De grootste chrysantenkwekerij van Nederland, Diamond Flowers in Zuilichem, werd afgelopen vrijdag feestelijk geopend. De nieuwbouw van 12 hectare glas werd in recordtijd gerealiseerd. Een prestatie van formaat van de 22-jarige ondernemer Koen Kreling, zijn vader Jan, leveranciers en werknemers.

De bouw van de chrysantenkwekerij startte afgelopen zomer. In week 4 gingen de eerste chrysantenstekken al de grond in en afgelopen donderdag werd het bedrijf opgeleverd. “Een korte bouwtijd inderdaad”, bevestigt Koen Kreling, die zelf het bouwproject leidde. “Een kwestie van goed plannen. We hadden een goede samenwerking met alle leveranciers en de juiste mensen op de werkvloer.” De open dag die volgde na de opening werd door circa 2.000 mensen uit de regio en het vak bezocht. “Een zeer geslaagd weekend, mede dankzij het mooie weer”, aldus Koen.

Oogstrobot

Superlatieven komen tekort om het bedrijf te beschrijven: de kas staat op 16 hectare landbouwgrond (er stond daarvoor een boerderij), waarvan 2 hectare als groenstrook is ingericht en 1 hectare is gebruikt om een watergang te graven. De Venlokas meet 12 hectare, is ruim 300 meter breed en 400 meter diep. Verder vallen vanaf de straatkant de warmteopslagtank (3.000 m3), de koelcel (350 m2), de schoorstenen van drie WKK’s (3,6 MWe) en het waterbassin (18.000 m3) op.
Een modern kantoor leidt naar de schuur (3.000 m2), die wordt gedomineerd door twee Bercomex sorteermachines. De machines van het type Furora Nova met een capaciteit van 11.500 stelen per uur komen pas in actie als de oogstrobot dit najaar op het bedrijf arriveert. De oogst van de troschrysanten – die deze week start – gebeurt nu nog met traditionele oogstbanden.
De oogstrobot – een wereldprimeur – is de afgelopen 2,5 jaar in samenwerking met Bercomex ontwikkeld. Bij de bouw van de kas is met de komst van de robot rekening gehouden. Koen legt uit hoe dat straks in zijn werk zal gaan: “Bij de oogst gaat de hijsverwarming naar achteren, waardoor de bloemen allemaal een kant op vallen. De oogstrobot die aan komt rijden zal de takken oprapen, knipt ze bij het potje af en hangt ze op zijn kop in het systeem. Daarna worden de chrysanten met robocars naar de schuur getransporteerd, waar de Furora ze opvangt. De sorteermachines zullen de stelen met behulp van 3D-vision technieken heel uniform sorteren en bossen.”

Nevelinstallatie

Als de oogstrobot zijn werk goed uitvoert, zal dit een besparing opleveren van zes mensen, verwacht Koen. Nu werken er nog 20 vaste mensen bij Diamond Flowers (en 20 losse krachten). “Het doel is om de robot uiteindelijk dag en nacht in te kunnen zetten, met zo min mogelijk mankracht. Dan kunnen we makkelijker pieken, zeg maar.”
Een uniform gewas is daarvoor wel een vereiste, vervolgt Koen. “De stekleveranciers moeten met rassen komen die geschikt zijn om te oogsten met een robot. Daarnaast moeten we de teelt goed in de hand houden om zo uniform mogelijk te telen.” Voldoende meetboxen, ventilatoren en een nevelinstallatie in de kas zorgen voor een zo constant mogelijk klimaat.
De nevelinstallatie – bijzonder voor de chrysantenteelt – is overigens niet alleen van belang voor het optimaliseren van het klimaat, maar ook om de biologische bestrijding een handje te helpen, zegt Koen. “Als het vochtiger is in de kas, krijgen trips en spint minder snel kans zich te ontwikkelen. De biologische bestrijders voelen zich dan juist prettiger.”

Schermen

De Venlokas (goothoogte 5,25 meter) voelt als een ruimteschip. In totaal 83 kappen van 1.400 m2 zijn beplant met troschrysanten (Zembla, Chelo en Alamos) van veredelaar Deliflor. Het planten van de stekken gebeurt met een plantrobot van ISO Group. De teelt vindt zoals gebruikelijk plaats in de grond, omdat de teelt op water te risicovol is, zegt Koen. Dit bleek de afgelopen drie jaar uit proeven bij Kreling Chrysanten.
De kas zelf heeft geen diffuus glas, wel ‘low iron’ glas (met 2% meer lichtopbrengst) en een diffuus scherm (Harmony 4215 O FR). “Je hebt een scherm vooral nodig voor de jonge planten en de volwassen bloemen. Een krijtscherm geeft onnodig lichtverlies, met een beweegbaar scherm kan ik beter sturen”, zegt Koen. Om op daglengte te kunnen sturen is boven het diffuus scherm een verduisteringsscherm aangebracht, ook van Svensson.

Scouten

De planten worden in de donkere maanden belicht met SON-T lampen (133 micromol per m2) om de kwaliteit zo constant mogelijk te houden. Drie WKK’s dekken ongeveer tweederde van de stroombehoefte, de rest wordt ingekocht. De verwarmingsbehoefte wordt geheel gedekt door de WKK’s, voor extreme weersomstandigheden is een ketel geïnstalleerd. CO2 komt van de rookgasreiniger die op de twee grootste WKK’s zit.
Voor het scouten van het gewas zijn ‘elektrische fietsen’ ontwikkeld die boven het gewas kunnen ‘zweven’. Een noviteit, die door Jan Kreling is ontwikkeld in samenwerking met AW Techniek. De afstanden over het betonpad worden vooral overbrugd met gewone fietsen, waarvan er in totaal 20 in de huiskleur van Diamond Flowers zijn aangeschaft.

Strategie

De reden van de uitbreiding is dat in de afgelopen jaren steeds meer chrysanten moesten worden bijgekocht om aan de vraag van supermarkten te voldoen, verklaart Koen. “Maar wij willen de bloemen liever zelf telen. Dan kun je de kwaliteit beter in de hand houden.”
Kreling Chrysanten (waarvan Diamond Flowers deel uitmaakt) produceert jaarlijks 100 miljoen chrysanten in 15 verschillende soorten onder 36 hectare glas in de Bommelerwaard. De strategie is gericht op het telen van een constante kwaliteit en een lange houdbaarheid en het op maat leveren van monobossen en gemengde bossen aan de Europese retail. Duurzaamheid is ook belangrijk, evenals kostprijsverlaging door schaalvergroting, automatisering en robotisering. Diamond Flowers is eigendom van Koen Kreling en zijn vader Jan, die het moederbedrijf in 1986 heeft opgericht.

Tekst/foto’s: Mario Bentvelsen.

Gerelateerd