Tot de top 20 van komkommertelend Nederland horen. Dat is de ambitie van Drenthe Growers. Om te kunnen meedraaien in de top zet het bedrijf vol in op innovatie en verduurzaming. In dit kader verving telerscoöperatie Oxin Growers de SON-T-belichting op het bedrijf in de zomer van 2024 grotendeels door full LED. Dit resulteerde in een forse elektriciteitsbesparing en kansen om de productie te verhogen. Maar de ondernemers betaalden wel het nodige leergeld.
Drenthe Growers in Erica is een echt familiebedrijf: naast vader Koos staan dochter Inge, zoons Pim en Jop en schoonzoon Peter aan het roer van de onderneming. “We hebben allemaal onze eigen taken”, vertelt Inge Bergsma-De Vries. “Dit jaar is mijn broer Jop in het bedrijf gekomen en mijn vader gaat nu langzaam het stokje overgeven aan ons. Daarmee zijn wij de derde generatie De Vries die hier een glastuinbouwbedrijf runt.”
“Mijn opa richtte het bedrijf in 1956 op en mijn vader bouwde het later uit tot wat het nu is. Sinds de jaren zeventig richten wij ons puur op komkommers, met enkele uitstapjes naar herfsttomaten. Ons bedrijf omvat inmiddels 18 hectare komkommers, waarvan 11 hectare wordt belicht. We hebben zowel hogedraadteelt als traditionele teelt. Onze komkommers gaan via Oxin Growers naar diverse handelaren.”
Focus op verduurzaming
De ondernemers vinden het belangrijk om voorop te lopen en werken continu aan de ontwikkeling van het bedrijf. Ook zetten zij stevig in op innovatie. “Wij zijn ervan overtuigd dat innovatie je bedrijf laat groeien, in figuurlijke zin. Daarnaast vinden we het leuk om met nieuwe dingen bezig te zijn; dat geeft energie.”
Er wordt onder meer volop ingezet op verduurzaming. In dit kader draait Drenthe Growers mee in het project 100% Groen Geteeld van de Federatie Vruchtgroente Organisaties en toeleveranciers. In een pilotkas van 5,5 ha wordt geen chemie ingezet en gestreefd ziekten en plagen onder controle te houden met biologie en groene middelen. Daarnaast verving Oxin Growers in de zomer van 2024 in totaal 9 ha aan SON-T-belichting, verdeeld over drie kassen, door LED’s.
Aan deze keuze lagen diverse redenen ten grondslag, vertelt Bergsma. “LED is toch de toekomst; hiermee kun je immers fors besparen op elektriciteit. Ook volgden we al langer de proeven en ervaringen met LED in komkommer. De resultaten gaven zowel Oxin Growers als ons voldoende vertrouwen dat telen onder LED mogelijk moest zijn.”
Hoger en gelijkmatiger lichtniveau
De telerscoöperatie koos in overleg met de ondernemers voor een dimbare LED-installatie van Dutch Lighting Innovations (DLI). Het spectrum bestaat uit 8% groen, 6% blauw en 84% rood licht. Daarnaast kan nog tot 10% verrood licht worden toegevoegd.
Bergsma: “We kunnen alleen de hoeveelheid verrood licht aanpassen, voor de rest werken we met een vast kleurenspectrum. Ook is er gekozen voor een paar procent meer groen licht dan gebruikelijk is bij de komkommerteelt. Daar hadden we gewoon een beter gevoel bij. Met de overstap naar LED verhoogden we de lichtintensiteit en creëerden we ook een gelijkmatiger lichtniveau in de diverse kassen.” In één kas gingen ze van 220 naar 210 µmol/m².s en in de andere twee kassen schroefden ze het lichtniveau op van 120 naar 230 µmol/m².s.
Uitdagingen
Met bijna anderhalf jaar ervaring op de teller durft Bergsma te stellen dat de overstap naar LED minder eenvoudig was dan gedacht. De ondernemers betaalden in het eerste jaar flink wat leergeld. “De overstap wordt vaak onderschat, ook door ons. Je loopt tegen diverse zaken aan waar je vooraf niet bij nadenkt. Zo bleken vooral de oudere komkommerrassen minder goed te gedijen onder LED. Inmiddels hebben we deze soorten daarom vervangen door nieuwere rassen.”
Daarnaast dwong de overstap naar dimbare belichting hen tot de aanschaf van een andere klimaatcomputer. “We dimmen het licht namelijk mede op basis van de actuele stroomprijzen, om zo het maximale rendement uit het terugleveren van stroom te halen. Onze vorige klimaatcomputer ondersteunde die optie onvoldoende.”
Andere warmteverdeling
Ook het feit dat de LED’s minder warmte afgeven en een andere warmteverdeling geven in de kas, bracht een uitdaging met zich mee. “Vooral de koppen zijn kouder, waardoor je harder moet stoken om voldoende bladafsplitsing en een goed teeltresultaat te realiseren. En hoewel de nieuwe belichting ongeveer de helft minder elektriciteit verbruikt dan SON-T, kwamen onze energiekosten vorig jaar toch fors hoger uit. We moesten immers meer gas in de kas brengen.”
“Om dit op te lossen, gaan we een extra groeibuis in de kas hangen, onder de koppen van de planten. Voor de aansturing ervan hebben we een warmtepomp aangeschaft. Op die manier willen we de energiekosten binnen de perken houden en de teelt op niveau houden.”
Jaar van de waarheid
De familie De Vries hoopt dit jaar een hogere productie te kunnen realiseren onder de LED’s. Enerzijds doordat het totale lichtniveau is verhoogd, maar ook omdat sprake is van een gelijkmatiger lichtniveau in de diverse kassen. “Onder SON-T oogstten we 230 tot 240 komkommers per vierkante meter, met de LED’s hopen we 290 stuks te halen. Afgelopen jaar lukte dat nog niet, vooral door een hoge virusdruk. 2026 is voor ons het jaar van de waarheid als het gaat om de teelt onder LED’s.”
Tekst: Ank van Lier
Inge Bergsma-De Vries: “De overstap van SON-T naar LED hebben we onderschat. De LED-lampen geven minder warmte af en we moesten de rassenkeuze aanpassen.”
