De teeltwissel staat weer voor de deur. Een mooi moment om terug te blikken op het afgelopen jaar en te kijken waar we nu staan. Ik durf te stellen dat 2026 een bewogen jaar was. Om meerdere redenen. Het voorjaar begon rustig en qua teelt verliep alles vlot. Maar toen kwam er een zomer overheen die zijn weerga niet kent.

Het kostte veel tijd en energie om de teelt in de benen te houden bij 37 graden Celsius én het werkbaar te houden voor onze mensen. Ik heb daar echt wakker van gelegen. De onzekerheid was het ergste. Je wist niet hoelang het nog warm zou blijven, of het gewas het zou redden en of de medewerkers zouden blijven. Uiteindelijk kwam alles op zijn pootjes terecht, maar het heeft er wel flink ingehakt.

Ook na de zomer konden we niet achteroverleunen. De gasprijzen schoten de lucht in. En blijven sindsdien hoog, als gevolg van alle onzekerheid in de wereld. Waar gaat het heen? Niemand weet het en dat broeit. In de tuinbouw, maar ook daarbuiten. Telers weten niet wat een goed planttijdstip is en of ze al dan niet moeten belichten. Consumenten hebben geen idee welk energiecontract ze moeten afsluiten en of het verstandig is om bijvoorbeeld een warmtepomp aan te schaffen. Overal om me heen voel ik onzekerheid. En het knaagt ook aan mij. Eerlijk is eerlijk: ik vind het lastig als ik niet precies weet hoe zaken verder zullen gaan.

Tuinders moeten daarnaast dealen met onzekerheid op het gebied van gewasbescherming. Steeds meer middelen worden geschrapt en groene alternatieven zijn schaars. Ondernemers doen alles wat in hun macht ligt, maar lopen tegen de grenzen aan van wat mogelijk is. Tegelijkertijd willen consumenten wel een perfecte komkommer of aardbei op hun bord. Dat is niet met elkaar te rijmen. Ook daarbij de vraag: hoe moet dit verder?

Kortom: onzekerheid is op dit moment troef. Op alle vlakken. Je vraagt je af wanneer weer eens een periode aanbreekt dat het gewoon rustig is, er geen gekke dingen gebeuren. Het voelt alsof je continu ‘aan’ moet staan en moet anticiperen op datgene wat er gebeurt. Maar tegelijkertijd realiseer ik me ook: wellicht is dit de nieuwe realiteit en moeten we het hier gewoon mee doen. De Griekse filosoof Heraclitus zei het al: ‘Verandering is de enige constante’.

Peter van Ninhuys, teeltmanager bij Van Gog Kwekerijen in Helmond (NB)