Vorig jaar constateerde de NVWA dat op een aantal glastuinbouwbedrijven gestabiliseerde waterstofperoxide continu werd meegedruppeld om leidingen schoon te houden, maar dat dat formeel niet is toegestaan. Inmiddels mogen sommige biocides nu ook op een andere plaats in het waterdistributiesysteem voor desinfectie worden gebruikt. Dick Breugem van Van Iperen: “Het geeft meer toepassingsmogelijkheden, maar dat kan verwarring veroorzaken.”
De NVWA constateerde vorig jaar een mismatch tussen wat mag met gestabiliseerde waterstofperoxide en wat al jaren standaard is in de praktijk? Terecht?
“Het gaat om producten die al een toelating hebben. Maar toen die aanvraag gedaan werd, was nog niet helemaal duidelijk hoe die producten precies gebruikt zouden gaan worden. We moeten ons houden aan het wettelijk gebruiksvoorschrift (WG): zo moet je het toepassen. Daar wringt de schoen, omdat dat niet in overeenstemming was met de huidige praktijk. Daarom zijn de fabrikanten nu alweer jaren bezig om die toelating aan te laten passen. Maar dat kost dus veel tijd.”
Hoeveel tijd kost dat dan?
“Het proces om een toelating aan te vragen kan zomaar zeven jaar kosten. Dat is nog de snelle route, per land. Eén fabrikant heeft het voor de EU in een keer gedaan en zei: dat kan wel tien jaar duren.”
Shotdosering mag volgens het etiket wel?
“Ja. Volgens het wettelijk gebruiksvoorschrift mag gestabiliseerde waterstofperoxide alleen gebruikt worden als shotdosering van 5%, dat is 50.000 ppm, terwijl we normaal tijdens de teelt met continudosering 40 ppm gebruikten. Die shotdosering mag totaal niet bij de plant komen in die concentratie, maar is alleen geschikt voor het verwijderen van biofilm in je druppelsysteem bij de teeltwisseling: je zet het systeem ’s nachts vol en de volgende ochtend spoel je het weg.”
Wat heeft het Ctgb onlangs aangegeven?
“Het Ctgb heeft onlangs officieel bevestigd dat Intra Hydropure niet alleen voor verwijdering van biofilm in het druppelsysteem gebruikt mag worden, maar binnen het volledige waterdistributiesysteem, dus ook op plaatsen zoals een mengbak of drainsilo. Dit geeft de mogelijkheid om dit waterstofperoxide-middel breed in te zetten in het watergeefsysteem.”
Voorheen gaven telers toch gestabiliseerde waterstofperoxide in een zodanig lage concentratie dat het nauwelijks bij de wortels terecht kwam?
“Eigenlijk wel, want wat je wegstuurt en bij de plant meet zijn natuurlijk allemaal lage waardes van enkele tientallen ppm. Stuur je 40 ppm weg dan heb je 20 ppm blauwverkleuring. En omdat je onderweg een beetje afbraak hebt meet je 5 tot 10 ppm uit je druppelaar. De volgende ochtend is het belangrijk dat je nog altijd een paar ppm meet, zodat je zeker weet dat het de hele nacht in je systeem gezeten heeft. Maar daarvan heeft de NVWA gezegd: je moet naar het gebruiksvoorschrift van het middel kijken en daar staat shotdosering op vermeld.”
Hoe reageren telers op deze situatie?
“In het begin natuurlijk met verwarring. Zo van: jongens, dit doen we al jaren en nu mag het opeens niet meer. Hebben jullie zitten slapen. Dan leggen we uit dat we dat niet hebben gedaan, dat de fabrikanten die aanvraag allang hebben lopen en dat het Ctgb aan zet is om daar wat van te vinden. De NVWA controleert en kijkt: wat is er tot op heden toegelaten. Je zag opeens een hele intensieve controle specifiek daarop. Nu is het wel wat minder geworden. Nu is de druk wat opgelopen doordat groentetelers zich ook zijn gaan roeren naar Glastuinbouw Nederland toe. De NVWA controleert, terecht, maar het Ctgb moet ook actiever zijn om toelatingen of wijzigingen van het wettelijk gebruiksvoorschrift sneller te beoordelen, zodat er duidelijkheid komt en de mismatch die nu is ontstaan snel recht getrokken wordt.”
Terechte kritiek van die telers toch?
“Dat denk ik ook, maar het is ook logisch dat ambtenaren van de NVWA controleren of de voorschriften worden nageleefd. Die kun je niets verwijten.”
In het huidige voorschrift staat dat telers gestabiliseerde waterstofperoxide niet continu mogen meedruppelen, maar dat doen telers toch ook niet? Ze geven toch ook niet continu water?
“Je kunt het bekijken als 24/7 of, als je water geeft, druppel je dan ook een product mee. Dat is dan ook 1-op-1 continu, zeg maar. Plus dat je een hele lage dosering gebruikt van rond de 40 ppm, en dat komt niet overeen met het huidige gebruiksvoorschrift.”
Het is nu wachten op de definitieve toelating?
“Ja, we weten alleen niet wanneer dat is. Dat hangt mede af van aanvullende vragen die door het Ctgb gesteld worden en de snelheid van de fabrikanten zelf. Als je als fabrikant aanvullend onderzoek moet aanleveren kost dat weer extra tijd.”
Zijn er al waterkwaliteitsproblemen bij telers?
“Waterkwaliteit is belangrijk voor een gezonde teelt. We willen minder afhankelijk worden van chemische gewasbeschermingsmiddelen en we werken toe naar een systeemaanpak.
Hiervoor is een goede hygiëne door gebruik van betrouwbare desinfectie noodzakelijk. Als er niets wordt gedoseerd wordt de waterkwaliteit een risico met alle gevolgen van dien.”
Wordt gestabiliseerde waterstofperoxide door deze actie niet geframed als een gevaarlijke stof?
“Waterstofperoxide ligt de laatste tijd onder een vergrootglas, jazeker.”
Onterecht denk ik, want het is een volstrekt veilig product?
“Ja, en zonder reststoffen. Want als het uit elkaar valt heb je water en zuurstof. En het is een belangrijk onderdeel van de eerdergenoemde systeemaanpak waarin een goede waterkwaliteit een belangrijke rol heeft.”
Tekst: Mario Bentvelsen
