De scholen zijn weer begonnen. Mijn jongste dochter op de middelbare school mag weer hele dagen naar school. Mijn oudste dochter op het hbo mag één dag in de week naar school en volgt verder online colleges. De studentenverenigingen hebben dit jaar extra veel aanmeldingen. Waarom? Niet zozeer omdat er meer studenten zijn dit schooljaar, maar omdat meer studenten het sociale gebeuren in de school missen en daarom aansluiten bij een studentenvereniging. Hier vinden ze dan de broodnodige gezelligheid en aanspraak. Zo wordt langzaamaan een nieuwe draai gegeven aan de veranderde omstandigheden.

Ook op het gebied van onderzoek en innovatie gaan de projecten weer normaal van start. Nou ja, wat is normaal? Dat is in de nieuwste wateronderzoeken de grootste vraag.

Sinds de start van het onderzoeksprogramma ‘Glastuinbouw Waterproof’ heeft er veel onderzoek plaatsgevonden naar emissiebeperking, mede gefinancierd door de glastuinbouw zelf. Dit om te kunnen blijven produceren in de veranderende wereld om ons heen. We hebben al veel bereikt! De stikstofemissie is al fors teruggebracht, maar zal in 2027 teruggebracht moeten worden naar een niveau van nagenoeg nul. Maar wat is dat nagenoeg precies? Wat is haalbaar, wat is hierin het nieuwe normaal?

We komen ver qua emissiebeperking. In onderzoekomstandigheden komen we zelfs heel ver en kan de lozing van drainwater tot praktisch nul worden teruggebracht. In de praktijk hebben we vaak te maken met iets andere omstandigheden, waardoor veel telers toch nog beperkt afvalwater moeten lozen.

Dit jaar is nieuw onderzoek gestart waarin emissieloos telen in de praktijk centraal staat. Dit onderzoek wordt mede gefinancierd door Stichting Kennis in je Kas (KijK) en daarmee dus door alle Nederlandse glastuinbouwbedrijven. KijK heeft tegenwoordig een eigen website, goed om daar af en toe op te kijken om te zien welke onderzoeksprojecten er lopen.
Het onderzoek naar emissieloos telen betreft overigens zowel de substraat- als de grondteelt. Is een nulemissie nu wel of niet mogelijk? Wat is hierin het nieuwe normaal? Wilt u hierover meedenken en/of loopt u tegen knelpunten aan om de emissie verder terug te brengen? Laat het dan vooral weten. Samen werken we aan onderzoek, samen werken we aan het nieuwe normaal ook op het gebied van emissie en duurzaamheid. Zo geven ook wij langzaamaan een nieuwe draai aan de veranderende omstandigheden.

Margreet Schoenmakers, Programmamanager Water Glastuinbouw Nederland