Als het aan het kabinet ligt, wordt de glastuinbouw opgenomen in ETS-2 en de bijmengverplichting groen gas. Wel geeft de regering aan de sector voor de extra lasten te willen compenseren maar of dat gaat lukken, en of dat mag van Brussel, is nog heel onzeker. “Er is een jaar lang gewerkt aan deze extra beprijzing, maar ondertussen is geen enkel alternatief onderzocht. Net zomin als manieren om telers te helpen”, reageert Adri Bom-Lemstra van Glastuinbouw Nederland.
Op vrijdag 25 april heeft het kabinet eenzijdig besloten om de glastuinbouw onder ETS-2 en de bijmengverplichting te laten vallen. Glastuinbouw Nederland betreurt deze keuze en heeft het kabinet laten weten dit besluit niet te steunen. Hoewel er 200 miljoen euro in het Klimaatfonds is gereserveerd voor verduurzaming, is de uitwerking hiervan nog in een pril stadium. De extra beprijzing daarentegen staat al vast, wat leidt tot scherpe kritiek vanuit de sector.
Kamerleden
Voorzitter Adri Bom-Lemstra vindt het kabinetsbesluit moeilijk te accepteren en roept op tot het ontwikkelen van alternatieven. “De Tweede Kamer moet zich nog buigen over dit besluit. Veel Kamerleden denken dat de sector extra financiële prikkels krijgt en wordt gecompenseerd, maar dat is niet goed geregeld. En wat schiet onze sector op met een subsidie om hogere kosten te compenseren, terwijl we verder willen met verduurzaming en innovaties?”
Bovendien begint de compensatie pas boven een CO₂-beprijzing van 42,50 euro per ton, stelt ze. “Dat maakt de prikkel zo hoog dat het de sector uit Nederland zou kunnen verdrijven. De komende weken gaan we hard werken om dit uit te leggen aan de Kamerleden en het ministerie te overtuigen om een ander scenario uit te werken.”
Oproep
Wat Bom-Lemstra bijzonder dwarszit, is dat het ministerie van Klimaat en Groene Groei geen alternatieven heeft onderzocht. “Er hadden opties moeten zijn, zoals een andere invulling van de bijmengverplichting of het beperken tot ETS-2. Maatregelen zoals geothermie versnellen, hadden ook op tafel moeten liggen. Maar het ministerie heeft eenzijdig ingezet op één optie zonder compensatie goed te regelen.”
De oproep van de voorzitter is helder: werk alternatieven uit en neem onzekerheid weg. “Misschien hoort de sector wel onder ETS-2, maar dan moet bijvoorbeeld de Wet fiscale maatregelen aangepast worden, zodat de Nederlandse tuinbouw concurrerend blijft in Europa. De huidige onzekerheid is onacceptabel.”
Motie Grinwis-Flach
De overheid voert als argument aan dat enkele sectoren buiten de ETS-2-regeling laten, te ingewikkeld en onuitvoerbaar zou zijn. “Maar nu wordt het ook ingewikkeld. Nog erger, want ze hebben ook nog Europa nodig voor toestemming voor de compensatie. Ik moet nog zien of dat gaat lukken.” Bom-Lemstra hoopt op gezond verstand bij de Kamerleden. “Gelukkig luisteren sommige coalitiefracties ook naar ons verhaal en er ligt nog de motie van Pieter Grinwis en André Flach die stelt dat er alleen besluiten genomen mogen worden met instemming van alle convenantpartners.”
Randvoorwaarden aanpassen
De voorzitter benadrukt dat de randvoorwaarden onvoldoende worden aangepast. “Waar ik echt wel boos over kan worden is het feit dat ze hun eigen kant, het regelen van de extra prikkel, juridisch al volledig dichtgeregeld hebben. Maar ondertussen moet het gesprek over de oplossingen en de randvoorwaarden nog beginnen. De risico’s liggen helemaal bij de telers, die op veel zaken geen grip hebben. Terwijl de overheid bij machte is om bijvoorbeeld vergunningen voor aardwarmte beter te regelen, het ruimtelijk instrumentarium aan te passen waar dat in de praktijk nodig is, warmtepompen te stimuleren etc.”
Tekst: Koen van Wijk
