Hagelbuien zorgden eind mei voor flink wat schade aan kassen in Noord-Limburg. De herstelwerkzaamheden zijn inmiddels in volle gang, maar regiovoorzitter Peter van Bree van Glastuinbouw Nederland verwacht dat het nog zeker enkele maanden zal duren voordat alles gerepareerd is. Naast de klimaatverandering is vooral de verduurzaming van de energievoorziening een grote uitdaging voor de Limburgse glastuinbouw. Een pasklare oplossing is er op dit moment niet, maar Van Bree is ervan overtuigd dat die wel gaat komen.
Op zaterdagavond 31 mei trokken hevige hagelbuien over het noorden en midden van Limburg. Meer dan tien glastuinbouwbedrijven in Venlo, Tegelen en Belfeld werden getroffen. “Er zijn flink wat ramen gesneuveld”, zegt Peter van Bree, voorzitter van de regio Limburg van Glastuinbouw Nederland. “Hierdoor moesten diverse bedrijven hun teelt staken, aangezien er glasscherven tussen het gewas waren beland. De schade manifesteerde zich op aardbeien- en vruchtgroentebedrijven en die wilden logischerwijs geen enkel risico nemen qua voedselveiligheid. De impact op de bedrijven was dus groot. Een geluk bij een ongeluk was wel dat bij diverse bedrijven de teelt op zijn eind liep of dat men bezig was met de teeltwisseling.”
Veel beglazers actief
Volgens Van Bree is er na de bewuste avond snel geschakeld door de getroffen ondernemers. “De dag erna werden al contacten gelegd met verzekeraars en beglazers en maakte men een plan van aanpak. Acute problemen qua gesneuvelde ruiten werden meteen opgelost, de rest van de reparaties is nu volop gaande. Er zijn veel beglazers actief in het gebied. Het zal nog zeker enkele maanden duren voordat alle schade is hersteld.”
De regiovoorzitter geeft aan dat hagelschade een steeds groter risico vormt voor glastuinbouwbedrijven. “Het zal de komende jaren zeker vaker voorkomen; het klimaat wordt immers steeds extremer. Het zal nooit wennen, maar je kunt er als glastuinder weinig tegen doen. Alhoewel gehard glas wel duidelijk beter bestand is tegen hagel dan regulier tuinbouwglas. Dat bleek ook nu weer.”
Clustergesprekken
Het verduurzamen van de energievoorziening is een andere grote uitdaging voor glastuinders in Noord-Limburg. Restwarmte is niet in grote hoeveelheden beschikbaar, het elektriciteitsnet zit vol en geothermie lijkt op dit moment geen soelaas te bieden. Desondanks is Van Bree ervan overtuigd dat deze uitdaging te tackelen zal zijn. “Maar het is belangrijk dat we op gebiedsniveau gaan kijken en dat ondernemers gaan samenwerken. Met elkaar en met partijen buiten de glastuinbouw.”
Om dit voor elkaar te krijgen, werken Glastuinbouw Nederland en Greenports Nederland aan een zogeheten gebiedsgerichte aanpak. “Hierbij gaan we in gesprek met ondernemers in een bepaalde regio, inventariseren we het energieverbruik nu en richting de toekomst, verkennen we de opties tot verduurzaming en kijken we waar knelpunten liggen. En natuurlijk welke oplossingen mogelijk zijn. Misschien kunnen we glastuinbouwbedrijven aan elkaar koppelen, de warmte- en elektriciteitsvraag loopt immers niet altijd gelijk op, of is er een connectie te maken met andersoortige bedrijven in de omgeving. Het zal echt maatwerk worden per gebied. Maar het begint met het in kaart brengen van de problematiek en de bereidheid om samen te werken. De Provincie Limburg steunt deze aanpak en er wordt samenwerking gezocht met de LLTB, gemeenten en andere partijen.”
Lostrekken geothermie
Van Bree heeft goede hoop dat ook geothermie op termijn zal kunnen bijdragen aan het oplossen van het duurzaamheidsvraagstuk van Limburgse glastuinbouwbedrijven. “We zijn volop aan het kijken of we de winning van aardwarmte weer kunnen lostrekken. Ik heb er vertrouwen in dat dit lukt, maar het is belangrijk om te borgen dat het toepassen van geothermie veilig kan. Daarnaast gaan er ongetwijfeld nog nieuwe opties komen. We willen de oplossing voor de verduurzamingsproblematiek morgen hebben, maar dat is niet realistisch. Het ontwikkelen daarvan kost tijd. En mijns inziens liggen er volop mogelijkheden. Ik denk dan bijvoorbeeld aan ondiepe geothermie, waterstof en kleine kerncentrales. Dit zijn nu nog geen realistische oplossingen, maar over een jaar of tien waarschijnlijk wel.”
Schouders eronder
De regiovoorzitter is ervan overtuigd dat er toekomst blijft voor de glastuinbouw in Limburg. “Maar het is wel zaak dat we samen de schouders eronder zetten en op zoek gaan naar oplossingen voor het energievraagstuk. Wanneer je er op voorhand vanuit gaat dat het niet lukt, ben je sowieso al verloren. Daarbij kunnen we als sector niet achteroverleunen en verwachten dat overheden dit probleem voor ons oplossen. We zijn zelf als eerste aan zet. En als je zelf de eerste stap zet, zullen andere partijen ook eerder bereid zijn om hun medewerking te verlenen.”
Tekst: Ank van Lier
