Ik had nooit een negatief beeld bij stikstof. En dat is nog zo. Het is een belangrijke nutriënt en in de glastuinbouw zijn we gewend erop te sturen in de nitraatvorm. Nu blijkt dat een teveel aan stikstof in de natuur negatieve gevolgen heeft voor het klimaat. Het aangescherpte stikstofbeleid heeft grote gevolgen voor de agrarische sector.

Het goede nieuws is dat we als glastuinbouw in de complexe stikstofcrisis als emissievrij worden beschouwd binnen het nutriëntendossier. Dat we er goed van af komen is zeker een compliment aan het adres van onze ondernemers. Maar op welke punten krijgen we toch te maken met aangescherpte regelgeving? Op onze schoorstenen, op onze rookgassen dus. NOx blijkt de boosdoener. NOx is de stikstofvariant die bij hoge temperatuur-verbranding ontstaat. De veehouderij heeft te maken met de ammoniak variant, NH3. Samen hebben die invloed op de bodem in Natura2000-gebieden.

‘Crisis’ slaat wat mij betreft op de uitspraak van de Raad van State uit mei 2019. Toen ging de drempelwaarde in de wetgeving van 0.5 mol/ha/jaar naar 0,0049 mol/ha/jaar. Nul blijkt deze in een keer niet meer nul te zijn, waar kwam ik dat ook alweer eerder tegen? De hele glastuinbouwsector bleek ineens ‘onvergund’ te zijn. Een melding in het kader van het activiteitenbesluit volstaat niet meer. We hebben namelijk ook een vergunning nodig binnen de Wet Natuurbeheer (Wnb). Die 0.0049 mol slaat daarbij op depositie die je veroorzaakt in Natura2000 gebieden. Boven die waarde moet je vergund zijn voor de Wet Natuurbeheer.

We kiezen in Nederland voor natuur met een lage kritische depositiewaarde. En nu blijkt er geen stikstofruimte te zijn voor onze ondernemers. Dus ook bestaande activiteiten moeten alsnog Wnb worden vergund, waarvoor geen ruimte is. Dan is het in mijn ogen echt crisis, want in Nederland hebben we alles goed geregeld. Zonder vergunning krijg je bijvoorbeeld ook geen financiering of bedrijfsoverdracht.

De depositie in de Natura2000 moet aantoonbaar omlaag, is de lijn uit de RvS-uitspraak. Hoe speel je daar als ondernemer op in? Je moet in ieder geval een vergunning aanvragen en krijgen als je boven de ‘nieuwe nul’ zit van 0,0049 mol. Oude hinderwetten uit 1994 kunnen daarvoor de basis zijn. Tja, ik weet het, onze jongste ondernemers moesten toen nog worden geboren.

Landelijk zaten we in 1994 ergens op 15 kton NOx als sector. In 2018 was dit gedaald naar 5,1 kiloton, omdat inmiddels op alle draaiuren van een WKK ureum wordt gewassen. Die gegevens kun je afleiden uit wat er is vastgelegd in het CO2-sectorsysteem. En voor NOx wordt de uitstoot voor de netlevering van elektriciteit meegerekend; het is lokale emissie. In totaal gaat het om 9% van alle netstroom in Nederland. Ik hoop dat dergelijke harde feiten de basis vormen om een vergunning te krijgen voor al onze bedrijven, want dat zou toch rechtvaardig zijn? Dat is en blijft onze insteek. En dat moet voorkomen dat ik een negatief beeld krijg bij stikstof.

Jean Aerts, bestuurslid Glastuinbouw Nederland