De Nederlandse export van bloemen en planten staat in de eerste drie kwartalen van 2026 onder druk. De totale exportwaarde komt uit op bijna 5,6 miljard euro, een daling van 1,5% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Zowel bij bloemen als bij planten blijft ook het exportvolume achter. Dat blijkt uit de exportstatistieken van Floridata, die de Vereniging van Groothandelaren in Bloemkwekerijprodukten (VGB) deze week bekend maakte.
De exportwaarde van snijbloemen komt tot en met het derde kwartaal uit op 3,4 miljard euro, een daling van iets meer dan 2% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Ook het volume kromp met 1%. Het jaar begon nog met een lichte volumegroei, maar die sloeg in de daaropvolgende maanden om in krimp. Met name het prijsniveau van de rozenmarkt ligt lager, terwijl het meer onderscheidende product het juist beter doet.
Planten: aanvankelijke groei vrijwel verdwenen
De plantenexport hield zich aanvankelijk beter staande, maar ook hier is de groei grotendeels verdwenen. De exportwaarde van planten bedraagt tot en met het derde kwartaal bijna 2,2 miljard euro, een daling van 0,6%.
Planten begonnen het jaar sterk, met een volumegroei van 5% in het eerste kwartaal. In de maanden daarna liep die groei echter terug en sloeg deze uiteindelijk om in een krimp van 1%.
Terugval kernmarkten, kansen in Centraal-Europa
De drie belangrijkste afzetlanden laten een krimp zien. Duitsland daalt tot en met het derde kwartaal met 2,1%. Vooral bloemen leveren in, terwijl planten groeien. In het Verenigd Koninkrijk bedraagt de daling 1,5%. Ook daar groeien planten licht, terwijl bloemen licht krimpen. Frankrijk noteert een daling van 1,1%, waarbij zowel bloemen als planten terrein verliezen.
Ook verre markten, waaronder de Verenigde Staten en de Verenigde Arabische Emiraten, laten een daling zien. Daartegenover staat groei in verschillende Centraal-Europese landen.
Economische en geopolitieke onzekerheden
Naast de teruglopende export spelen economische en geopolitieke onzekerheden een belangrijke rol. De ontwikkelingen rond internationale conflicten, energieprijzen en importheffingen maken het voor ondernemers lastig om vooruit te kijken. “Handelaren zijn veerkrachtig en zien altijd mogelijkheden, maar de omstandigheden worden steeds uitdagender,” aldus Matthijs Mesken, algemeen directeur van de VGB. “We zien minder producten en uiteindelijk ook een lagere exportwaarde. Dat is zorgelijk.”
Volgens de VGB is het daarnaast belangrijk dat de sector zich beter voorbereidt op mogelijke calamiteiten. Denk aan langdurige uitval van digitale handelsplatformen, tekorten aan diesel of elektriciteit en verstoringen in transport en personeelsbeschikbaarheid. “Kijk bijvoorbeeld naar de problemen die Albert Heijn afgelopen week ondervond als gevolg van een groot IT-incident”. Daarom is het noodzakelijk om met andere sectororganisaties afspraken te maken over de samenwerking en onderlinge afstemming tijdens crisissituaties, zodat de sector bij een calamiteit snel en gecoördineerd kan handelen.
BTW-verhoging zet sierteeltsector onder druk
Ook de voorgenomen btw-verhoging op bloemen en planten blijft een belangrijk aandachtspunt. De VGB trekt samen met andere brancheorganisaties op om de politiek te wijzen op de mogelijke gevolgen voor de sector.
“Volgens onderzoek van Wageningen University Research (WUR) leidt een verhoging van het btw-tarief van 9 naar 21 procent in Nederland naar verwachting tot een omzetverlies van circa 670 miljoen euro in de Nederlandse sierteeltketen en het verlies van 2.440 voltijdsbanen. De gevolgen raken de hele keten, van veredeling tot teelt, de groothandel en de detailhandel”, aldus Mesken.
Vooruitzichten blijven onzeker
Met nog één kwartaal te gaan, is het de vraag of de exportwaarde over heel 2026 het niveau van vorig jaar kan evenaren. Mesken is daar voorzichtig over. Om de huidige achterstand van 1,5% volledig goed te maken, is in het laatste kwartaal een duidelijke verbetering nodig.
“Gezien de huidige omstandigheden vraag ik me af of dat dit jaar lukt. We zijn gewend aan groei, maar een beperkte daling zou onder deze omstandigheden misschien al een redelijk resultaat zijn.” Handelaren blijven zich inzetten om klanten zo goed mogelijk te bedienen, maar de marktomstandigheden maken duidelijk dat ook dit jaar een positief exportresultaat niet vanzelfsprekend is.
