De glastuinbouw wil op termijn van het gas af, maar daarvoor is externe CO2 nodig. Ondanks OCAP en CO2 van industrie en afvalbedrijven dreigt die voorziening op termijn in gevaar te komen, zowel de geplande uitbreiding naar nieuwe glastuinbouwgebieden als de bestaande CO2-levering. Het probleem: de ondergrondse opslag.

“Het Klimaatakkoord stimuleert – simpel gezegd – om CO2 onder de grond te stoppen”, zegt Rob van der Valk van Glastuinbouw Nederland. Levering aan de glastuinbouw draagt niet bij aan de klimaatdoelen van de industrie. Want ze krijgen daarmee geen ‘korting’ op hun emissies volgens de internationale boekhoudregels van het IPCC. Die schrijven namelijk voor dat je de CO2-uistoot die je meet aan een schoorsteen moet verantwoorden; de enige uitzondering die je daarop mag maken is als je het onder de grond stopt.

Sectorale verrekening

Maar dan kun je die CO2 toch opnieuw gebruiken? Van der Valk: “Dat klopt, we streven er nog steeds naar om ondergrondse opslag te gebruiken als back-up voor de glastuinbouw en een koppeling te maken tussen die twee systemen. De CO2 die in het netwerk gestopt gaat worden, kan twee kanten uit, maar de spelregels zitten momenteel de levering aan de tuinbouw in de weg.”
“Omdat die spelregels er nu eenmaal liggen zijn we bereid om een deel van de emissieruimte van de industrie – 0,2 Megaton CO2 per jaar – van de industrie over te nemen. Het gaat dan om de sectorale verrekening. Dat is bestuurlijk een hele discussie geweest. Maar het is wel nodig om op korte termijn meer CO2 voor de glastuinbouw beschikbaar te krijgen. Want we zitten er om te springen.”

Vloeibare CO2 naar satellietgebieden

De deal is afgestemd met Shell, de enige partij die op korte termijn CO2 kan leveren aan de glastuinbouw. Die heeft aangegeven onder bovengenoemde condities bereid te zijn om de CO2 naar de glastuinbouw te laten gaan in plaats van ondergrondse opslag. Shell levert al 0,3 Megaton CO2 aan OCAP op jaarbasis, maar het nieuwe aanbod moet eerst vloeibaar worden gemaakt en per vrachtwagen worden geleverd naar de satellietgebieden. Het gaat daarbij om Agriport, Bommelerwaard, Alton en een deel van Voorne-Putten. “De ondernemers daar zitten allemaal met smart op CO2 te wachten”, aldus de beleidsspecialist Energie & Klimaat. In de Bommelerwaard wordt een centraal leverpunt ingericht, met distributienet naar de kassen toe. Dat project is al aangetekend, maar het aanbod is er nog niet.

CO2 uit de lucht biedt (nog) geen soelaas

Voor de lange termijn zijn deze nieuwe CO2-levering en de bestaande voorziening echter niet gewaarborgd. In hoeverre zijn nieuwe technieken als DAC (= Direct Air Capture) interessant voor de glastuinbouw? Zo claimt het Zwitserse Climeworks CO2 uit de lucht te kunnen halen voor gebruik in kassen en het Canadese bedrijf Carbon Engineering brandstof te kunnen maken van CO2 uit de lucht. Van der Valk: “Ik ben er geen expert in, maar dan heb je wel als voordeel dat je geen transport van CO2 meer nodig hebt en niet afhankelijk bent van een derde partij. Wat ons betreft kan er niet hard genoeg aan worden gewerkt om het ook aantrekkelijk te maken. Via het Programma Kas als Energiebron wordt er zeker onderzoek gedaan naar dat soort technieken. Maar voor de korte termijn biedt het geen soelaas.”

Tekst: Mario Bentvelsen