Serre Red, de eerste nieuwe kas van Unifarm wordt momenteel opgeleverd, voorzien van de nieuwste technologie. De komende jaren volgt in een paar stappen de vernieuwing van de overige onderzoekskassen van Wageningen University & Research in Wageningen. Ze liggen op het campusterrein achter het Radix-gebouw, waar alle plantwetenschappen huizen.

De nieuwe kas van 4.000 m² heet Serre Red en wordt voor een groot deel ingezet voor het onderzoek naar plantenziekten. De bouw komt pal na de aanscherping van de Europese Plantgezondheidsverordening, met onder andere strengere regels voor de zogenaamde quarantaine-organismen. “Maar daar heeft de bouw niets mee te maken”, zegt Dolf Straathof, manager van Unifarm. “Kassen verouderen, dus je moet eens in de zoveel jaar vernieuwen.”
Natuurlijk is het wel zo dat onderzoek naar zulke quarantaineziekten hier een plek zal vinden. Het gaat dan bijvoorbeeld om Xylella, Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) en Clavibacter. “We werken hier vooral aan fundamenteel strategisch onderzoek. Hoe wordt de plant ziek? Hoe kan de ziekteverwekker toeslaan? Hoe werken de genen, zowel van de plant als van de ziekteverwekker? Het directe praktijkonderzoek vindt in Bleiswijk plaats”, vertelt hij.
Omdat het gaat om gevaarlijke ziekteverwekkers, moet alles wat in een compartiment zit, ook daarin blijven. Er is veel aandacht besteed aan de veiligheid.

Dubbel glas

De kas is gebouwd door Bosman Van Zaal. Het klimaat in alle 63 compartimenten kan apart geregeld worden, inclusief luchtbehandeling. “Ten opzichte van de bestaande kas hebben we op twee vlakken flinke stappen gemaakt”, geeft Straathof aan. “In de oude kas nemen de installaties in de corridors veel licht weg. In Serre Red zijn ze allemaal onder de anderhalve meter gehouden of verdiept aangelegd, zodat ze geen schaduw geven. Ook draait de kas volledig aardgasloos.”
Door de dubbele beglazing is de energiebehoefte al laag. Verder is het complex aangesloten op het warmte/koude-opslagsysteem van de campus.

Wit licht

Unifarm heeft gekozen voor breed-spectrum (‘witte’) LED-belichting van Fluence by Osram. Dat lijkt veel op zonlicht. “Rood/blauwe LED’s zouden energiezuiniger zijn. Maar we werken hier met tientallen gewassen en weten vaak niet hoe die reageren op de lichtkleuren. Bovendien is bekend dat ook ziekten en plagen lichtkleurgevoelig zijn. Dan is een keuze voor licht dat lijkt op zonlicht, het meest logisch”, zegt hij.
Het belangrijkste gewas is de zandraket (Arabidopsis). Die heeft op genetisch terrein geen geheimen meer en is daarom ideaal als onderzoeksplant. “Maar ook daarvan is niet duidelijk hoe hij het doet onder verschillende lichtkleuren. Wit licht is dan het veiligste om onderzoeksresultaten niet te verstoren.”

Voortgaande vernieuwing

Binnenkort arriveren de eerste testplanten en kan de klimaatregeling, aangestuurd door de Hoogendoorn computer, uitgetest worden. Eind augustus is de nieuwe kas waarschijnlijk operationeel. Dan gaan in een periode van vier maanden de nieuwe proeven van start. De bestaande kas raakt daarmee langzamerhand leger. “Die leegkomende ruimtes benutten we dan voor de proeven uit de insectenkas, zodat we die kunnen slopen en op dezelfde plek herbouwen. Tot slot volgt dan sloop en herbouw van de resterende kasruimtes”, besluit hij.

Tekst: Tijs Kierkels