Bij U GRAND, mogelijk de grootste chrysantenkwekerij van Nederland, draait een uiterst modern en efficiënt klimaatsysteem. Het systeem bestaat uit een combinatie van innovatieve hijsverwarming en een lage temperatuur luchtbehandeling. Deze twee onderdelen worden gevoed met warmte die vrijkomt uit drie WKK-installaties. Om te zorgen dat alle afgiftesystemen warmte met de juiste temperatuur ontvangen, zijn op meerdere plekken mengkranen en regelafsluiters uit het vernieuwde Centra assortiment van Resideo toegepast.

De bouw van deze nieuwe chrysantenkas was een opdracht voor Technokas, een van de meest innovatieve en prominente leveranciers van tuinbouwprojecten in Nederland. Het werd een kas van superlatieven.

Optimaal klimaatsysteem

Niet alleen door zijn omvang van ruim 10 hectare, maar ook door de geavanceerde, technische installaties in de kas en in het bedrijfspand. U GRAND is een gezamenlijk bedrijf van Van Uffelen Flowers en bij MG Grand. In dit samenwerkingsproject hebben de ondernemers, Jeffrey van Uffelen en Michel Grootscholten, al hun vakkennis en energie gestopt. Zij bedachten de ‘ultieme’ chrysantenkas, een 5,6 meter hoge Venlokas, met nagenoeg perfecte afmetingen. Samen met Technokas ontwikkelden zij tevens het optimale klimaatsysteem; een kas waarin luchtbehandelingskasten (LBK’S), hijsverwarming, maar ook een nevelinstallatie en een dubbel energiescherm voor het perfecte binnenklimaat zorgen.

Op maat dimensioneren

Bij Technokas hebben de ontwerpers van het klimaatsysteem op zorgvuldige wijze de luchtbehandelingskasten en het verwarmingssysteem gedimensioneerd. “We hebben in het verleden natuurlijk al flink wat projecten met dergelijke systemen uitgevoerd”, vertelt André Koornneef, projectleider en werkvoorbereider bij Technokas. “Toch is elk project weer uniek en dimensioneren we de systemen elke keer volledig op maat. Daarvoor is het erg belangrijk dat we kunnen vertrouwen op producten waarmee we de zekerheid hebben dat we de instellingen en volumestromen die we hebben ontworpen, ook echt kunnen realiseren. In zulke situaties kiezen we dan ook voor producten, zoals mengkranen en regelafsluiters, die betrouwbaar zijn, en waar dat nodig is ook uiterst nauwkeurig. Daarom vertrouwen we al jaren op het Centra assortiment van Resideo.”

Hijsverwarming en LBK’s

De chrysantenkas is uitgerust met hijsverwarming die met het groeien van de chrysanten vanaf de grond mee omhoog kan worden gehesen. Maar niet alleen via deze verwarmingsbuizen houden de kwekers het klimaat optimaal. Ze hebben ook de beschikking over luchtbehandelingskasten (LBK’s), in totaal 35 stuks, die aan de zijgevels hangen en via slurven de geconditioneerde buitenlucht de kas in blazen. In de LBK’s zit een verwarmingselement waarmee de kwekers de droge en meestal koudere buitenlucht naar wens kunnen opwarmen. Ze kunnen de buitenlucht maximaal 7 graden verhogen. Dat betekent dat ze buitenlucht van bijvoorbeeld 2ºC tot maximaal 9ºC kunnen opwarmen. Om te zorgen dat de temperatuur van de ingeblazen lucht niet te koud is, mengt de LBK de voorverwarmde buitenlucht met de warme lucht die ze uit de kas aanzuigen. Zo kun je dus, door binnenlucht bij te mengen, een uitblaastemperatuur van bijvoorbeeld 19 graden behalen. Dat gebeurt allemaal automatisch via sensoren. Het voordeel is dat je door toevoer van droge buitenlucht het binnenklimaat minder vochtig maakt, terwijl je de energieschermen en luchtramen gedurende langere periode dicht kunt houden. Dit levert het chrysantenbedrijf een flinke energiebesparing op.

Zeer zorgvuldig inregelen

“Het inregelen van de LBK’s moet voor dit proces zorgvuldig gebeuren. Er zitten steeds drie LBK’s op één menggroep. En we willen wel dat elke LBK exact de juiste hoeveelheid warmte krijgt, omdat een volledig gelijkmatig klimaat voor de kwekers het allerbelangrijkste is. Ze willen niet dat de ene slurf een hogere of een lagere temperatuur uitblaast dan de andere. Om dat te garanderen, gebruiken we dan ook de Centra regelafsluiters. Dan weten we dat de toevoer van warmte echt nauwkeurig gebeurt. We hebben in het verleden wel eens andere merken geprobeerd”, zegt Koornneef. “Maar dat was geen onverdeeld succes. We moeten niet vergeten dat die regelkleppen in een kas hangen, waar het altijd erg vochtig is. Dat is voor die kleppen best een veeleisende, natte omgeving. Uit ervaring weten we nu dat de Centra kleppen daar tegenkunnen en erg bedrijfszeker zijn.” Koornneef geeft aan dat Technokas ook voor de transportgroepen, die de toevoer zorgen van warmte vanuit het ketelhuis, voor Centra mengkranen kiest. Deze zorgen op dit chrysantenbedrijf voor het transporteren van cv-water op de juiste temperatuur naar de teeltafdelingen. Deze mengkranen zitten over het algemeen op het verdeelstation, in de nabijheid van de warmtebronnen, in dit geval de WKK’s.

Speciale regelkarakteristiek

Maar het zijn dus vooral de Centra regelafsluiters die voor de nauwkeurige toevoer van warmte naar de LBK’s zorgen. Volgens Geert Helderman, accountmanager bij Resideo, zijn deze regelafsluiters zeer effectief omdat zij zich onderscheiden door hun speciale regelkarakteristiek. “De doorlaat A-AB is equiprocentueel”, vertelt Helderman. “De warmteafgifte van een verwarmingselement verloopt via een kromme (e-macht). Door het toepassen van een tegengestelde karakteristiek met de regelafsluiter ontstaat bij nauwkeurige benadering een lineaire warmteafgifte. Dat is precies waar onze Centra regelafsluiters voor zorgen.”
Naast de mengkranen en regelafsluiters uit het Centra assortiment van Resideo gebruikt Technokas in dit project ook de inregelventielen van Brauckmann. “Dit zijn zo mogelijk nog nauwkeuriger regelbare ventielen, waarmee we de vereiste volumestromen echt kunnen meten en zeer afgemeten instellen”, vertelt Koornneef. De telers van U GRAND zijn inmiddels zeer in hun nopjes met de door Technokas opleverde chrysantenkas en installaties. Sinds begin 2022 worden de chrysanten dagelijks geoogst en aan afnemers door heel Europa verkocht. “En de installaties werken probleemloos”, zo vertelt Koornneef, mede door de goede regelbaarheid. “Mocht er onverhoopt toch iets zijn, dan kunnen we op elk moment bij Resideo aankloppen. Mensen als Geert Helderman staan altijd klaar om een onduidelijkheid of een eventuele storing te verhelpen.”