In de praktijk draaien inmiddels enkele tomatenoogstrobots. Bij Kwekerij Duijvestijn in Honselersdijk wordt de oogstrobot dagelijks ingezet. In overleg met de teler wordt de machine verder verbeterd, terwijl hij gewoon meedraait in de kas. In samenspraak met de fabrikant van de relatief simpele en daardoor goedkope robot is de focus verschoven: niet langer maximale kwaliteit, maar vooral de snelheid staat centraal. Naoogsten blijft immers altijd nodig.
Volgens Nick Duijvestijn (op foto rechts) is het moment waarop de robot van Inaho Europe zich moest bewijzen inmiddels ruimschoots voorbij. “Sinds eind november 2023 betalen wij een vergoeding voor de inzet. Dat zegt genoeg. Het aantal uren dat hij kan draaien, is in orde. En het gaat ook niet meer om de vraag hoeveel hij precies oogst. Vergeleken met mensen is dat verschil simpelweg te groot. Daarom hebben we besloten die discussie los te laten. Dat er altijd mensen nodig blijven om na te oogsten, staat vast. De echte waarde van de robot zit nu in de snelheid.”
Snelheid als nieuwe maatstaf
De bottleneck ligt dus niet bij het naoogsten, maar bij het tempo. Duijvestijn: “Hij haalt het tempo van een mens niet, maar hij kan wel drie keer zoveel uren per dag draaien. De uitdaging is om die snelheid verder te verhogen.” Dat betekent ook dat de robot soms tot 50% van de tomaten laat hangen. Dat is een bewuste keuze.
“Als je wilt dat hij 80 procent meeneemt, lever je te veel snelheid in. En naplukken moet je toch,” aldus de tomatenteler. Door deze focus is het tempo inmiddels flink toegenomen. Mensen blijven daarbij een onmisbare schakel in het totale arbeidsplaatje.
Ontwikkeling richting marktintroductie
De kern is dat de robot snel genoeg door het gewas moet om zijn waarde te laten zien. “Je kunt altijd eerst de robot laten oogsten en daarna de mensen. Met die insteek begin je normaal gesproken niet aan robotontwikkeling, maar deze keuze heeft ons wel vooruitgebracht.”
De kostprijs ligt inmiddels op marktconform niveau en de ontwikkeling zit in de laatste fase. Alles wijst erop dat de tomatenoogstrobot volgend jaar beschikbaar komt. Duijvestijn kan daarbij terugvallen op jarenlange praktijkervaring. “Deze samenwerking heeft ons echt geholpen om te leren werken met een oogstrobot.”
Tekst: Bernadette Kroon
