Eind 2023 lanceerde Elstgeest Potplanten uit Nieuwe Wetering het plasticvrije en biologisch afbreekbare plantenconcept Natural Gift. De vraag uit de markt viel eerder tegen dan mee, zegt Operationeel Directeur Rob Wubben. “Al worden er volgens onze leverancier wel bij sommige retailers acties mee gevoerd. Wij hadden er meer van verwacht. De focus bij de tuincentra en grootwinkelketens waar wij aan leveren ligt meer bij veenvrij en chemievrij. Daar hebben we recent op ingespeeld.”
In 2023 was Elstgeest Potplanten een van de genomineerden voor de Tuinbouw Ondernemersprijs in het thema circulariteit. Het plasticvrije plantenconcept voor Dieffenbachia ‘Natural Gift’ was daarvoor een aanleiding, maar bracht niet de groei die er toen van werd verwacht. Wubben: “Toen hadden we al wel ingeschat dat het nooit een heel groot product zou worden en het tijd nodig zou hebben om te groeien en erkenning te krijgen. Wij leveren met name aan tuincentra en het grootwinkelbedrijf en wij ondervinden dat plasticvrij of duurzame verpakkingen daar momenteel geen speerpunt is.”
Prijskaartje
Het verkoopconcept bestaat uit een biologisch afbreekbare pot van papierpulp met een beschermende coating. Het label is gemaakt van stone paper, een restproduct van steengroeves. Het stokje is van bamboe en de trays zijn van karton, 100% plasticvrij en alles is biologisch afbreekbaar. Je kunt het na gebruik in de kliko of op de composthoop gooien. Daar hangt wel een prijskaartje aan: de planten moeten 25% meer opbrengen om de hogere kostprijs goed te maken.
Wubben: “Het heeft gewoon geen prioriteit bij die tuincentrumketens. Je ziet dat hun focus meer ligt op het niet kunnen terugvinden van residuen op het gewas. In de UK is men daarnaast heel druk met veenvrij. Ik hoor wel van onze pottenleverancier dat dat soort potten wel in acties gebruikt worden, maar in de daghandel waar wij in zitten met wekelijks vaste lijnen neemt de vraag niet toe.”
Veenvrij substraat
Veenvrij telen is nu standaard bij Elstgeest. “Daar zijn we al drie tot vier jaar mee bezig met verschillende potmaten, dat hebben we nu overal kunnen doorvoeren. Wij denken vanaf het tweede kwartaal van dit jaar alles veenvrij te kunnen leveren. Teelttechnisch gaat dat goed, maar het is zeker kostprijsverhogend. Daar hebben wij onze prijzen op moeten aanpassen. Een aantal afnemers heeft nadrukkelijk om veenvrije teelt gevraagd. Op die wens zijn we ingegaan en daarom hebben we de keus gemaakt om helemaal om te gaan naar veenvrij.”
Veenvrij substraat vraagt wel om een aangepaste teelt: “De waterbalans in de pot is anders. Daar moet je de watergift op aanpassen en ook de bemesting.”
Chemievrij telen
100% groen telen is de volgende uitdaging, vervolgt de directeur. “Daar zijn we vrij ver mee, maar we zijn nog niet volledig biologisch of chemievrij. We zien er wel de noodzaak van in. Biologie heeft bij ons prioriteit en we vallen alleen terug op chemie als het echt noodzakelijk is. Gelukkig is dat laatste steeds minder vaak nodig. Wij telen zonder insectengaas.”
Op dit moment zijn Echinotrips en wolluis de grootste uitdaging. “Dat zijn lastige jongens. Wij zien zeker wel mogelijkheden om die plagen kort te houden, ook met de huidige middelen. Tegen wolluis zijn nog enkele middelen beschikbaar, maar we weten dat die binnen een aantal jaar gaan verdwijnen. Daarom proberen we het op dit moment al te doen zonder die middelen.”
Chemievrij vergt hogere inzet groene middelen
“Je moet de scouting goed op orde hebben, goed inzicht hebben hoe een plaag zich ontwikkelt en daar met de juiste methodiek op inspringen. We zorgen voor een strenge ingangscontrole op uitgangsmateriaal. Ik moet gelukkig zeggen dat wij maar sporadisch aan de bel hoeven te trekken bij onze leverancier. Wij hebben met hen afgesproken dat als zij met chemie moeten ingrijpen zij dat aan ons melden. Daarnaast zie je natuurlijk wel dat je om de plagen goed onder controle te krijgen meer methodes nodig hebt, omdat je in het verleden alleen maar met chemie bezig was. We werken nu veel meer preventief en in vergelijking met chemie heb je in ieder geval een hogere inzet nodig om hetzelfde resultaat te krijgen. Denk naast biologische bestrijders ook aan groene middelen en biostimulanten. Wat weer kostprijsverhogend is.”
“Bij onze afnemers gaat het er uiteindelijk om dat het gewas vrij is van plagen en ziekten. En vrij van residu. Het gaat niet alleen om het voldoen aan wettelijke eisen, er zijn ook verschillende retailers die bovenwettige eisen stellen. En daar voldoen we aan.”
Energie
Andere plannen om te verduurzamen zijn er ook, met name op energiegebied. “Er zitten wel wat plannen in de pijplijn, in de plan- of offertefase, om te kijken of daar economisch haalbare dingen tussen zitten. Aardwarmte of restwarmte is in ons gebied niet mogelijk. Er zijn wel wat onderzoeken en gesprekken gaande om bedrijven in de omgeving aan elkaar te koppelen. Er zijn bedrijven die hier warmte over hebben, wij hebben juist een warmtetekort. Een warmtepomp zit zeker in het plaatje waar wij aan zitten te denken. Maar we hebben daarvoor wel een grotere stroomaansluiting nodig. Dat is nu nog een bottleneck.”
Tekst en beeld: Mario Bentvelsen
