De hoogte van de SDE-subsidie wordt jaarlijks bepaald aan de hand van de gasprijs. Doordat die referentieprijs nu hoog is, ligt de subsidie veel lager en blijkt dat de duurzame opties als aardwarmte en biomassa niet rond te rekenen zijn. Tomatenteler Wouter Moerman zit met zijn houtstookinstallatie in een extra lastig parket. Een deel van zijn subsidie wordt pas achteraf vastgesteld. “Het is moeilijk om zo je energiestrategie te bepalen.”

Glastuinbouw Nederland krijgt de laatste tijd veel telefoontjes van verontruste telers die aanlopen tegen een financieringskloof met betrekking tot hun duurzame investering. Omdat de hoogte van de SDE wordt berekend over de onrendabele top, dus het verschil tussen de gasprijs en de investering per eenheid warmte, pakt de subsidie dit jaar een stuk lager uit. Dit raakt zowel bestaande situaties als telers die investeringsplannen in aardwarmte en biomassa aan het doorberekenen zijn.
Volgens de belangenorganisatie voor ondernemers in de glastuinbouw is de werking van de ‘onrendabele top’ subsidieregeling wel logisch, maar had er koppeling moeten zijn met de WKK-sparkspread of tenminste een minimum subsidiebedrag voor extreme situaties als de huidige. Vleestomatenteler Wouter Moerman uit Maasbree is een van de ondernemers die geraakt wordt.

Wat voor duurzame installatie hebben jullie?

Moerman: Sinds 2019 hebben wij een biomassaketel waarin hout verstookt wordt voor onze warmtebehoefte. Achter de ketel staat ook een ORC-installatie, die met behulp van de warmte uit de biomassaketel elektriciteit opwekt. We kunnen met deze combinatie volledig zelfvoorzienend zijn in warmte en elektriciteit. Als back-up gebruiken we een gasgestookte WKK.

Hoe pakt het nu uit met de hoge gasprijs?

Tot 1 april is het wel duidelijk. Dan hebben we nagenoeg geen CO2 nodig en gebruiken we alleen onze biomassawarmte, maar daarna wordt het onzeker. Het probleem is dat die onzekerheid jarenlang kan duren en dat je er vrijwel geen invloed op hebt. Als de gasprijzen zo blijven is dit een bom onder duurzaam telend Nederland.

Is er een kans dat je de biomassa-installatie uit zet?

We wegen die optie nu af. Al is dat eigenlijk ook geen goede keuze, want het heeft een grote investering gevraagd en de vaste lasten gaan dan gewoon door. Als er weer rust komt op de energiemarkt en de gasprijs daalt dan is houtstook weer gunstig. Maar als de prijs van gas en elektra hoog blijft, is de WKK aantrekkelijker.

Word je extra geraakt als je ingesteld bent op zelfvoorziening in energie?

Eigenlijk wel, veel telers kunnen de hoge gasprijs nog wat compenseren door extra WKK-elektriciteit op te wekken waar ze op het net een hoge prijs voor krijgen. Onze installatie is erop berekend om in eigen warmte en elektra te voorzien, dan heb je dat voordeel niet.

Is het niet lastig ondernemen met zoveel onduidelijkheid?

Jazeker, en dan hebben wij nog een extra moeilijkheid: het subsidiedeel dat we krijgen voor elektriciteitsopwekking, circa dertig procent, wordt pas achteraf bepaalt op basis van de dagprijzen. Dat maakt het voor ons vervelend. We hebben geen idee hoeveel subsidie we kunnen krijgen en weten dus niet precies wanneer de WKK gunstiger is dan biomassa. Momenteel denk ik erover om in de zomerperiode helemaal op de WKK over te stappen, maar er zijn dus nog open eindjes om de strategie exact te bepalen.

Wat zou er aan de regeling moeten veranderen?

Het beste zou zijn als de sparkspread van de WKK als referentie wordt genomen. Dan zijn alle problemen getackeld. Nu krijg je de benodigde subsidie als de gasprijs laag is, want dat is dan de prikkel om een alternatief voor gas te gebruiken. Maar bij een extreme situatie zoals nu word je dusdanig gekort dat het de energietransitie in de weg staat. Laat Glastuinbouw Nederland vooral bij de overheid aankaarten dat de doelen voor verduurzaming op deze manier niet gehaald worden.

Tekst: Koen van Wijk, beeld: VidiPhoto