Het tomatenbedrijf Kalinovka nabij de Oekraïense hoofdstad Kiev heeft na het uitbreken van de oorlog met Rusland de productie volledig stil gelegd. We spraken met directeur Jevgeni Tjernishenko die aangeeft dat de productie pas weer start als de oorlog voorbij is. “De raketten vliegen nog steeds over.”

Met 48,5 ha is Kalinovka het grootste tuinbouwbedrijf in Oekraïne. Het bedrijf is vernoemd naar het dorpje waar het gevestigd is, twintig kilometer ten noordoosten van de hoofdstad Kiev. “Hier lag op een gegeven moment de frontlinie van de oorlog en vonden gevechten plaats”, vertelt Jevgeni Tjernishenko via de telefoon uit Kiev.
Kort na de uitbraak van de oorlog heeft Tjernishenko de productie neergelegd. “Dat was op 3 maart”, herinnert de ondernemer zich als de dag van vandaag. “Er waren raketinslagen en wij mochten van geluk spreken dat wij niet zijn geraakt. Doordat er op een gegeven moment heftig gevochten werd, konden personeelsleden ook niet langer op het bedrijf komen.”
Het bedrijf heeft 800 mensen in dienst. Dit was dan ook de directe aanleiding om de lampen uit te doen en de gaskraan dicht te draaien. Het tomatenbedrijf was net begonnen met een nieuwe oogst en maakte zich op voor de feestdagen in het voorjaar.

Afzet gekortwiekt

Twee maanden na het uitbreken van de oorlog is er van een herstart van het bedrijf nog geen sprake. Alhoewel de Russen hun troepen naar het oosten hebben verplaatst, is er nog regelmatig dreiging. “Er vliegen nog vaak raketten over. Onder deze omstandigheden is het niet mogelijk om te werken”, vertelt Tjernishenko.
Ook aan de afzetzijde is de situatie alles behalve rooskleurig en zou een volledige herstart niet opportuun zijn. Het bedrijf heeft traditioneel ook veel export naar Rusland. Deze markt is geheel weggevallen voor de Oekraïners. Daarnaast is ook de binnenlandse afzetmarkt gekortwiekt, doordat grote delen van het land in oorlog of zelfs verwoest zijn.

Toenemende welvaart

Het tomatenbedrijf Kalinovka werd veertig jaar geleden gestart door de familie Tjernishenko. De eerste jaren werd er geteeld in oude, gasslurpende Sovjet-kassen die gaandeweg vervangen werden door modernere opstanden. Zo werden er Nederlandse kassen bijgebouwd waardoor ook de energie-efficiëntie sterk verbeterde.
De oorlog heeft de ontwikkeling van de glastuinbouw ongetwijfeld jaren teruggeworpen. De laatste jaren nam de glastuinbouwsector in Oekraïne juist in belang toe. Door een toenemende welvaart, veranderend consumptiepatroon en verdergaande verstedelijking vonden steeds meer inwoners de weg naar de supermarkt en jaarrond verse groente en fruit. Ook het Nederlandse Prominent en Rainbow Growers Group probeerden hier een graantje van mee te pikken. Zij investeerden in Galicia Greenery, een kas in het westen van Oekraïne die door het Nederlandse FoodVentures wordt gerund.

Tekst: Jerom Rozendaal