Wortelproblemen blijven de paprikateelt parten spelen. Ook dit jaar zijn er weer bedrijven die forse schade lijden door uitval van wortels. De oplossing lijkt volgens velen voor de hand te liggen: overstappen op organische matten. Maar is dat werkelijk de oorzaak én de oplossing?
Als adviseurs in de tomaten- en komkommerteelt kijken wij soms verbaasd naar deze discussie. Organische matten worden regelmatig gepresenteerd als dé oplossing tegen wortelproblemen. Daarbij lijkt volgens ons een veel belangrijkere factor onderbelicht te blijven: de manier waarop water wordt gegeven.
Te nat wortelmilieu
Dat organische matten aan het begin van de teelt doorgaans droger zijn dan steenwolmatten klopt. Dat zien we al jaren terug in proeven binnen de komkommerteelt. Soms zijn ze zelfs zó droog dat in de eerste weken extra water moet worden gegeven met de slang. Toch ligt dat niet uitsluitend aan het materiaal. Ook de waterstrategie speelt daarin een belangrijke rol.
In de komkommerteelt is men zich al jaren bewust van de risico’s van een te nat wortelmilieu. Om problemen met Pythium en andere wortelziekten te voorkomen, wordt water gegeven op basis van behoefte en niet op basis van de klok. Er worden regelmatig gietbeurten overgeslagen in het begin van de teelt. De mat moet kunnen interen. Lukt dat onvoldoende, dan gaat de watergift verder omlaag.
Waterstrategie
In de paprikateelt zien we vaak een andere aanpak. Voor de zekerheid wordt er nog een beurtje extra gegeven. Watergeven gebeurt regelmatig op vaste tijden en interen wordt vaak als risicovol beschouwd. Daarmee ontstaat juist een situatie waarin wortelziekten zich thuis voelen. Pythium, Fusarium en andere schimmels gedijen uitstekend in natte, zuurstofarme omstandigheden. Niet alleen de schimmels en ziekteverwekkers profiteren daarvan, ook de wortels zelf functioneren minder goed.
Daardoor dreigt een verkeerde conclusie te worden getrokken. Organische matten worden gezien als oplossing, terwijl de onderliggende oorzaak vaak niet wordt aangepakt. Zolang de waterstrategie niet verandert, bestaat het risico dat dezelfde problemen zich blijven voordoen, ongeacht het type mat.
Meten, voelen, controleren
De basis blijft daarom eenvoudig: meten, voelen en controleren. Trek de hardloopschoenen aan, loop door de kas en controleer potten en matten regelmatig. Bepaal niet op gevoel, maar op basis van waarnemingen of er daadwerkelijk water nodig is. Zorg er vooral voor dat de mat goed kan interen.
Voor de verdere teelt hanteren wij al jarenlang een eenvoudig uitgangspunt; Start gemiddeld twee uur na zonsopkomst met water geven. Realiseer ongeveer twee uur later de eerste drain. Houd vervolgens het dak van de watergeefgrafiek zo vlak mogelijk en zorg ervoor dat de mat tussen de beurten steeds evenveel inteert. De laatste drain vindt vier tot vijf uur vóór zonsondergang plaats. Daarna kan eventueel nog water worden gegeven, maar zonder extra drain te veroorzaken. Teer ‘s nachts 10 tot 15 procent in. Over de hele dag genomen is 25 tot 30 procent drain doorgaans voldoende.
Kritisch op waterstrategie
Controle blijft daarbij onmisbaar. Weegschalen, watergehaltemeters of simpelweg een drainbak met een emmer geven waardevolle informatie over de verhouding tussen gift en drain. Natuurlijk spelen ook andere factoren een rol, zoals het klimaat. Toch is onze conclusie helder. Organische matten zijn in veel situaties droger dan steenwol. Maar uiteindelijk bepaalt de teler zelf hoeveel water er wordt gegeven. Om wortelproblemen aan te pakken moet eerst kritisch naar de eigen waterstrategie gekeken worden.
Tekst: Barend en Bram Löbker, Vortus; beeld Mario Bentvelsen
