Virussen zijn wel een dingetje aan het worden, zowel in kwekerijen als in ons persoonlijke leven. Wat kunnen we leren van beider problemen? Het coronavirus leidde tot internationale noodzakelijke kennisuitwisseling, iets waar we in de tuinbouw ook goed in zijn maar wat de laatste jaren onder druk staat. Dat is één les. Verder is het zaak tuinbouwvirussen direct lokaal te isoleren in het bedrijf.

Wat zijn de overeenkomsten tussen het coronavirus en virussen in de kas? Ten eerste, het overvalt ons en dan gaan we pas handelen met als gevolg dat we achter de feiten aanlopen. Dit kost bij corona veel levens en heeft grote economische gevolgen. In onze sector is dit nagenoeg hetzelfde, veel uitval van planten en daardoor ook economische schade. Met in het ergste geval het sluiten van grenzen voor ons product. Het duurt kortweg te lang voordat we de situatie kunnen beheersen, met alle gevolgen van dien.

Verspreiding virus

We moeten de volgorde van virus/bacterie bestrijding precies andersom benaderen dan dat het nu gebeurt. De vraag is namelijk niet of we een virus krijgen, maar wanneer we het krijgen. Kunnen we het dan beheersen? Daar moet ons beleid op gericht zijn. Concreet houdt dit in dat virussen veelal door plantsappen en/of insecten worden verspreid. Dit biedt het voordeel dat het zich in de werkrichting verspreid. Vanaf hier kunnen we het gaan beheersen op het moment dat een nieuwe uitbraak zich voordoet.
De werkwijze moet standaard geïntegreerd worden in ons beleid en moet uitvoerbaar zijn zonder dat de kostprijs van de arbeid stijgt. Met als voordeel dat we bij een uitbraak de aantasting direct isoleren tot op padniveau zonder uitbreiding naar andere paden op het bedrijf. Schade blijft klein en we kunnen ons direct richten op de oorzaak van het probleem zonder dat we eerst ook nog het beleid moeten wijzigen. Het is dus van belang, te zorgen dat alles waar we zelf invloed op hebben, standaard in ons beleid zit, dus ook als er niets aan de hand is op de tuin!

Kennisuitwisseling

Waar we geen invloed op hebben, is hoe een virus/bacterie aantasting op ons bedrijf beland. Het verleden heeft ons geleerd dat dit veelal uit het buitenland komt vanwege de globalisering, omdat daar economischer geproduceerd kan worden. Alle certificeringen ten spijt biedt dit geen waterdichte garantie heeft de praktijk ons geleerd, laten we er dus zelf het maximale aan doen en hopen dat onze partners dit ook doen.
Wat ook een verschil is, is dat het coronavirus, nadat het herkend was en zich verspreidde, leidde tot kennisoverdracht tussen landen die met elkaar vooruit willen om de zaak beheersbaar te krijgen door open te communiceren. Dit is een eigenschap die ons in de tuinbouw niet vreemd is, maar alleen de laatste jaren niet altijd meer wordt gebruikt. Hiervoor mogen we onszelf wel weer eens in de spiegel aankijken.
Ik wissel graag met jullie eens van gedachte over hoe we zulke problemen kunnen beheersen zonder dat de bedrijfsvoering hier al te veel onder lijdt. Kennisuitwisseling heeft mij in ieder geval de laatste dertig jaar veel ellende bespaart. Aangaande corona vraag ik me af, als we allemaal een prikje krijgen of we de zaken die we geleerd hebben en waar we zelf invloed op hebben, ons eigen maken. Of wordt het lang leve de lol tot de volgende uitbraak?

Tekst: Pieter van Staalduinen, consultant bij Vortus; beeld: Marleen Arkesteijn