In de december editie van Onder Glas deel ik uitgebreid mijn visie en ervaringen op het gebied van (LED-)belichting. Als ik deze column schrijf, is dat artikel al naar de vormgeving. Maar ik wil toch nog even voortborduren op dat onderwerp. Waarom? Omdat ik perplex sta!
Ik was recent aanwezig bij een cursus over Het Nieuwe Telen, waar ik al jarenlang intensief mee bezig ben. Daar werd benoemd dat telen onder LED’s niet eenvoudig is. Vooral vanwege het ontbreken van nabij-infrarood-straling (NIR). Ook kwam aan bod dat bijvoorbeeld een paprika een heel ander LED-spectrum nodig heeft dan een komkommer of tomaat. En dat het ideale spectrum voor een gewas nog lang niet uitgekristalliseerd is.
Ieder gewas heeft dus een eigen LED-spectrum nodig. Ik viel bijna van mijn stoel toen ik dat hoorde. Hoe kan dat? Als er niet wordt belicht, is ieder gewas immers aangewezen op zonlicht. En de samenstelling van het zonlicht is in Helmond echt niet anders dan in bijvoorbeeld het Westland. Overal zit er eenzelfde hoeveelheid rood, blauw, groen en verrood licht in. Waarom moeten we dan per gewas variëren in LED-spectrum? Ik heb die vraag, die me heel logisch lijkt, in de groep gegooid. Niemand had er een antwoord op. Dat is toch vreemd. Bij mij rijst dan de vraag of we het ons met zijn allen niet onnodig moeilijk maken?
Het werd me tijdens die bijeenkomst ook weer duidelijk dat stralingswarmte van veel groter belang is voor de gewasgroei dan we altijd dachten. En dat vooral het gebrek hieraan het telen onder LED zo lastig maakt. Je zou infraroodstralers kunnen inzetten om dit probleem te tackelen, maar daar schiet je per saldo weinig mee op. Deze stralers verbruiken immers elektriciteit, waardoor de energiewinst die je boekt door de switch van SON-T naar LED verdampt.
Mijn conclusie is dan ook dat we vooralsnog het beste af zijn met hybride belichting, een combinatie van LED en SON-T. Zo pak je het beste van twee werelden. En of een apart LED-spectrum per gewas dan noodzakelijk is, daar moeten we samen nog maar eens heel goed over nadenken!
Peter van Ninhuys, teeltmanager bij Van Gog Kwekerijen Helmond
