Afgelopen jaar hebben veel tuinbouwbedrijven één of meer doekfilters aangeschaft. Ze zijn populair vanwege hun bedieningsgemak en omdat het ingedikte residu eenvoudig kan worden afgevoerd. Jaagt het lozingenbesluit ondernemers alleen op kosten? In eerste instantie lijkt dat zo, maar teler Roy van der Knaap ziet ook grote voordelen van verbeterde filtertechnieken. Nog niet eerder had hij in beeld hoeveel water er eigenlijk naar het riool ging. Afgelopen zomer daalde het waterverbruik op zijn potplantenbedrijf, waardoor bijmengen niet nodig was.
[wcm_nonmember]
Voor het bekijken van deze content heeft u een lidmaatschap nodig, of log in als u al een lidmaatschap heeft.
[/wcm_nonmember]
[wcm_restrict]
Doekfilters – ook wel bandfilter of papierbandfilter genoemd – vragen de nodige aandacht, want je moet regelmatig een nieuwe rol plaatsen en het vervuilde doek afvoeren. Deze apparatuur is op meerdere plaatsen inzetbaar, bijvoorbeeld om bassinwater te reinigen, om spuiwater van een zandfilter na te behandelen, om drainwater of water van eb- en vloedsystemen te filtreren of water te behandelen voordat het naar de ontsmetter gaat.

“Doekfilters zijn populair als voorfiltratie voor een zuiveringsinstallatie, omdat ze geen spoelwater hebben, maar ook erg fijn kunnen filteren”, meldt Joshua Reijnen, waterspecialist bij Royal Brinkman. “Naast de populariteit van deze techniek zien we dat telers steeds vaker zandfilters vervangen door zelfreinigende automatische filters. Deze hebben als voordeel dat het proces niet wordt onderbroken tijdens het spoelen. Bovendien is de hoeveelheid spoelwater kleiner.”

Laatste ‘lijkje’

Roy Imming, technisch accountmanager bij Agrozone, vertelt dat telers steeds meer beseffen wat de waarde is van goed gietwater. Het bedrijf verkoopt al zo’n zeven jaar doekfilters van leverancier Hortispeed onder de naam Ecofilter, vaak in combinatie met ontsmetters op basis van ozon. “Je systeem schoonhouden is enorm belangrijk. Ontsmetters op basis van UV of verhitting doden wel de materie, maar er blijft een residu achter. Dat residu, zo weten we inmiddels, doet het zuurstofgehalte in het water dalen. Ozon neemt ook het laatste ‘lijkje’ weg.”

Hij heeft ervaren dat de combinatie van doekfilter en ozonontsmetting een goede is. “We merken dat bij deze combinatie het verbruik van waterstofperoxide omlaag kan.” Hij meldt dat de doekfiltertechniek uit de experimentele fase is. De kinderziektes zijn er inmiddels uit.

Waterstromen in kaart

Potplantenteelt- en veredelingsbedrijf KP Holland in Naaldwijk heeft de afgelopen periode geïnvesteerd in een gesloten teeltsysteem, waarbij geen spuiwater naar het riool gaat. Op dit bedrijf, met vijf locaties, was recirculatie al een vanzelfsprekende zaak. Hygiëne krijgt er veel aandacht. Ondanks het optimaal hergebruiken van proceswater loosde het bedrijf met enige regelmaat spoelwater van de zandfilters en ander vervuild water op het riool. Toen halverwege 2016 de nieuwe wetgeving in beeld kwam, heeft het bedrijf alle waterstromen in kaart gebracht. Het teeltbedrijf heeft eind 2017 aanpassingen gedaan aan de waterinstallatie en op meerdere plaatsen doekfilters geïnstalleerd.

Grote volumes

Manager energie en techniek Roy van der Knaap en Marco Kouwenhoven, sales engineer bij Moor Filtertechniek, maken een rondje langs de nieuwe apparatuur. Ze staan allereerst stil bij de grootste installatie, op het bedrijf waar de veredeling van onder andere spathyphyllum, kalanchoë en curcuma plaatsvindt. De voedingsoplossing, afkomstig van de rolcontainers, gaat hier eerst over een zeefbocht om de eerste vuildeeltjes uit te filteren. Dit zijn voornamelijk potgrondvezels en andere grove deeltjes, die na het oppotten op de rolcontainers vallen.

Aangezien het om grote volumes gaat loopt het water na de zeefbocht naar een hydrostatisch filter, dat 120 m3 water per uur kan verwerken. Dit is een doekfilter, waarbij het doek op een gaasmat onder twee wielen ligt. Het water wordt over dit doek geleid. Als het is vervuild neemt de waterdoorlaatbaarheid af en stijgt het waterpeil op het doek. Een vlotter geeft vervolgens een signaal om de rol door te laten lopen. Het vervuilde filterdoek wordt opgevangen in een bak, waarna de teler het kan afvoeren als bedrijfsafval. Het schone water gaat via de installatie naar de juiste retoursilo, waarna het wordt ontsmet.

