Komkommertelers handvatten bieden om op een laagdrempelige en praktijkgerichte manier aan de slag te gaan met Het Nieuwe Telen. Dat was het belangrijkste doel van het project ‘Energiezuinig komkommers telen’ op substraat, dat plaatsvond bij het Delphy Improvement Centre.

Meerdere komkommertelers hebben de afgelopen jaren ervaring opgedaan met Het Nieuwe Telen-principe; door vaker en langduriger te schermen en te ontvochtigen met buitenlucht, wilden zij hun energieverbruik reduceren en de productie en kwaliteit optimaliseren. “Het Nieuwe Telen-concept vergt echter nogal wat investeringen, onder meer in ontvochtingsapparatuur”, zegt Rick van der Burg, teeltmanager bij het Delphy Improvement Centre in Bleiswijk. “Hierdoor zagen we dat de laatste jaren steeds meer de rem werd gezet op innovatie; telers hadden niet meer de financiële ruimte om te experimenteren.”

Praktijkgerichte proefopzet

Om deze reden werd van december 2014 tot december 2015 een proefvak van 1000 m² ingericht bij het Delphy Improvement Centre in Bleiswijk. Hier werd geëxperimenteerd met een nieuwe, meer praktijkgerichte opzet van Het Nieuwe Telen. “We redeneerden vooral vanuit de plant, niet vanuit de techniek”, legt Van der Burg uit. “Dit hield concreet in dat we wilden aantonen hoe ver je klimaattechnisch – denk aan een hogere temperatuur en luchtvochtigheid – kunt gaan, zonder dat problemen optreden met schimmels als Mycosphaerella. De kas was uitgerust met een dubbel energiescherm, dat zoveel mogelijk dicht werd gehouden. Onze doelen waren drieledig: we wilden maximaal 25 m³ aeq/m² aan warmte inzetten en op deze manier een energiebesparing realiseren, een reële productie halen en de Mycosphaerella-schimmel in bedwang houden.”

Gradient Technologie

Cultilene was één van de partners in het project, dat financieel werd ondersteund door het programma Kas als Energiebron en waarbij zes komkommertelers betrokken waren. “De proef werd uitgevoerd met Exact Air-matten van Cultilene”, vertelt teeltadviseur Remy Maat van de substraatleverancier. “De keuze viel op dit substraat omdat Exact Air veel uniformer is in gedrag dan de gemiddelde steenwolmat. Dit komt onder meer door de horizontale vezelstructuur en de matopbouw op basis van de zogeheten Gradient Technologie (wat inhoudt dat de toename van de densiteit van de steenwol van boven naar beneden ‘vloeiend’ verloopt), wat zorgt voor een goede vocht- en wortelverdeling. Ook kenmerkt Exact Air zich door een minimale variatie in watergehalte en EC. Dit paste perfect bij de projectdoelstelling om het substraat zo uniform mogelijk te houden; een belangrijke voorwaarde om de teelt optimaal te kunnen sturen.”
Het uniforme en stabiele substraat, en daarmee samenhangend een EC die tussen de 3 en 3,5 bleef, heeft volgens Maat bijgedragen aan een succesvolle proef. “Mede hierdoor bleef de plant goed in balans, waardoor er minder gestuurd hoefde te worden, de verdamping beter onder controle kon worden gehouden en minder energie werd verspild.”

Uniform substraat

Volgens Rick van der Burg zorgde Exact Air vooral voor een goede basis. “Om een dergelijke proef succesvol te kunnen uitvoeren, moeten de randvoorwaarden – waaronder een uniform substraat – gewaarborgd zijn. Hierin heeft Cultilene een belangrijke rol gespeeld. Pluspunt was ook dat we bij het watergeven steeds met dezelfde beurtgrootte konden werken. Dat gaf rust, we konden focussen op andere zaken. Uiteindelijk hebben we alle projectdoelstellingen zonder grote problemen kunnen realiseren. Dat is absoluut ook te danken aan de eigenschappen van Exact Air.”