“Ook in Nederland, waar veel kassen staan, maar de zon minder vaak schijnt dan in Griekenland”, zegt projectmanager Spyros Bousios. “Van die beperking zijn we ons zeer bewust. Daarom kijken we hier vooral naar gewassen die minder licht vragen. Daar willen wij mooie businesscases voor maken.”

Per gewas de balans zoeken

Voordat die businesscases invulling kunnen krijgen, wil het bedrijf voor een aantal belangrijke gewassen uitgezocht hebben waar de balans ligt tussen lichtbehoefte en elektriciteitsproductie. Een hogere stroomproductie per m² gaat immers ten koste van de transmissie, en omgekeerd.
Bousios: “We hebben voor deze proef een prototype gekozen met een transmissie van 80% ten opzichte van normaal glas. Als belangrijke gewassen daar geen moeite mee hebben, zou dat interessant kunnen zijn.”
Wanneer een hogere transmissie noodzakelijk blijkt, kun je panelen ontwikkelen die wat minder stroom produceren, óf een hogere transmissie realiseren met anti-reflectie en fluorescente coatings. “We zijn al ver met een kostenefficiënte printtechniek voor dergelijke coatings”, aldus Bousios. “We moeten echter bij het begin beginnen. Daarom hebben wij Vertify gevraagd om voor ons deze proef op te zetten.”

Proefopzet

Voor de proef zijn drie hoofdgewassen geselecteerd (chrysant, gerbera en phalaenopsis), die in twee afzonderlijke afdelingen van elk 86 m² gedurende een jaar geteeld zullen worden. De gewassen volgen elkaar op. Op één van deze afdelingen worden er transparante zonnepanelen op het dek geïnstalleerd.
Sanders: “We voeren de proef uit in twee aparte afdelingen, omdat de lichtsommen flink van elkaar verschillen. Daarom moeten we ook verschillende temperatuurregimes aanhouden. We gaan intensief monitoren met sensoren en lichtmeters en de proeven worden begeleid door ervaren telers.”

Interessante verkenning

Ook de stroomproductie wordt uiteraard nauwgezet geregistreerd, want daarmee zullen de meerkosten van de panelen terugverdiend moeten worden. “Het wordt een interessante verkenning”, zegt Sanders opgetogen. “Zelf stroom opwekken is nu een stuk interessanter dan een paar jaar geleden, maar een harde randvoorwaarde is dat het gewas geen negatieve invloed mag ondervinden. Ik ben zeer benieuwd naar de eerste uitkomsten.”

Tekst: Jan van Staalduinen