Waar veel Vlaamse siertelers hun deuren sluiten, voegt potplantenteler Dirk Mermans juist 1 ha toe aan zijn areaal. Blijven innoveren in techniek, rassen en marketing vormen de sleutel van het succes. De focus op duurzaamheid en personeelsbeleid bracht het bedrijf tot de finale van de Grower of the Year-award.
“Daar stond vroeger een kas. Verderop ook en daarachter ook”, wijst kamerplantenteler Dirk Mermans als we samen in de vrachtwagen van zijn hoofdbedrijf in Wommelgem naar zijn tweede vestiging in Borsbeek rijden, een ritje van tien minuten onder Antwerpen. In Borsbeek bevindt zich het ouderlijke bedrijf, een verouderde kas waar de 53-jarige teler vooral nog aspidistra moederplanten laat overwinteren en stekt.
Het verdwijnen van honderden hectare glas in de regio Antwerpen is typerend voor de Vlaamse glastuinbouw. Kleine familiebedrijven sloten de voorbije decennia hun deuren en her en der namen grote bedrijven hun plaats in. Deze schaalvergroting deed zich vooral voor in de groenteteelt, aldus de Vlaming. “Groente is meer een commodity dan sierteeltproducten. Je moet er wel markt voor hebben om te kunnen schaalvergroten.”
Export domineert
De markt van het sierteeltbedrijf bevindt zich over heel Europa. De afzet van Mermans is verdeeld in drie productgroepen. Hij teelt in opdracht hydrocultuurplanten die zijn klanten afzetten bij interieurbeplanters. De tweede productiegroep zijn planten die via Royal FloraHolland bij tuincentra en bouwmarkten terechtkomen. De derde businessunit is Plantlovers, een online verkoopkanaal dat hij in 2020 heeft opgezet.
De online verkoop kende een goede start door corona, maar is inmiddels over zijn piek heen. “Maar het blijft echter een interessant afzetkanaal”, benadrukt e-commerce verantwoordelijke Katrien Van Crombrugghe, die aanschuift bij ons gesprek. De Instagram-pagina die gekoppeld is aan Plantlovers, telt 45.000 leden. “Het is een soort van community van plantenliefhebbers over heel Europa. Tijdens de open dag die we twee keer per jaar houden, waren er zelfs mensen uit Ierland en Letland”, vertelt zij.
Eigen soorten
Voor deze particuliere verkoop heeft het sierteeltbedrijf een assortiment van zo’n honderd planten, het gaat dan onder andere om diverse soorten monstera, waarvan de ‘variegata’ de absolute warmloper is, en zeldzame soorten philodendrons uit zijn privécollectie. “Wij hebben zo’n honderd philodendron moederplanten en houden nu veredelingsproeven met de Vlaamse onderzoeksinstelling ILVO om zo tot exclusieve eigen soorten te komen.”
Het gangbare assortiment bestaat uit zo’n twintig variëteiten waarvan hij vaak als enige in Europa de moederplanten heeft. “Het vaste assortiment probeer ik elk jaar met een nieuwe variëteit uit te breiden om zo in te spelen op trends”, vertelt de Vlaming die als voorbeeld wijst op de Strelitzia Nicolaï die hij op vakantie in Spanje als buitenplant zag. “Inmiddels hebben talloze telers deze plant in hun assortiment.”
Achtergrond als ingenieur
De Antwerpse teler startte zijn carrière in de sierteelt in 1993 in Borsbeek op de kwekerij van zijn vader na een studie ingenieurswetenschappen. In 2003 kocht hij een groentekas van 6.000 m² in het nabijgelegen Wommelgem die hij ombouwde tot sierteeltbedrijf. In 2010 volgde de nieuwbouw van 1,4 ha waarna hij in 2019 nog eens 1,25 ha bijbouwde. Inmiddels bedraagt de oppervlakte 3,25 ha.
Dit voorjaar volgt een nieuwe uitbreiding, van 1 ha. “Je moet je altijd verder blijven ontwikkelen anders haalt de concurrentie je in”, verklaart de teler zijn strategie. “Daarbij kunnen we de vraag niet bijhouden. We lopen constant tegen ons plafond aan waardoor we de flexibiliteit missen om afhankelijk van de vraag op te schalen of af te bouwen.”
Vertraging door regen
De nieuwbouw had vorig najaar al moeten plaatsvinden, maar het natte najaar maakte het terrein onbegaanbaar voor de kassenbouwers. De geplande kas is uitgerust met de modernste techniek op het gebied van energie-efficiëntie. Zo heeft de teler gekozen voor Geysir-glas van agculture, dat is voorzien van een ultradunne low-E coating op het buitenoppervlak, dat stralingswarmte terug de kas in reflecteert. Het glas heeft een goede lichttransmissie en lage warmte-emissie. Twee anti-reflectiecoatings zorgen ervoor dat er nauwelijks lichtverlies is ten opzichte van standaard glas. Uit proeven bij WUR is gebleken dat een energiebesparing van >20% haalbaar is. Voor het energiescherm koos hij voor het 9970 FR A energiescherm van Svensson dat 99% van de lichtval weerkaatst.
De nieuwe technieken staan het bedrijf niet alleen toe om het energieverbruik te verminderen, tevens kan hij zo een beter klimaat creëren voor zijn planten. “Philodendron is een schaduwminnende plant. Deze willen we vooral in de nieuwe kas telen”, legt hij uit.
Energie en lichtintensiteit
Nieuwbouw is niet het enige moment om nieuwe technieken te implementeren”, benadrukt Mermans, die door zijn studie veel op heeft met techniek. Vorig jaar is hij gestart met een proef met PAR-sensoren die de lichtintensiteit in de kas meten. Als er te weinig licht is, springen de LED-lampen aan en als er in de zomer te veel zonlicht schijnt wordt het scherm dicht getrokken.
Hij is overigens recent gestart met beperkt belichten. Het betreft een proef waarmee hij wil testen of hij de groeicycli van de groene kamerplanten kan versnellen. “Dat zou het mogelijk maken om minder moederplanten aan te houden, waardoor we de vrijgekomen ruimte kunnen benutten voor productie”, verklaart de teler die aangeeft dat de LED-proeven met Monstera variegata niet succesvol waren. “Door te belichten verdween het wit in de bladeren en dit betekent juist het succes van de plant.”
Grower of the Year
De constante innovatiedrang op meerdere vlakken van zijn bedrijfsvoering, bezorgde de sierteler een finaleplaats in de internationale Grower of the Year-prijs. De prijs wordt sinds 2009 georganiseerd door de internationale brancheorganisatie International Association of Horticultural Producers (AIPH) en het Antwerpse bedrijf deed al eerder mee. In 2012 eindigde het als derde.
Tekst en beeld: Jerom Rozendaal
