Aardbeienteler Marc Christis teelde jarenlang Elsanta’s. Sinds vorig jaar combineert hij op zijn bedrijf meerdere rassen en teeltvarianten. Daarmee werd het lastiger om zicht te houden op de drain per teelt en dus op de hoeveelheid water en voedingsstoffen die het gewas opneemt. Dankzij een speciaal monitoringsysteem voor de in- en uitgaande drain heeft hij dat inzicht nu wel.
Het bedrijf van Marc Christis in Venlo ligt letterlijk op een steenworp afstand van de Duitse grens: de achterzijde van de 2,55 ha tellende kas grenst namelijk aan Duitsland. “Er komen hier ook veel Duitsers voorbij; een populaire fietsroute voert langs ons bedrijf”, vertelt de teler. “Tot 2008 teelden we asperges in onze kassen, die we grotendeels aan huis verkochten. De Duitsers die bij ons kwamen, vroegen ook om aardbeien. Dat was voor ons aanleiding om in 2003 te starten met deze teelt.”
Daarnaast bood de combinatie van aardbeien en asperges een gelijkmatige arbeidsfilm door het jaar heen. “In 2008 zijn we uiteindelijk gestopt met asperges en sindsdien ligt de focus volledig op aardbei. Vandaag de dag verkopen we het merendeel van onze aardbeien via telersvereniging Fossa Eugenia. Particuliere verkoop vindt alleen nog op kleine schaal plaats, via enkele automaten bij ons bedrijf.”
Switch naar meerdere rassen
De Limburgse teler focuste jarenlang op een doorteelt van het ras Elsanta. Vorig jaar besloot hij het roer om te gooien. Daar lagen meerdere redenen aan ten grondslag. “Bij de doorteelt van Elsanta concentreerde de oogst zich in het voor- en najaar. Hierdoor konden we medewerkers niet jaarrond werk bieden. Dat was niet ideaal en maakte het lastig om arbeidskrachten aan ons bedrijf te binden. Daarnaast wilden we onze afnemers jaarrond kunnen bedienen én wilden we besparen op de inzet van gas in de wintermaanden. We werken namelijk nog met een gasketel en hebben op deze locatie weinig opties om te verduurzamen.”
Verschillende teelten
Christis heeft zijn areaal nu opgesplitst in verschillende teelten. Een derde van de kas is nog altijd gereserveerd voor de doorteelt Elsanta, daarnaast teelt hij nu het ras Favori op een derde van zijn areaal. Hiervan kan hij van 20 maart tot half oktober oogsten. “Ook hebben we nog een voorjaarteelt Sonsation en een zomerteelt Florice”, vertelt de teler.
“Door deze aanpassingen in rassenkeuze en teelten, hoeven we nauwelijks nog te stoken in de wintermaanden. Daarbij zorgt de keuze voor de verschillende teelten voor een meer continue en gelijkmatige oogst en arbeidsfilm. Op die manier kunnen we klanten en medewerkers tevreden houden en is er meer rust binnen ons bedrijf.”
De overstap van één naar meerdere teeltvarianten bracht nieuwe uitdagingen met zich mee., bijvoorbeeld op het vlak van water- en nutriëntengift. Hij heeft één drainagesysteem voor het hele bedrijf, geen apart systeem voor iedere afdeling. Daardoor komt de drain van de diverse teelten dus in dezelfde opvangbank.
Drain monitoring systeem
“Doordat ik nu meerdere rassen op hetzelfde moment teel, had ik geen goed inzicht meer in de drain van een bepaalde teelt en wist ik ook niet hoeveel water en nutriënten het gewas opnam. Dit maakte de teelten moeilijk stuurbaar. Ik voelde wel af en toe of het substraat nog vochtig was. Ook zette ik wel een emmertje onder de teeltgoot en controleerde zo de EC en pH van het drainwater. Maar dat was slechts een momentopname.”
Christis besloot daarom begin dit jaar te investeren in het Drain Monitoring Systeem van het bedrijf WolkyTolky, waar hij via via over had gehoord. Dit systeem meet de hoeveelheid water dat het substraat ingaat en de drain die eruit komt. Ook de EC en pH kan worden gemonitord met behulp van sensoren. “Het systeem meet de drain over een lengte van vier meter teeltgoot. Dit voorjaar monitorden we hiermee de drain in de Favori-teelt, op dit moment zetten we het systeem in bij de teelt van het ras Florice.”
Het monitoringssysteem meet continu de hoeveelheid drain, de EC en pH. De teler kan de meetdata, die draadloos worden doorgestuurd, inzien via een online portal en via een app op zijn telefoon. Dit geeft hem volgens eigen zeggen meer inzicht in de hoeveelheid drain en in het verloop van de teelt. “Ik zie precies hoeveel water er in- en uitgaat en wat de plant opneemt. Dit wordt ook weergegeven in grafieken. Hierdoor kun je beter sturen op de water- en voedingsbehoefte van de plant.”
Aanpassing irrigatiestrategie
De aardbeienteler deed op basis van de vergaarde inzichten al diverse aanpassingen in zijn irrigatiestrategie. “Ik kijk nu meer naar wat het gewas nodig heeft. Hierdoor ben ik anders water gaan geven. Eerst was ik geneigd om te veel water te geven, kom ik nu achter. Bepaalde rassen kunnen daar goed tegen, andere soorten moeten juist niet te veel water krijgen. Het komt nu regelmatig voor dat ik de laatste druppelbeurt schrap omdat de hoeveelheid drain gedurende de dag te zeer oploopt.”
Ook kan hij eerder ingrijpen als de EC te hoog wordt. Het systeem biedt de mogelijkheid om een alarmmelding in te stellen als de EC en pH boven een bepaald niveau komt. “Ik weet nu op elk moment wat er speelt in de kas en ik kan tijdig actie ondernemen. Het is een controlemiddel, dat me meer grip op de teelt geeft. Dat geeft rust. Vanwege deze meerwaarde heb ik afgelopen week een tweede monitoringsststeem laten installeren. Nu kan ik iedere teelt apart monitoren.”
Extra handvatten en inzichten
Christis noemt ook als voordeel dat het systeem relatief eenvoudig is. “Het brengt geen ingewikkelde toestanden met zich mee. Ik had ook mijn klimaatcomputer kunnen uitbreiden om de drain en EC in kaart te brengen, maar dat zou complexer zijn. Daarnaast valt de prijs van het systeem mee; ik betaalde 3.500 euro voor het meest uitgebreide systeem. Echte nadelen kan ik eigenlijk niet benoemen.”
De teler geeft wel toe dat het systeem vooral interessant is omdat hij nu meerdere teelten heeft op zijn bedrijf. “Wanneer ik alleen de doorteelt Elsanta was blijven doen, had deze investering niet zoveel meerwaarde gehad. Datzelfde geldt wanneer je een drainagesysteem per afdeling hebt. Maar in mijn specifieke situatie maakt dit monitoringssysteem wel een verschil. Of de extra inzichten ook de gewasontwikkeling ten goede komen en resulteren in een meeropbrengst, kan ik op dit moment nog niet zeggen. Daarvoor is het nog te vroeg.”
Tekst en beeld: Ank van Lier
