Vanaf 2027 moet de Nederlandse glastuinbouw emissieloos telen: er mag dan geen water uit de kas meer naar het grondwater of het oppervlaktewater vloeien. De Business Unit Glastuinbouw van Wageningen University & Research (WUR) ontwikkelt samen met een aantal partners een handzame nitraatsensor waarmee telers kunnen controleren of hun kas geen water ‘lekt’.

Nitraat is een redelijk eenvoudig te meten element; het opsporen van bijvoorbeeld gewasbeschermingsmiddelen, fosfaat of ammonium is een stuk ingewikkelder. Tegelijk is het veelzeggend als een sloot naast een kas een hoge concentratie heeft. Dan is namelijk de kans groot dat er water uit de kas lekt, en er dus ook andere stoffen in het oppervlaktewater terechtkomen.

Snel, eenvoudig en goedkoop meten

Er zijn op de markt echter geen goedkope en handzame meters om het gehalte nitraat in water te meten. Daarom hebben WUR en een aantal partners besloten er zelf een te ontwikkelen. Doel van de nieuwe meter is dat telers snel, eenvoudig en goedkoop het nitraatgehalte in het oppervlaktewater rondom hun bedrijf kunnen meten. Als de concentratie op een plek relatief hoog is, dan is er vlakbij in de kas waarschijnlijk een lek in bijvoorbeeld een leiding.

Realtime nitraat in drainwater monitoren

Met de nieuwe meter kunnen telers ook het proceswater in de kas realtime controleren. Ze zien daardoor snel hoeveel nitraat in bijvoorbeeld drainwater aanwezig is, en dus hoeveel meststoffen planten opnemen. Dat kan een reden zijn de bemesting aan te passen. Momenteel moeten telers daarvoor het drainwater opsturen naar een lab, wat relatief veel tijd kost. De nieuwe nitraatmeter is ook handig voor waterschappen: ook zij kunnen er snel de kwaliteit van het slootwater mee controleren.

Nauwkeurigheid nitraatmeter

Het onderzoek duurt vier jaar. Voor het onderzoek wordt een aantal beschikbare nitraatmeters nader onderzocht op onder meer nauwkeurigheid. Dat leidt tot een pakket van eisen voor een nieuwe handmeter. In het laatste jaar van het vierjarig onderzoek wordt samen met een commerciële partij een nieuwe meter ontwikkeld.
Het onderzoek wordt gefinancierd vanuit Topsector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen, Kennis in je Kas (KIJK) en STOWA. Partners zijn IMEC, Acacia Water, Hoogheemraadschap Delfland, AKVO en Fixeau.

Tekst: Geert Franken