Meteen voordelen

“Op het moment dat we de zuiveringsplicht op ons af zagen komen hebben we besloten om de installatie aan te passen”, vertelt Van der Knaap. Hij nam daarvoor contact op met installateur Royal Brinkman. De apparatuur is afkomstig van Moor Filtertechniek, onderdeel van Van der Ende Groep. “We kwamen er achter dat er meer water naar het riool ging dan we aanvankelijk dachten”, gaat hij door.

De teler merkte eigenlijk meteen voordelen, zoals besparing op water, maar ook een verbetering van het watergeefsysteem. Zo had hij bijvoorbeeld een silo over, die voorheen nodig was voor het zandfilter. Die gebruikt hij nu voor een tweede voedingsoplossing. Nu kan hij kiezen tussen twee verschillende voedingsschema’s.

Geen spoelwater

Op de naastgelegen locatie waar kalanchoës staan, heeft hij meerdere doekfilters laten installeren. Hier staat bijvoorbeeld een diepbedfilter met een schuin filterbed na de zeefbocht. Deze hoeft veel minder proceswater te verwerken en is dus kleiner. “Ik weet dat er meer types op de markt zijn die kleine deeltjes uit het water halen, maar ik geef de voorkeur aan doekfilters. Bij dit type ontstaat geen spoelwater of vervuilde oplossing. Dat vind ik een groot voordeel. Nadelen zijn er zeker ook. Zo moet je regelmatig rollen verwisselen en het vervuilde doek afvoeren. Dat vraagt aandacht”, legt Van der Knaap uit.

Na iedere teeltronde worden de rolcontainers gewassen en gereinigd met waterstofperoxide. Ook dit was een proces waarbij veel water vrijkwam. Naast de spoelinstallatie is nu tevens een doekfilter geïnstalleerd. Zo is het mogelijk geworden ook dit water tot de laatste druppel opnieuw te gebruiken.

Afweging maken

In totaal heeft KP Holland zes doekfilters laten installeren. “Voor iedere waterstroom is een oplossing”, legt Marco Kouwenhoven uit. “Je hebt de keuze uit meerdere types, maar bovendien uit veel soorten filtermateriaal, zoals papier en kunststofvezels en fijnheid van filtratie. Je moet een afweging maken, zoals de capaciteit van het apparaat, welk doek is sterk genoeg, vervuilt het niet te snel en is het betaalbaar.”

Kouwenhoven heeft het afgelopen jaar heel wat verschillende rollen filtermateriaal uitgeprobeerd. “We gaan net zo lang door tot het klopt”, geeft hij aan. “Afgelopen jaar zijn op heel veel bedrijven doekfilters gaan draaien. Bovendien was het nog een droog seizoen, wat het niet eenvoudig maakte.”

Meer aandacht voor water

“Sinds de nieuwe apparatuur draait hebben we al het water binnen kunnen houden”, vertelt Van der Knaap. “Het heeft me best wel verbaasd om hoeveel water het ging en wat er in werkelijkheid gebeurt op ons bedrijf.” De bewustwording is groter geworden, merkt hij. Er is veel meer aandacht voor bijvoorbeeld lekkages dan voorheen. Alle teeltmanagers hebben de opdracht om alert te zijn. “Normaal moeten we ieder jaar in de zomer leidingwater bijmengen. Dit jaar is dat ondanks de droogte helemaal niet nodig geweest”, vertelt hij.

Achteraf is het plaatsen en inregelen meegevallen. Er zijn weinig storingen. Kouwenhoven: “Als je eenmaal de beste oplossing hebt gevonden voor een situatie en het doek voldoet, dan is het een simpele techniek.” Dat is ook wat Van der Knaap zocht. “Natuurlijk moet je het nalopen van de filters en doeken opnemen in je dagelijkse routine, maar het is niet moeilijk om een storing te verhelpen”, besluit hij.

Samenvatting

Veel glastuinbouwbedrijven hebben afgelopen jaar een doekfilter aangeschaft. KP Holland heeft alle waterstromen in kaart gebracht en daarna in totaal zes doekfilters laten installeren. Met dit robuuste en betrekkelijk eenvoudige systeem kan het bedrijf het proceswater volledig hergebruiken. Hoewel het inregelen van dit nieuwe proces wel wat tijd heeft gekost is Roy van der Knaap tevreden. Behalve zuivering van proceswater leveren de filters een grote waterbesparing op.

Tekst en beeld: Pieternel van Velden.

[/wcm_restrict]

Gerelateerd