Het jaar 2025 hebben we kunnen afsluiten met een recordhoeveelheid buitenstraling die er is gemeten. Gemiddeld 8% meer dan het langjarig gemiddelde met daarbij ook zeer goede producties in het tweede halfjaar. Afgelopen jaar heeft ook laten zien dat er grote uitdagingen liggen op het gebied van gewasbescherming en arbeid. De kosten daarvoor nemen jaar op jaar toe en veel telers zoeken ook naar mogelijkheden om kosten te besparen.

Het onderzoek focust zich inmiddels niet alleen op energiebesparing in de teelt, maar ook op integrated crop management waarbij gekeken wordt om het gebruik van meststoffen, water en gewasbeschermingsmiddelen tot een minimum te beperken.

Ziektegevoeligheid en arbeidsbehoefte

In de praktijk zien we grote verschillen qua gevoeligheid voor ziekten en plagen en qua arbeidsbehoefte tussen diverse cultivars in zowel alstroemeria als gerbera. Tussen rassen onderling kunnen de verschillen oplopen tot meer dan 100% als het gaat om de inzet van gewasbeschermingsmiddelen, maar ook als het gaat over de arbeidsbehoefte. Informatie die telers verkrijgen van veredelingsbedrijven over nieuwe rassen betreft vaak louter en alleen productie en amper de ziektegevoeligheid dan wel de arbeidsbehoefte (plukbaarheid, gewasonderhoud). Dat is vaak nog een onderbelicht aspect.
Deze aspecten bepalen echter veel sterker het rendement van de teelt dan sec de productie. Het is dan ook een taak voor de veredelaars om meer kennis en data te verzamelen van nieuwe rassen over deze eigenschappen. De komende jaren zal rassenkeuze een steeds belangrijkere factor gaan worden in het bedrijfsrendement van zowel gerbera als alstroemeria.

Nieuwe plagen

Voor alstroemeria komt daar dan ook nog de koudebehoefte bij. Het is een gegeven dat rassen die minder koudebehoefte hebben ook minder gewasonderhoud vragen. Koudebehoefte betreft niet alleen de inzet van grondkoeling, wat een kostenpost is, maar het betreft ook sterk de vorming van loze bloemtakken die je uiteindelijk uit het gewas moet verwijderden en dus geen rendement opleveren.
Nieuwe plagen als cicaden, bladluis en gestreepte kastrips gaan steeds meer voorkomen naarmate er met meer biologie gewerkt gaat worden. Deze nieuwe plagen zijn op dit moment nog niet biologisch te beheersen. Een verminderde gevoeligheid van een ras kan al heel veel besparing opleveren.

Teeltrendement op niveau houden

Bij gerbera zien we grote verschillen in de gevoeligheid voor Botrytis, meeldauw en andere schimmels. Botrytis en meeldauw kunnen voor grote economische derving zorgen omdat zowel de groei als het geoogste product van mindere kwaliteit zijn. Rassen die minder gevoelig zijn voor deze schimmels leveren netto meer verkoopbaar product op.
Het is aan de veredelaars om sneller betere data te verkrijgen over bovengenoemde aspecten en deze data ook beter te communiceren met de eindgebruikers om zodoende het teeltrendement de komende jaren op niveau te houden.

Tekst: Marco de Groot, FloriConsultGroup