Russische roulette, zo mag je toch wel de komende periode omschrijven die voor veel telers voor de deur staat. Dat klinkt nogal cynisch door de crisis in Oekraïne die de energiecrisis in de tuinbouw heeft versterkt, maar zo voelen veel telers en adviseurs het wel.

Gaan we weer telen zoals we het twintig jaar geleden deden; zonder of met beetje belichting en met alle problemen van toen zoals Botrytis en slechte houdbaarheid? Oh, en ook een zeer lage winterproductie en dan in het voorjaar een enorme hoos aan bloemen. Dat is toch wel een beetje het idee.
Kunnen we ook kansen zien, ondanks de moeilijke situatie? Immers, destijds hadden we amper energiedoeken en hoe we die moesten gebruiken wisten we echt niet. Uitstraling? Daar hadden we nooit van gehoord. Infraroodcamera? Idem dito.

Wel of niet belichten

Met alle kennis van HNT en kasklimaat die we de laatste tien jaar met elkaar ontwikkeld hebben, zijn er zeker tools (fysiek en qua regeling) om een beter en meer gecontroleerd klimaat te realiseren dat hopelijk een deel van de angst voor komende winter kan wegnemen.
Maar er zijn ook factoren die we nog niet goed in beeld hebben. Zo is het huidige sortiment veredeld en geselecteerd mét belichting. Hoe de hedendaagse rassen erop reageren nu we niet of veel minder belichten weten we niet. De vraag is dus wat het effect is van een kortere daglengte als we niet gaan belichten. Uit het verleden kunnen we wel enige ervaring putten maar toen was het heel normaal om 1 m³ ketelgas per m² per week te verstoken. Dat gaat nu niet gebeuren.

Inactief gewas

Vocht is natuurlijk de grote tegenstander komende winter. Met twee energiedoeken kunnen we veel meer gesloten telen. Minder energie erin stoppen kan leiden tot een inactief gewas en meer vochtproblemen. We weten dat je moet luchten boven een gesloten energiedoek, maar als we geen zachte winter krijgen maar een extreem koude, dan gaat luchten niet lukken.
Ontvochtiging is het belangrijkste deze winter. Een lage etmaaltemperatuur is niet zozeer het probleem, zeker niet voor een korte periode. Verdamping en plantactiviteit zijn essentieel maar hoe houden we deze zo goed mogelijk op gang? Met verticale ventilatoren, ontvochtigingsunits of nog meer?

In het gewas meten

Meten is weten en het installeren van extra (draadloze) sensoren is misschien wel het belangrijkste advies voor nu. Met alleen de kasmeetboxen gaan we er deze winter niet komen. We zullen meer in het gewas moeten meten om de juiste beslissingen te kunnen nemen. Hoe ze uitpakken weten we niet, maar zonder keuzes en zonder goede data wordt het zeker Russische roulette.

Tekst: Marco de Groot, FloriConsultGroup, beeld: Wilma Slegers