De ambities van de glastuinbouw op weg naar een klimaatneutrale sector staan sterk onder druk, onder meer vanwege de verhoogde ODE. Dat zei energiespecialist Dennis Medema van Glastuinbouw Nederland tijdens het het LichtEvent bij Wageningen UR Glastuinbouw in Bleiswijk. Op dit evenement kwamen meer telers af dan verwacht, er was zelfs sprake van een wachtlijst.  De behoefte aan kennis over LED-belichting is duidelijk gegroeid. 

Tijdens het LichtEvent op 12 februari zei je dat de ambities voor de energietransitie van de glastuinbouw onder druk staan. Wat bedoel je daar mee?

De ambitie van de glastuinbouw is om in 2030 maximaal 2,2 Mton CO2 uit te stoten en in 2040 klimaatneutraal te zijn. Die ambities staan nu sterk onder druk, met name door de ODE-heffing, het ontbreken van goede afspraken voor de externe CO2-voorziening en de huidige energieprijzen, die allemaal het gebruik van WKK – en dus van aardgas – ‘bevorderen’. De zogenoemde sparkspread is erg gunstig voor WKK-netlevering en stroomopwekking voor belichting.

Wat zal er gebeuren als minister Wiebes in 2021 de ODE-heffing op netstroom niet aanpast?

Dan wordt het mede hierdoor lastig om de ambities te halen zoals hierboven gezegd. Dit naast dat flink wat bedrijven onnodig zwaar getroffen worden en ook moet stoppen.

Telers kunnen bij de Belastingdienst bezwaar maken tegen de ODE-heffing via een advocatenkantoor. Hoe kunnen zij dit het beste doen?

Er wordt op dit moment een bezwaarbrief opgesteld door Glastuinbouw Nederland in samenwerking met een advocatenkantoor. Dat gaat niets veranderen aan de heffing van dit jaar, maar alle bezwaren van telers zullen wij bundelen en gebruiken als drukmiddel voor volgend jaar. Telers kunnen de brief gebruiken om hierin hun eigen situatie te beschrijven. Dat levert voor ons relevante cases op, die wij weer in de lobby kunnen gebruiken.

Hoe wordt er momenteel door telers tegen LED aan gekeken?

De telers op het event gaven aan dat het interessant is en dat het nog zoeken is naar het optimale spectrum. Maar ook dat de investeringskosten nog hoog zijn en nog lastig terug te verdienen zijn.

Wat waren de meest voorkomende vragen onder telers?

Vanuit onze ondernemersgroep Kas als Energiebron kwam de vraag – aangezien er veel onderzoek loopt naar LED-belichting – om meer aandacht te besteden aan kennisoverdracht. Dit ook om van elkaar (dus van verschillende gewassen) te leren. De meeste vragen gaan dan ook over: met welk spectrum moet er worden belicht.

LED-belichting biedt een grote kans voor telers om energie te besparen of met hetzelfde geïnstalleerde vermogen de lichtintensiteit te verhogen. Waarom gebeurt dit nog niet massaal?

Niet alleen het spectrum verandert, maar ook de warmte- en vochtbalans. Telers willen weten hoe er geteeld moet worden met LED; hoe ze met het gemis aan warmtestraling moeten omgegaan. Daarnaast heeft LED ook invloed op de biologische bestrijders, bestuivers en ziekten en plagen. Het ene gewas en zelfs ras reageert anders dan het andere. Er valt nog veel te ontdekken.

Tekst: Mario Bentvelsen, beeld: Pieternel van Velden