Het Netherlands Plant Eco-phenotyping Centre (NPEC) heeft financiering ontvangen van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Hiermee kan de nationale faciliteit voor plantenfenotypering de komende vijf jaar ingrijpend worden vernieuwd. De opwaardering breidt de mogelijkheden van het centrum uit en moderniseert de faciliteit. Dit versterkt het onderzoek naar de manier waarop planten groeien en reageren op hun omgeving en draagt bij aan urgente vraagstukken rond voedselzekerheid, klimaatbestendigheid en biodiversiteit.
NPEC is een zeer geavanceerde nationale faciliteit voor eco-fenotypering van planten. De faciliteit stelt wetenschappers in staat om te meten hoe planten groeien en reageren op hun omgeving, onder een breed scala aan omstandigheden: van petrischaal tot veld en van sterk gecontroleerde tot volledig natuurlijke omstandigheden.
Sinds de start in 2018 zijn honderden experimenten ondersteund, meer dan 250 terabyte aan geavanceerde fenotyperingsdata gegenereerd en is bijgedragen aan een groot aantal wetenschappelijke publicaties en studentenscripties.
Dataverwerkingsprocessen
De investeringen omvatten onder meer een röntgenfluorescentiecamera waarmee de elementaire samenstelling van levende planten niet-invasief en over het volledige beeldveld in kaart kan worden gebracht. Het wordt wereldwijd de eerste camera van dit type in een geautomatiseerde groeikamer. Daarnaast wordt geïnvesteerd in een nieuwe generatie drones met sensoren voor bodemvocht en technologie voor hyperspectrale beeldvorming.
Nieuw aangestelde dataspecialisten ontwikkelen geautomatiseerde dataverwerkingsprocessen en gestandaardiseerde software tools. Hiermee kunnen onderzoekers zo veel mogelijk wetenschappelijke waarde halen uit de omvangrijke datasets van de faciliteit. Deze tools ondersteunen ook de overgang naar nieuwe analysemethoden op basis van machine learning en kunstmatige intelligentie.
Gedetailleerdere metingen van plantprestaties
“Met deze nieuwe mogelijkheden kunnen we beter inspelen op de groeiende vraag binnen de plantenwetenschappen naar gedetailleerdere metingen van plantprestaties door de tijd heen, onder zowel gecontroleerde als natuurlijke omstandigheden. Ook kunnen we onderzoekers beter ondersteunen bij het interpreteren van de grote hoeveelheden data die moderne plantenfenotypering doorgaans oplevert.” Het vijfjarige programma NPEC 2.0 gaat in het najaar van 2026 van start.
Tekst: Mark Aarts en Rick van de Zedde
