Actieve luchtzuivering met behulp van planten kan de hoeveelheid fijnstof in woningen en kantoren effectief reduceren. Dat blijkt uit recent onderzoek waarin TNO zes innovatieve plantensystemen vergeleek met twee mechanische filtersystemen. Volgens het RIVM veroorzaakt fijnstof in Nederland minstens 8.000 voortijdige sterfgevallen per jaar.

Dat planten in de woon- en werkomgeving bijdragen aan de inpandige luchtkwaliteit en ons welbevinden is al langer bekend. De eventuele effecten op fijnstof waren tot voor kort nooit onderzocht. Volgens het recente TNO-onderzoek, uitgevoerd binnen het innovatieprogramma van Stichting Innovatie Glastuinbouw Nederland (SIGN) in opdracht van LNV, kunnen planten ook op dat vlak een belangrijke rol spelen. Zuiveringssystemen die de omgevingslucht geforceerd (via ventilatoren) door de rhizosfeer van planten heen trekken, blijken de hoeveelheden fijnstof en formaldehyde in die lucht namelijk effectief te kunnen reduceren. De rhizosfeer is het smalle gebied van de bodem dat direct wordt beïnvloed door wortelafscheidingen en bijbehorende bodemmicro-organismen die bekend staan als het microbioom van de wortel.

Speciale klimaatkamer

Planten(wortels) en micro-organismen in de rhizosfeer breken van nature tal van verbindingen die onder de noemer fijnstof vallen af tot onschadelijke componenten. TNO beproefde zes innovatiesystemen die van dit gegeven gebruik maken en vergeleek ze met twee moderne, mechanische filtersystemen. Dit gebeurde in een speciale klimaatkamer. De plantensystemen verschillen sterk in ontwerp, effectiviteit en kostprijs, wat overigens ook gold voor de mechanische apparaten.
De plantensystemen met een hoge luchtverplaatsing scoorden goed op het verwijderen van fijnstof en daarnaast verwijderden vrijwel alle plantensystemen de formaldehyde. De beide filtersystemen zonder planten brachten de fijnstof concentratie snel naar beneden. Eén van beide verwijdert dankzij een actief koolfilter ook formaldehyde.
Eén van de onderzochte plantaardige luchtzuiveraars is ‘Living Painting with Plants’ (zie foto).

Verder optimaliseren

Programmamanager Peter Oei van SIGN: “De voordelen van plantensystemen zijn dat er geen filter vervangen hoeft te worden en dat ze het welbevinden van mensen verhogen. Nadelen zijn er ook: goed onderhoud is cruciaal en een aantal systemen ventileert te weinig om echt effect te sorteren. We volgen de aanbeveling van TNO op om het effect over langere perioden in praktijksituaties te meten. Samen met Nature Based Solutions van de Universiteit Utrecht gaan we bekijken hoe de systemen verder zijn te optimaliseren.” Het volledige rapport is hier te downloaden.

Tekst: Jan van Staalduinen. Beeld: Fotografie Norbert Waalboer/SIGN.

Gerelateerd