Leen Middelburg Chrysanten (LMC) nam eind vorig jaar een gloednieuwe kas in gebruik in Made. De installatie van een innovatief klimaatsysteem moest leiden tot energiebesparing en maximale flexibiliteit van inzet van de energiemix. De nieuwbouw grenst aan de bestaande kas. LMC oogst in de nieuwbouw, naast chrysanten, ook warmte die de kassen kan verwarmen.
Een van de innovaties in de nieuwe kas betreft een driedubbel scherm in een combinatie die niet eerder werd toegepast op een chrysantenbedrijf. Een verduisteringsscherm, een energiescherm dat ook zon kan tegenhouden en nog een helder energiescherm. Een primeur in de chrysantenteelt.
Barry Middelburg, mede-eigenaar van LMC vindt het lastig om een getal te koppelen aan de energiebesparing. “Als we de nieuwe locatie vergelijken met de oude, zien we zeker dat we nu minder energie gebruiken. Maar hoeveel minder? Dat hangt ook weer samen met andere factoren zoals de weersomstandigheden vorig jaar en nu. In de winter ervaarden we dat we onder zonnige omstandigheden, het verduisteringsscherm open konden zetten en de twee lichte schermen dicht konden houden om zo de warmte binnen te houden.”
Als Middelburg een grove inschatting moet maken, denkt hij hiermee 15-20% energie te hebben bespaard in vergelijking met de oude situatie.
Stroom opslaan in warmte
De totale energiemix van de chrysantenteler bestaat uit een warmtepomp, warmteterugwinning uit de kas, luchtbehandeling, zonnepanelen, een WKK en een hoge – en lage temperatuur warmtebuffer gecombineerd in één tank. Een water-water warmtepomp helpt bij het oogsten van warmte.
Middelburg: “Afgelopen zomer heeft de warmtepomp veel gedraaid op energie van onze zonnepanelen. Alternatief was de stroom verkopen. Overdag, tussen elf en vijf uur, produceren de zonnepanelen het meest en zijn de elektriciteitsprijzen vaak laag. Wij stoppen de stroom dan in de productie van warmte die we later weer kunnen gebruiken.”
“De geoogste zonnewarmte uit de kas, wordt door de warmtepomp met een COP 6 à 7 omgezet in warm water. Dit is dus zeker een goede score”, zegt Middelburg. Als hij zou willen, zou hij in de maanden mei, juni en juli in de nieuwbouw fossielvrij kunnen telen. “Op bepaalde momenten is het slimmer om met de WKK te draaien. De warmte die we teveel hebben brengen we naar de bestaande kas.”
Buffer op maat zorgt voor flexibiliteit
Met behulp van luchtbehandeling wordt water van 5ºC langs LBK’s boven het middenpad geleid. Warme kaslucht warmt dit water op tot een temperatuur van 15 tot 20ºC. De warmtepomp verhoogt de temperatuur tot 40ºC. Dankzij dit proces kunnen de ramen verder sluiten. LBK’s langs de gevel kunnen door middel van een lucht-luchtwisselaar warme kaslucht aanzuigen en de buitenlucht opwarmen. Die lucht wordt de kas weer ingeblazen. “Dit kost nauwelijks energie”, zegt Middelburg.
Een op maat gemaakte buffer van 6.000 m³ met sproeibuizen op vijf verschillende hoogtes, zorgt ervoor dat er flexibel gebruik kan worden gemaakt van diverse watertemperaturen.
“Onderin een sproeibuis voor water van 30ºC, halverwege op drie verschillende hoogtes drie sproeibuizen met keuzekleppen voor 40ºC en bovenin een sproeibuis voor 90ºC. We kunnen dus kiezen of we veel laagwaardige of veel hoogwaardige warmte opslaan in de buffer. In de praktijk betekent dit dat we in de zomermaanden veel laagwaardige warmte opslaan. Wij zijn de eerste die dit systeem gebruiken. Het is ontwikkeld in samenwerking met Hortivision. We zitten nog maandelijks met elkaar rond de tafel. Dan analyseren we data en verbeteren we nog zaken en leren we.”
Tekst: Wilma van den Oever, beeld: Marcel Otterspeer
