Een actief bodemleven draagt bij aan een weerbare plant die beter bestand is tegen allerlei ziekten en plagen. Onderzoeken in het innovatiecentrum van Van der Knaap Groep hebben aangetoond dat het type substraat hier een aanzienlijke rol in kan spelen: kokos leent zich perfect voor het ontwikkelen en handhaven van een actief bodemleven. Ook de voeding blijkt hierop een belangrijk effect te hebben.

Waarom een actief bodemleven?

Het bodemleven in substraat speelt een steeds grotere rol. Dit heeft onder andere te maken met het wegvallen van gewasbeschermingsmiddelen en de steeds strengere wet- en regelgeving rondom emissies naar het oppervlaktewater. Bovendien groeit de vraag naar emissievrije producten. De belangrijkste motivatie echter, is dat een actief bodemleven bijdraagt aan een weerbare, stressbestendige plant die beter bestand is tegen allerlei ziekten en plagen.

Onderzoek in ‘de Kas’

In 2020 werd in innovatiecentrum ‘de Kas’ van Van der Knaap Groep een eerste proef opgezet met een tomatengewas op zowel kokossubstraat- als steenwolmatten. Alle planten kregen de organische voedingsoplossing uit de door Van der Knaap ontwikkelde bioreactor (OWS) toegediend. Deze gepatenteerde bioreactor zet onder andere eiwitten en aminozuren om in opneembare nutriënten. Dit resulteert in een voedingsoplossing die vrij is van organische resten, schimmels en bacteriën. De voedingsoplossing bevat een grote diversiteit aan micronutriënten en organische componenten die zorgen voor verschillende processen in het gewas die in de traditionele teelt ontbreken. Uit deze uitgebreide teeltonderzoeken is gebleken dat producten geteeld met organische voeding hogere concentraties inhoudsstoffen bevatten. Het totale recept kan gestuurd worden door de input in de bioreactor te wijzigen.

Praktijkbedrijf als referentie

Gedurende de proef werden maandelijks monsters genomen om het bodemleven in het substraat te beoordelen. Als referentie werden regelmatig monsters genomen bij een praktijkbedrijf dat tomaten (van hetzelfde ras en met dezelfde zaaidatum) teelt op steenwol met minerale voeding om een goede vergelijking te kunnen maken. Er waren dus drie behandelingen: kokos met organische voeding, steenwol met organische voeding en steenwol met minerale voeding.

Conclusies

Uit de proeven die zijn uitgevoerd in ‘de Kas’ en de vergelijking die kon worden gemaakt met de praktijksituatie, blijkt onder andere dat in kokos al direct een actief bodemleven aanwezig is wat zich gedurende de teelt verder ontwikkelt. Dit in tegenstelling tot steenwol, waarbij het bodemleven in de aanvangsfase ontbreekt en zich minder sterk ontwikkelt gedurende het teeltseizoen. De verscheidenheid aan schimmels en bacteriën was op kokos vele malen groter dan op steenwol. Ook het gehalte aan actinomyceten was groot op kokos. Een belangrijke uitkomst, want doordat actinomyceten antibiotica uitscheiden, kunnen zij bijdragen aan het weren van ziekten.

Meer biodiversiteit

De resultaten van het onderzoek toonden niet alleen aan dat kokos meer biodiversiteit heeft dan steenwol, ook werd duidelijk dat de voeding een effect heeft op het bodemleven. Op kokos bereik je zowel met minerale als met organische voeding een veel diverser bodemleven. Met de organische voeding gaat dit echter net iets sneller. Over het algemeen kan gezegd worden dat tijdens de proeven de organische voeding zorgde voor meer microbiële massa dan minerale voeding.

Vervolgproef

Uit het onderzoek kwam duidelijk naar voren dat kokos zeer geschikt is voor het bereiken van een actief bodemleven en dus bijdraagt aan een weerbaar gewas. Dit bodemleven is al direct aanwezig en ontwikkelt zich verder gedurende de teelt. De proeven met verschillende soorten voeding lieten bovendien zien dat het bodemleven zich sneller ontwikkelt onder invloed van de organische voeding uit de bioreactor. Tijdens de vervolgproef met tomaat die op dit moment in ‘de Kas’ staat, wordt het bodemleven in het substraat nog nauwlettender in de gaten gehouden. Meer weten? Neem contact met ons op via rd@vanderknaap.info