Door goede berichten van collega-telers is Joost Barendse van tomatenkwekerij De Kabel met een deel van zijn bedrijf overgestapt op een nieuwe steenwolmat. Bij het geteelde ras Piccolo, dat gevoelig is voor gescheurde vruchten, is een goede vruchtzetting van groot belang. Bij de nieuwe mat is het wortelpakket beter ontwikkeld en blijft de plant door de dag heen beter in balans. “We kunnen het gewas nu nauwkeuriger sturen en hebben daardoor minder last van gescheurde vruchten.”

Tomatenkwekerij De Kabel aan de Zijtwende in De Lier is een samenwerkingsverband van Joost Barendse, Richard Hartingsveld en enkele andere compagnons. Het bedrijf is 10 ha groot en produceert onder meer de exclusieve Piccolo smaaktomaatjes. De ene helft van het bedrijf is belicht, de andere helft onbelicht.
Op het belichte deel wordt dit jaar op drie van de vier kraanvakken (3,75 ha), voor het eerst geteeld op de Grodan Elite matten. Dit is een tien centimeter doorontwikkelde dual density (een dubbellaags) mat.
Het nieuwe substraat heeft een aantal opvallende kenmerken, zegt key-account manager Kees van Vliet van Grodan. “De vezels zijn anders gerangschikt. Dat leidt ertoe dat het gewas beter kan doorwortelen, terwijl het wortelbaar volume groter is. Tegelijkertijd verschilt deze steenwol radicaal van andere matten. Daar zakt het water naar onderen en is deze onderin gedurende het interen tijdens de nacht dus vochtiger dan bovenin. In de Elite is dat precies andersom: bovenin blijft de mat juist vochtiger dan onderin. Het Pro blok versterkt de bijzondere eigenschappen van de mat.

Plant beter in balans

De karakteristieken van de mat hebben volgens Van Vliet een groot voordeel: de plant heeft meer ruimte en mogelijkheden in zijn wortelmilieu. Het wortelgestel is beter ontwikkeld. En dat is de deur die opengaat naar een betere sturing van een sterker gewas.
Joost Barendse bevestigt de onderbouwing van de leverancier. De plant blijft volgens hem het hele seizoen beter in balans. “Piccolo maakt stengels tot soms zestien meter lang. Goede wortels zijn dan erg belangrijk. Je wilt niet dat de productie terugloopt, ook niet in het laatste deel van de belichte teelt. Voor ons zijn dat de maanden augustus, september en de eerste helft van oktober. Dan komt het erop aan dat het gewas zich nog goed weet te voeden. Maar ondertussen kunnen de omstandigheden soms nog extreem zijn; in augustus en september kun je immers nog volop hete dagen hebben.”

Hogere watergift mogelijk

Omdat de onderlaag van de mat droger blijft, kan de watergift hoger zijn. De teler gebruikt dat gegeven om de volumes water preciezer te sturen. De eerste vier tot vijf grotere gietbeurten ’s ochtends dienen ervoor om de verdamping op te vangen, de mat te verversen en de EC op peil te krijgen. De teler: “De plant heeft zijn EC al te pakken voordat de temperatuur in de kas oploopt en is dan onder controle.”
Midden op de dag wordt er omgeschakeld naar kleinere beurten met enige drain. Laat in de middag of aan het begin van de avond is de gietbeurt weer groter, met drain tussen 32 en 38%. Daarna zijn er nog aanvullende gietbeurten, die zijn kleiner en met nauwelijks drain. Zij voorkomen dat de plant te nat de nacht ingaat.

Betere vruchtzetting

“Je kúnt niet alleen meer water geven”, zegt Barendse, “je móet bij deze mat ook meer water geven. Aan het eind van de dag wil de plant immers weer op spanning komen. Dat is ook de fase die belangrijk is voor een kwalitatief goede vruchtzetting bij dit ras. Als die niet goed verloopt, krijg je vaker met scheuren in de vrucht te maken. Met de nieuwe mat is het precies goed, de vruchtkwaliteit is al het hele seizoen van goede kwaliteit.”
Samengevat ziet Barendse verschillende voordelen. Met de nieuwe mat kan hij het gewas heel precies sturen. De EC is sneller op het gewenste niveau en dat maakt het mogelijk om in te spelen op de plantbalans. Ook kan hij wat langer doorgaan met water geven. “Maar ook is de watergift efficiënter. Hij is beter afgestemd op de behoeften van de plant op de verschillende tijdstippen van de dag. De plant kan er meer mee beginnen, hij haalt meer nut uit de watergift, en dat over de hele dag. Dat kun je precision growing noemen.”

Wortelmilieu voldoende droog

De andere verdeling van het vocht leidt ertoe dat het wortelpakket ook onderin de mat goed is ontwikkeld. Daar blijft het wortelmilieu voldoende droog en wordt de zaak niet te nat. Een opengesneden mat laat dan ook een mooi wit en fijn vertakt wortelstel zien. Tegelijkertijd drogen de potten aan de bovenkant niet uit.
Grodan claimt dat hogere producties mogelijk zijn. Barendse waagt zich echter niet aan een uitspraak daarover. “Ik zie een betere vruchtzetting en ik kan preciezer sturen en de plant beter in balans houden. Dat is voor mij het belangrijkste. Als er een invloed is op de kilogrammenproductie, is die waarschijnlijk niet te meten.”

Een sterkere plant

De teler is tevreden over de nieuwe mat en gaat komend jaar in de hele belichte afdeling overschakelen. Met name de betere beworteling merkt hij als een pluspunt aan. “In het wortelmilieu moet de plant zich immers voeden. Daar begint de groei. Hoe beter de omstandigheden daar zijn, des te beter de plant zal groeien en des te sterker hij bestand is tegen ziekten en plagen.”
Een gunstig nevengevolg is, aldus Barendse, dat hij geen middelen aan het gietwater mee hoeft te geven die het wortelgestel moeten versterken. “Dat kun je dus als een besparing zien. En de mat houdt het goed vol. Dat is ook belangrijk, want in de twaalfde maand van de teelt moet het gewas het ook nog goed doen. Op een versleten mat kun je immers productie verspelen.”

Samenvatting

Kwekerij De Kabel gebruikt op een groot deel van het belichte deel van het bedrijf een nieuwe substraatmat. Deze heeft een andere verdeling van het vocht: bovenin is deze vochtiger dan onderin en andersom. De ervaringen van het bedrijf met de nieuwe mat zijn goed. De watergift is preciezer te sturen, het wortelgestel is beter ontwikkeld, de vruchtzetting bij het scheurgevoelige ras Piccolo verloopt zonder problemen.

Tekst en foto’s: Jos Bezemer

Gerelateerd