Voor veel telers van vruchtgroenten breken spannende weken aan, nu de Spaanse productie hard afneemt en die uit Nederland stapsgewijs toeneemt. Er is minder belicht dan in voorgaande winters, ook bij Bryte Groep. Het voorjaar blijft tot nu toe grijs en koud, waardoor de vraag trager op gang komt. Teler en mede-eigenaar Tom Zwinkels: “We hebben de afgelopen periode best wel wat kostprijsstijgingen gehad, met name van energie en arbeid. Dat moet wel uit de markt gaan komen.”

Er is afgelopen winter bij Bryte Groep (40 ha, zeven locaties) aanzienlijk minder belicht dan in voorgaande seizoenen. Tom Zwinkels: “Van de 22 hectare met belichting is de afgelopen winter 5 hectare een belichte teelt op contractbasis geweest. Daarnaast hebben we op 3,5 hectare belicht, om de teelt te vervroegen. In 2019 lieten we op die 8,5 hectare een hybride installatie ophangen, sinds vorig jaar hebben we daar full LED van gemaakt. Op de andere locaties waar nog wel SON-T-belichting hangt, hebben we alleen belicht als dat financieel interessant was.” De onbelichte teelt op de overige locaties is later geplant dan normaal. Verder is dit jaar een eerste komkommerteelt gestart.

Netcongestie

De komende maanden worden 3.700 zonnepanelen op de schuurdaken van alle locaties gelegd. Dat scheelt elektra-inkoop of WKK-gas in de zomer, terwijl de OCAP-leiding CO2 levert. Op locatie Greencamp in Maasland is begin 2021 een pilot gestart met drijvende zonnepanelen. Toch wordt nu eerst de voorkeur gegeven aan de schuurdaken. “Dat doen we omdat dat economisch aantrekkelijker is dan investeren in relatief dure drijvende zonnepanelen. Als we alle schuurdaken straks vol hebben liggen met zonnepanelen kunnen we daarmee ongeveer driekwart van onze behoefte aan bedrijfsstroom dekken.”
Zwinkels wil op termijn ook alle bassins met zonnepanelen vol leggen, alleen kan het stroomnet momenteel geen extra teruglevering aan. “Als we de stroom niet zelf kunnen gebruiken moet het wel het net op kunnen. Als dat niet kan, moeten we de panelen bij zonnig weer afschakelen, wat dan weer ten koste gaat van de terugverdientijd. Bovendien vragen de drijvende panelen om een hogere investering door de drijvende aluminium constructie. We leggen daarom eerst de schuurdaken vol. Pas als er voldoende ruimte is op het net gaan we met de waterbassins verder.”

Aardwarmte

Naast de verduurzaming van elektriciteit wordt door de Bryte Groep geïnvesteerd in aardwarmte. Zwinkels: “Op de locaties in Tinte waren vorig jaar wat problemen, maar die draait nu gelukkig weer. Voor de Westlandse locaties zijn we bezig met aardwarmte in Maasdijk. De boringen zijn daar voltooid, de infrastructuur wordt nu aangelegd. We hopen daar voor het einde van het jaar de eerste warmte van te ontvangen. Dat is goed voor een lager gasverbruik, maar niet goed voor onze portemonnee. De energiekosten vallen daardoor hoger uit vanwege het wegvallen van de SDE. Het is toch bijzonder dat je gestraft wordt om te verduurzamen. Die discussie met de overheid loopt natuurlijk al veel langer.”
De laatste tijd schaffen veel telers een e-ketel aan, om bij negatieve stroomprijzen – wat dit voorjaar al meerdere keren voorkwam – warmte op te wekken. “Wij geloven daar niet echt in, omdat een e-ketel alleen wordt aangezet als de stroomprijs interessant is. Een warmtepomp is veel interessanter qua rendement, in combinatie met aardwarmte kunnen we er veel meer voordeel uithalen. Dan snijdt het mes aan twee kanten. We zijn ook geen partij die persé met alle trends meegaat.”

Marktvraag

Growers United verzorgt de verkoop van de tomaten en komkommers. Over de productprijzen van dit seizoen is de teler tevreden. “We mogen tot nu toe tevreden zijn. Er zal de komende weken wel meer spanning gaan ontstaan tussen Spaanse en Nederlandse leveranciers. Dat moet zich gaan settelen in deze periode. Dat wordt extra bemoeilijkt omdat we nu minder product hebben, mede door het grijze voorjaarsweer. We zitten voor ons gevoel in een hele lange herfst. Maar de winterproductie uit Spanje neemt hard af. Het lekkere voorjaarsweer moet in Europa nog op gang komen, dan komt er vanzelf meer vraag naar tomaten en komkommers.”
Wat verwacht hij voor de komende maanden? “Natuurlijk zal het best spannend worden. We hebben de afgelopen periode best wel wat kostprijsstijgingen gehad, met name van energie en arbeid. Dat moet wel uit de markt gaan komen. De hele sector is natuurlijk in afwachting wat de komende maanden en jaren gaan brengen. Niet alleen op het gebied van verduurzaming en innovatie, maar ook ten aanzien van groei, ontwikkeling en dergelijke. Het zijn wat dat betreft leuke en interessante tijden.”

Tekst en beeld: Mario Bentvelsen