Sinds 2023 hebben alle kassen van Belt Tomaten uit IJsselmuiden een tweede scherminstallatie. In combinatie met luchtbehandeling resulteren die extra schermen in een betere vochthuishouding, minder Botrytis en een lager gasverbruik, stellen Klaas van den Belt en zijn teeltmanagers Jasper ter Horst en Jan van den Belt vast.
Belt Tomaten vestigde zich in 1969 in de Overijsselse Koekoekspolder, waar op meerdere locaties aan de Tuindersweg en de Parallelweg in IJsselmuiden 35 ha tomaten worden geteeld. “Mijn broer Jacob en zijn teeltmanagers produceren trostomaten. Wij richten ons op de verwerking en de teelt van losse tomaten, waaronder de pruimtomaat Intense voor de snijderij”, zegt Klaas van den Belt.
Dankzij voortdurende innovatie in teelttechniek en verwerking (hierover stond in de november editie van Onder Glas een reportage) weet het bedrijf op efficiënte en duurzame wijze een constante aanvoer van hoge kwaliteit te realiseren.
Buitenlucht mengen met kaslucht
Goede klimaatbeheersing en een efficiënte energiehuishouding zijn daarvoor cruciaal. Van den Belt: “Toen we nog onder één scherm teelden, hadden we soms last van Botrytis. Om meer grip te krijgen op de vochtbalans, lieten we in 2013 een eerste Active Air ontvochtingsinstallatie van Technokas installeren, naar het voorbeeld van onze collega Ruud van Schie uit Ens. Deze installatie mengt koude buitenlucht met warme, vochtige kaslucht, waardoor de luchtvochtigheid in de kas lager wordt. Dat gaf al verbetering. In 2016 lieten we in een kas van 6,4 hectare een tweede scherminstallatie plaatsen van het LS 10-type. Dat scherm is transparant en laat dus veel licht door, terwijl het redelijk goed isoleert.”
Combinatie biedt voordelen
Volgens Van den Belt en teeltman Jasper ter Horst biedt de combinatie van luchtbehandeling en een tweede scherm meerdere voordelen. “Vooral in het voorjaar en in de winter, wanneer je het scherm wilt openen om vocht af te voeren, maar de instraling vaak nog te laag is”, licht Ter Horst toe. “Een enkel scherm openen zou dan gepaard gaan met een temperatuurval die de buisverwarming volledig moet opvangen. Met luchtbehandeling en een kleine kier in het luchtraam kun je toch de gewenste vochtafvoer realiseren, terwijl je niet veel hoeft bij te stoken. In het najaar en de winterperiode heb je die voordelen ook. In de zomer gebruiken we het scherm alleen bij koude nachten en aan het einde van de dag, wanneer de instraling wegvalt. Dan sluiten we tot ongeveer 70 procent tegen uitstraling, zodat de kas geleidelijk afkoelt. Hiermee voorkomen we dat de planttemperatuur te snel daalt.”
Van 35 naar 25 m³/m²
Kortom, met twee schermen en luchtbehandeling kun je overtollig vocht effectiever en flexibeler afvoeren en de gewenste vochtlijn eenvoudiger vasthouden, terwijl je tegelijkertijd energie bespaart. Vijftien jaar terug was een jaarlijks gasverbruik van 35 m³/m² normaal, nu zitten we op ongeveer 22 tot 25 m³/m² per jaar, vertelt de teeltmanager. “Het gasverbruik is nu dus ongeveer tien kuub lager. Daar is gericht naartoe gewerkt in overleg met onze adviseurs en op basis van onderzoeksresultaten. De ontvochtigingsinstallatie en het tweede scherm dragen daar zeker aan bij, maar onze teeltwijze is op meerdere fronten aangepast volgens de principes van Het Nieuwe Telen. Er zijn dus meer factoren die tot deze besparing hebben geleid.”
Warm aanbevolen
De laatste kas is in 2023 voorzien van een tweede scherm, geleverd door scherminstallateur Peter Dekker Installaties. Ter Horst: “De raamstand van 1 procent houden we aan voor wanneer we vocht en overdruk willen afvoeren. Het warmteverlies blijft dan beperkt. We hanteren nog wel een minimumbuis, omdat het een stabiele warmtebron is. Botrytis is nu geen issue meer. Al met al zijn we tevreden over onze huidige installaties en de grip die we daarmee hebben op zowel het klimaat als het energieverbruik. Collega’s die nog niet met een tweede scherm of actieve ontvochtiging werken, zouden het zeker in overweging mogen nemen.”
Tekst: Jan van Staalduinen
Teeltmanagers Jasper ter Horst (rechts) en Jan van den Belt hebben goede ervaringen met een tweede scherm in combinatie met luchtbehandeling.
