Arendcactus in Bleiswijk en Berkel & Rodenrijs produceert op 4,5 ha een breed assortiment cactussen. Inmiddels staat de derde generatie aan het roer. De ouders van Laura, Sam, Mark en Charlotte van der Arend hebben zich sinds 1 januari teruggetrokken uit de leiding, maar adviseren nog op de achtergrond. De strategische focus ligt op efficiënt werken, topkwaliteit en een duurzaam geteeld product.
Vader Hans en zijn vrouw Annemiek namen in 1995 het bedrijf over van opa Leo, en begonnen in Pijnacker op 8.000 m² met de cactusteelt door middel van stekvermeerdering. Nu, ruim dertig jaar later, is het bedrijf uitgegroeid tot een professioneel gerunde onderneming met 45.000 m² cactusteelt. Hans en Annemiek zijn formeel sinds 1 januari teruggetreden uit de leiding, na een overgangsperiode. Twee jaar geleden kwamen ook Mark en Charlotte bij het familiebedrijf.
Generatiewisseling
Sam en Laura maken inmiddels tien jaar deel uit van de leiding. Sam: “Wij zijn opgegroeid op de tuin, woonden naast de kwekerij. Na school gingen we in de kas spelen. Onze ouders hebben altijd een bepaalde positiviteit over het bedrijf uitgestraald naar ons, dat hebben ze goed gedaan. Ze zijn nog steeds gecharmeerd van het telen, maar zijn nu echt wel aan het terugtreden.”
Laura: “Afgelopen jaar hadden ze al niet veel vaste taken meer, maar kwamen ze nog bijna dagelijks. Dit jaar al veel minder, dus dat gaat goed. Gelukkig hebben ze genoeg hobby’s. Naast een eigen cactuskas teelt mijn vader druiven en maakt daar wijn van. Hij is verder bezig met het restaureren van een auto. Samen wandelen ze graag door Nederland en passen ze een dag in de week op hun kleindochter.”
Stekvermeerdering
Arendcactus teelt gestekte en gezaaide cactussoorten in de potmaten 5,5 tot 17 cm en levert die via de klok van Royal FloraHolland en Floriday aan de groothandel. De gewilde planten komen vervolgens in heel Europa terecht, van bouwmarkten tot bloemisten.
“Wij leveren geen exclusieve soorten voor cactusverzamelaars, al hebben wij hier meer dan honderd soorten staan. Dat aantal willen we een beetje terugbrengen. We selecteren de sterkste en commercieel meest aantrekkelijke soorten, zodat we elk jaar met minder chemie kunnen telen. De meeste cactussen gaan weg in een mixtray met ons label. Op de achterkant staat onze Instagram-pagina, waardoor we best wel vaak reacties krijgen van consumenten, van Turkije tot weet ik waar vandaan. Dan zie je waar je planten allemaal terecht komen, dat is echt onwijs leuk.”
Samen uit, samen thuis
In tegenstelling tot wat veel mensen denken vraagt een cactus weinig energie, zegt Laura. In de winter wordt een rustperiode van drie maanden aangehouden bij 8 tot 10 graden Celsius. In de week na Kerst trekt de handel weer aan. Ook de zomer is traditioneel een drukke periode en dan breidt het personeelsbestand van tien vaste krachten uit met circa 25 uitzendkrachten.
“Voor de kerst is het hier juist lekker rustig. Dan gaan we elk jaar een weekje weg met de familie. We kunnen elkaar goed hebben, ook privé. Dan kijken we altijd even bij een bloemist en dan is het leuk om daar je eigen product terug te zien. Cactus is overigens een supergoed houdbaar product.”
Biologische bestrijding
De gewasbescherming is vooral gericht op het bestrijden van trips en wolluis, de twee meest voorkomende plagen. Sam: “Wij gebruiken natuurlijke bestrijders, waaronder roofmijten tegen trips en roofkevers tegen wolluis. We gebruiken daarnaast biostimulanten als Bactiva, Serenade en Lalguard M52.”
Ze doen ook een proef met verschillende typen biologische wolluisbestrijding, samen met MBO Oostland en Benfried. “De studenten helpen bij dat onderzoek. Verder is het een kwestie van goede hygiëne en ingangscontrole van stekmateriaal. Wij gebruiken voornamelijk uitgangsmateriaal van eigen productie. Dat is een groot voordeel, we kennen daar de geschiedenis van.”
Preventie
Synthetische gewasbeschermingsmiddelen worden alleen bij hoge uitzondering ingezet, en dan meestal pleksgewijs. Wekelijks worden vangplaten geteld. De teeltman vervolgt: “We hebben personeel dat supergoed is in het vinden van plagen. Als we een partij moerplanten gaan stekken waarvan we weten dat er een hoog risico is, laten we deze door ervaren medewerkers stekken die goed kunnen scouten.”
Ze instrueren al hun personeel: dit zou je tegen kunnen komen, zie je iets dat afwijkt van de rest: meld het altijd. “We zijn de laatste jaren heel erg gebrand op goed scouten en een strenge controle voor het stekken. Alles moet kloppen om geen chemie meer te kunnen gebruiken.”
Restwarmte
De warmtevraag wordt deels ingevuld door de Roca-centrale, die in Bleiswijk restwarmte levert. In Berkel & Rodenrijs wordt de kas nog met ketelgas verwarmd. Doordat Arendcactus met de seizoenen meeteelt is het gasverbruik relatief laag. Stroom wordt grotendeels zelf opgewekt met zonnepanelen. Belichting is niet nodig met uitzondering van een afdeling waar dagverlenging nodig is.
“Op termijn wordt voor ons een warmtepomp waarschijnlijk interessanter, maar we zitten nog niet op dat kantelpunt. Daar zijn hele forse investeringen mee gemoeid. Je moet stroom gaan importeren en daar ook een stroomaansluiting voor hebben, dat red je niet met zonnepanelen alleen. Dat kan nog even duren, omdat we in deze regio redelijk vol zitten qua netcongestie.”
Kokos, houtvezel en compost
Veenvrij telen is sinds vorig jaar standaard, maar daar gingen wel zes tot zeven jaar met proeven aan vooraf. Het substraat bestaat nu grotendeels uit kokos, aangevuld met houtvezel en compost. “Dat gaat goed, maar het was heel belangrijk voor ons om daar de bemesting op aan te passen. Dat hebben we grotendeels zelf uitgezocht in samenwerking met een collega-teler. We gebruiken nu voor een deel organische meststoffen, maar onze teeltduur is te lang om daar helemaal op over te stappen.”
Laura: “Wij gebruiken verder alleen regenwater en recirculeren 100 procent. Mensen weten vaak niet dat cactus een duurzaam product is met een laag gasverbruik, omdat mensen de plant koppelen aan warmte. Maar een cactus kan eigenlijk heel goed tegen kou.”
Tekst en beeld: Mario Bentvelsen
Sam en Laura van der Arend: “We selecteren de sterkste en commercieel meest aantrekkelijke soorten, zodat we elk jaar met minder chemie kunnen telen.”
