De torenhoge energieprijzen werken door in de prijs van allerlei producten, waaronder ook die van meststoffen. Diverse producenten van stikstofmeststoffen hebben recent hun fabrieken deels of helemaal gesloten. Daardoor lopen de prijzen op en worden de meststoffen met de week schaarser. “Wij zullen er alles aan doen om te blijven leveren, maar ontkomen niet aan het doorvoeren van prijsstijgingen.”

De productie van ammoniak, de basisgrondstof voor stikstofkunstmest, is een proces dat erg veel energie kost en waarvan aardgas een groot aandeel in de kostprijs vormt. Een grote fabriek als Yara in Sluiskil heeft vanwege de snel oplopende gasprijs de productie recent met 40% teruggeschroefd. Ook andere producenten in Noordwest-Europa zetten zulke stappen. Wouter van Vliet, sectormanager Tuinbouw en Akkerbouw bij Van Iperen uit Westmaas geeft aan dat stikstofmeststoffen zoals kalksalpeter, salpeterzuur, ammoniumnitraat, ureum en magnesiumnitraat in het vierde kwartaal voortdurend in prijs zullen stijgen.

Importeren

“Normaal is Noordwest-Europa redelijk zelfvoorzienend in ammoniak, maar nu moet er een deel worden geïmporteerd uit andere delen van de wereld, zoals Rusland. Dit geeft een veranderde vraag- en aanbodsituatie waardoor ook daar de prijzen verder stijgen. Bovendien gaat China per 15 oktober de export van alle soorten meststoffen stoppen, omdat zij ook een energietekort krijgen. De productie wordt deels stilgelegd en na de winter gaan ze eerst hun eigen interne behoefte invullen”, legt Van Vliet uit.
“Voor ons is het zaak dat we blijven leveren en daarbij de stijgende prijzen accepteren en deze doorberekenen aan de klant. Beter te duur dan niet te koop. Nee verkopen, dat willen we te allen tijde voorkomen. De continuïteit van onze vaste klanten mag niet in gevaar komen.”

Veel uitleg

Normaal gesproken liggen de prijzen voor een kwartaal vast, maar nu veranderen ze elke week. “Voor ons is het lastig om de voortdurend stijgende prijzen enigszins gelijkmatig door te voeren. Deze situatie vraagt veel uitleg aan klanten, daarom informeren wij hen momenteel zeer frequent over de situatie op de markt en de achtergronden hiervan”, vertelt Van Vliet.
Tot nu toe slaagt het bedrijf er goed in om de rust te bewaren en te voorkomen dat er in de komende maanden tekorten ontstaan. “We willen een voorraad aanhouden en zorgen dat we iedereen kunnen bedienen. Wat we willen voorkomen is dat er hamstergedrag ontstaat, dat telers vooruitlopend op verdere prijsstijgingen meer inkopen dan ze op korte termijn nodig hebben.”

Kassen leeg

Momenteel klinken geluiden in de sector over telers die de komende winter stoppen met de belichte teelt of teelten helemaal overslaan en de kas leeg laten liggen om gas uit te sparen. Van Vliet schat in dat door de huidige onzekerheid over de gasprijzen mogelijk 20% van de kassen leeg blijft liggen.
“Maar hopelijk blijft het realisme in de sector overeind. Glastuinbouwbedrijven die een mooie afzetpositie hebben opgebouwd zullen toch kiezen voor continuïteit lijkt me.”

Fosfaat en kali

De prijsstijgingen betreffen de gehele kunstmestmarkt en niet alleen die van stikstof gerelateerde meststoffen. “Alles is verbonden met elkaar. Daarom worden over de hele linie verdere prijsstijgingen verwacht. Ook voor fosfaat- en kali meststoffen. “Het Chinese exportverbod van meststoffen zal ertoe leiden dat afnemers hiervan nu hun meststoffen uit andere regio’s gaan betrekken, waardoor de vraag en aanbod situatie totaal zal veranderen”, stelt de sectormanager.

Tekst: Koen van Wijk