Trostomatenbedrijf De Bakker Westland in Kwintsheul, is met 6 ha een relatief klein bedrijf. Het is tevens demobedrijf voor een veredelaar en een automatiseringsbedrijf. Zo blijft de teler ook richting de toekomst relevant. Eigenaar Roel de Bakker is de derde generatie. Zoon Ralph is de bedrijfsopvolger. Met de ultramoderne control room is het bedrijf klaar voor de volgende stap richting autonome teelt.
Roel de Bakker loopt direct naar boven. De grote zolder, waar hij in het verleden spinningsessies organiseerde, is opgedeeld in drie afdelingen. Een daarvan is kantoor voor Nunhems, dochter van BASF. De veredelaar huurt daarnaast 6.000 m² kas voor diverse proeven en heeft een showroom. Hier komen klanten uit binnen- en buitenland om de nieuwste rassen te bekijken.
De Bakker: “Wij telen ook een ras van het veredelingsbedrijf. De middelgrove trostomaat Showvine. Een ToBRFV-resistent ras. Dat geeft hen de mogelijkheid om ook met klanten in de kas te kijken.”
De tweede ruimte is vergaderzaal. De resterende ruimte de ‘control room’. Deze ruimte is de dagelijkse werkplek van de teler èn de showroom van de leverancier van de klimaatcomputer. De ruimte heeft wat weg van een cockpit. Veel schermen, LED-verlichting in passende kleuren en een banner boven de bureaus. Een groot raam zorgt voor contact met de kern van het bedrijf: de trostomatenteelt.
Geloof in samenwerking
Al bijna twintig jaar maakte De Bakker gebruik van iSii, een klimaatcomputer van Hoogendoorn. “Ongeveer een jaar geleden hoorden we dat dit programma niet verder wordt doorontwikkeld. Dit in combinatie met de interesse van mijn zoon als bedrijfsopvolger, heeft het balletje aan het rollen gebracht voor deze ontwikkeling naar een meer datagedreven teelt.”
Ralph is net afgestudeerd aan Hogeschool Inholland. “Hij is opgeleid met datagedreven teelt.” Zelf loopt de teler het liefst tussen zijn gewas. De combinatie van groene vingers met signalen van de sensoren heeft hem afgelopen seizoen al veel gebracht. Hij gelooft bovendien in samenwerking. “Met elkaar kom je verder.”
Gegevens uit diverse bronnen
Glenn van der Burg, accountmanager bij het automatiseringsbedrijf, legt uit dat Hoogendoorn 360º de verzamelnaam is voor de systemen die het bedrijf aanbiedt. “IIVO zorgt voor de aansturing en uitvoering in de kas. LetsGrow.com brengt teeltgegevens, registraties en inzichten uit verschillende bronnen samen. Het systeem ondersteunt het automatisch optimaliseren van klimaat- en teeltstrategieën. En het helpt telers om signalen te interpreteren, verbanden te leggen en te bepalen wat op dat moment aandacht vraagt.”
“Samen vormen deze oplossingen één continue cyclus van data, inzicht, besluit en actie. Zo krijgen telers meer overzicht, kunnen zij sneller inspelen op veranderingen en zetten zij de stap naar steeds slimmer en autonomer telen.”
Ondersteunen van besluiten
Mooi voorbeeld is het telefoontje dat De Bakker krijgt tijdens het interview. Het ‘systeem’ belt met een melding over water. “Als teler kun je zelf kiezen welke meldingen je in- en uitschakelt. Zonder water geen goede plant. Dus die meldingen heb ik aanstaan. In de winter is temperatuur weer heel belangrijk. Ik kies zelf welke meldingen ik actief wil ontvangen. Op dit moment benutten we nog niet alle mogelijkheden van het complete automatiseringssysteem.”
De volgende stap is Intelligent Assistance. Van der Burg vergelijkt dit met de ChatGPT van de tuinbouw. “Dit systeem brengt informatie uit verschillende databronnen samen en helpt verbanden zichtbaar te maken. Daarmee verschuift het accent van ‘veel data verzamelen’ naar informatie gebruiken op het moment dat die relevant is.”
Van der Burg: “Met deze ontwikkeling geven we een antwoord op commentaar van telers van een jaar of tien geleden. De eerste generatie oplossingen was vooral gericht op dataverzameling en grafieken. Tegenwoordig verschuift het accent naar het ondersteunen van besluiten en acties met intelligente inzichten.”
Gegevens benchmarken
Bij De Bakker Westland is in deze fase de aandacht gericht op werken met IIVO. Het grote verschil ten opzichte van het oude iSii, is dat er nu nieuwe sensoren gekoppeld zijn zoals een plantcamera, planttemperatuursensor en een aquabalance met matsensoren.
De teler krijgt hulp van Frans Goud. Hij werkt in het team van BASF/Nunhems dat telers ondersteunt. De Bakker: “Zeker in de eerste periode, heb ik er veel aan gehad om samen met hem naar bepaalde instellingen te kijken. Volgend seizoen gaan we ook meer werken met de Intelligent Algorithms. Daarmee wil ik bewust wachten tot mijn zoon hier komt werken. Vanuit zijn opleiding is hij al veel meer gewend om datagedreven te werken. Het is een mooie ontwikkeling die het ook voor de jeugd leuk maakt om te kiezen voor de tuinbouw. Met zeven dagen in de week op de tuin, lokken we die generatie niet.”
Ook voor het scannen van ziekten en plagen maakt De Bakker gebruik van sensoren: camera’s van Fermata. Deze scannen de planten in een cirkel rondom de camera. “Om een goed beeld te krijgen, heb je ongeveer 6 camera’s per hectare nodig. De camera scant continu en geeft meldingen en beelden van de bevindingen. Zo kunnen we plagen en insecten scouten vanuit de control room.” Het eindoordeel van de teler, blijft uiteindelijk het belangrijkst.
De teler is lid van telersvereniging Growers United. LetsGrow.com ontwikkelde samen met de telersvereniging een datalab. Van der Burg: “De data van alle telers staat in één systeem. Zo kunnen de telers hun gegevens verzamelen, standaardiseren en bijvoorbeeld benchmarken met elkaar.”
Groei virtuele plant
De voordelen van de nieuwe sensoren hebben zich in de hete zomer die achter ons ligt al bewezen. “De aquabalance met matsensoren, meet het watergehalte in de mat. Dat heeft ons bijvoorbeeld tijdens de hitte geholpen om te voorkomen dat de mat niet teveel indroogt aan het einde van de dag. Dan loopt de EC op en dat is nadelig voor de planten. Ik heb zeker meer water gegeven dan ik normaal gesproken zou doen. De aquabalance stuurt de hoeveelheid water automatisch, onder andere op basis van de hoeveelheid licht en temperatuur.”
Een andere informatiebron die veel data oplevert is de plantenregistratie-app van LetsGrow.com. Met deze app kan de teler in een virtuele tekening van de plant precies aangeven hoeveel trossen een plant heeft. Of er bloemetjes of vruchten aan de tros hangen, de groei per week bijhouden en hoeveel er wordt geoogst. “Die informatie biedt ons een betrouwbare oogstprognose. Volgend jaar kunnen we kijken hoe de groei verloopt in vergelijking met dit jaar. Zo bouwen we ook aan een database die inzicht geeft in plantgroei.”
Tekst en beeld: Wilma van den Oever
