Fred van Zijl en Lex Scheffers telen in Honselersdijk op 5,8 ha potanthuriums. Aardwarmte Vogelaer is sinds een jaar of zeven de belangrijkste warmtebron. Die draait momenteel naar tevredenheid. Om verder te vergroenen heeft hun bedrijf Amazone Plants onlangs 0,5 MW aan aardwarmte van Vogelaer 2 bijgekocht. Al blijft de WKK voorlopig onmisbaar. “Voor de energiecrisis waren we met aardwarmte goedkoper uit, omdat we toen nog SDE-subsidie hadden. Nu zijn we een stuk duurder uit.”

Op de aardwarmte bron zijn negentien bedrijven met een totaal glasoppervlak van 88 ha aangesloten, waaronder Amazone Plants, een van de zes initiatiefnemers van het geothermieproject. In 2022 heeft Aardwarmte Vogelaer Green Well Westland (GWW), gelegen bij Kwekerij Zeurniet overgenomen. De aardwarmteput van Green Well – de eerste in het Westland – is door technische tegenslag een jaar geleden buiten werking gesteld.
De bedrijven die zijn aangesloten op GWW krijgen warmte aangeleverd van de nieuwe aardwarmte-installatie Vogelaer 2, die naast de bestaande installatie aan de Arckelweg in Poeldijk wordt gerealiseerd. Het koppelen van het warmtenetwerk van Aardwarmte Vogelaer aan GWW biedt ook nieuwe mogelijkheden om – op termijn – aan te sluiten op Warmte netwerk Westland. Hiermee wordt uitwisseling van warmte over een veel groter gebied mogelijk.

Nog veel te leren

Fred van Zijl van Amazone Plants ziet de uitbreiding naar twee doubletten als positief. Door technische complicaties is nog onzeker wanneer het tweede doublet beschikbaar is, in ieder geval niet dit jaar, zoals verwacht. “We zijn een tweede bron gaan boren, zodat we meer bedrijven kunnen aansluiten en de leveringszekerheid van warmte kunnen vergroten. WKK’s blijven voorlopig echter onmisbaar. Niet alleen voor de wintermaanden, maar ook als backup. Verder gebruiken we de stroom voor onze belichting.”
De WKK blijft dus nodig om de pieken door te komen, tot ze restwarmte uit de Rotterdamse haven erbij krijgen.” Op dit moment wordt de basisbehoefte van Amazone Plants gedekt met aardwarmte en worden pieken in de vier koudste maanden van het jaar overbrugd met relatief goedkope WKK-warmte. Van Zijl vindt de hogere kosten van aardwarmte echter geen nadeel. “Die kosten kunnen nog wel omlaag. We doen in Nederland steeds meer ervaring op met aardwarmteprojecten. Door van elkaar te leren, bijvoorbeeld over het gebruik van materialen, worden onderhouds- en vervangingskosten lager. Daar worden nu al stappen in gemaakt en niemand weet hoe dat er over tien jaar uitziet. Wij weten wel dat we pas aan het begin staan van de echte toepassing van aardwarmte.”

Wegvallen SDE-subsidie

De energiecrisis had tot gevolg dat de SDE-subsidie grotendeels wegviel, wat een nadelige invloed heeft gehad op de warmteprijs van geothermie. Van Zijl: “Die subsidie zie je nu wel weer terug. Maar het ijlt na. Over vorig jaar krijgen we een beetje SDE. Dat vind ik op zich niet zo negatief. In een jaar dat de gasprijs heel hoog was hadden wij een relatief lage aardwarmteprijs.”
Ondanks de hogere kosten van aardwarmte ten opzichte van WKK-warmte wil Amazone Plants verder vergroenen, en heeft het onlangs 0,5 MW aan warmte erbij gekocht van Aardwarmte Vogelaer 2. De aardwarmte-installatie van Aardwarmte Vogelaer 1 draait zonder veel technische problemen, al zijn er volgens Van Zijl vorig jaar in november een paar weken uitval geweest. Andere stilstand was te wijten aan regulier planbaar onderhoud, dat in de zomer plaatsvindt. Als mede-eigenaar heeft Amazone Plants een leveringscontract getekend voor vijftien jaar, wat een minimale afname garandeert. Daardoor zijn de exploitatiekosten afdoende gedekt.
Wat ook helpt is dat de installatie draait op elektriciteit die wordt opgewekt in een WKK met aardgas dat ook uit de bron mee opgepompt wordt. “Wat aan stroom over is, wordt verkocht aan het net. Hoelang deze ‘gratis stroom’ beschikbaar blijft valt moeilijk te zeggen, de verwachting van geologen is twaalf jaar. De levensduur van de aardwarmteput wordt geschat op dertig jaar, maar ook dat is onzeker. Misschien wel langer of korter of oneindig lang. We weten het simpelweg niet.”

Opslag van aardwarmte

Om de beschikbare aardwarmte maximaal te benutten maakt Amazone Plants gebruik van modulerende pompen en een cascadesysteem, met een hoog en laag temperatuurnet. “We kunnen het water afkoelen tot 25-26 graden, het komt binnen op 85 graden Celsius. Als het buiten kouder is moet je harder pompen, heb je minder rendement en koelt het minder snel af.”
Van Zijl vervolgt: “In de toekomst willen we de capaciteit van de aardwarmteproductie verder optimaliseren, daarom kijken we ook naar opslag van aardwarmte in ondiepe aardlagen. Je zou nu al het hele jaar door kunnen produceren, alleen heb je het in de zomer niet of veel minder nodig. Dan kun je het in de zomer ondergronds opslaan en in de winter gebruiken. Al zal de 1,5 MW die in de wintermaanden nodig is dan wel duurder worden, omdat je minder WKK-uren kunt draaien.”
CO2 wordt in de wintermaanden bij OCAP afgenomen. Die externe bron van CO2 is wel een voorwaarde voor verdere verduurzaming, mocht de fossiele WKK op termijn komen te vervallen. In de toekomst zal de warmtevraag volledig worden ingevuld met aard- en restwarmte van de Rotterdamse haven via Warmte netwerk Westland, aangevuld met waterstof-WKK’s, verwachten de ondernemers. “Die waterstof zal uiteindelijk daar geproduceerd worden waar dat het goedkoopste kan.”

Aardwarmte, LED en zonnepanelen

Op energiegebied zijn er geen nieuwe investeringsplannen voor dit jaar, zegt Van Zijl. “We zijn wel zo’n beetje klaar. We hebben aardwarmte, LED-belichting en zonnepanelen. Wat kunnen we nog doen? We hadden eerst SON-T-lampen, waarvan we de helft hebben vervangen door dimbare LED, dus eigenlijk is het nu hybride. Die geven net zoveel licht als twee SON-T-lampen. We hebben er nu ook verrood-modules in zitten, die kunnen we ook dimmen. Bij de teelt van anthurium kun je daar wel wat mee. De SON-T zetten we bij lage of negatieve stroomprijzen aan om goedkope warmte mee te creëren. Dan maken we er licht en warmte van. We hebben ook een op- en af-contract voor noodvermogen en passieve onbalans.”
Tot slot: “Onze WKK’s kunnen heel makkelijk op- en afschakelen en zorgen voor balans op het stroomnet. De energiebedrijven hebben dit nodig in hun balanceringsstrategie. Voorlopig blijven ze voor het stroomnet onmisbaar, zolang er geen gelijkwaardige alternatieven beschikbaar zijn.”

Tekst en beeld: Mario Bentvelsen