Cross-overs van tech en agro leveren leuke uitdagingen op, zoals die van sensoren, data, voorspellingsmodellen en robots. Hoe meer de sectoren verschillen die bij elkaar komen, des te leuker de vragen over en weer. Niet gehinderd door voorkennis krijg je vragen die we onszelf niet meer stellen. Bijvoorbeeld waarom je met robots drie tomatenblaadjes per keer zou willen weghalen, terwijl het voor biologische evenwichten beter zou kunnen zijn om drie keer per week één blaadje te plukken.

Die cross-overs krijgen volop aandacht in allerlei programma’s en je zou bijna vergeten dat we binnen de sector ook nog heel veel van elkaar kunnen leren. En dan bedoel ik niet de tomatentelers die bij elkaar kijken, hoewel dat natuurlijk ook uitermate leerzaam is. Tussen beide voorbeelden in zitten ook nog aardige leermomenten, zoals ik het naar onze studenten verkoop. De echte glasgroentetelers mopperden heel wat af als ze met mij weer eens verder moesten kijken dan hun neus lang was. Maar bijna altijd waren ze na afloop behoorlijk onder de indruk van die champignonteler die eigenlijk toch nog beter met klimaat bezig was, die sierteler die het toen al over added value, marketing en communicatie had, of die biologische groentetelers die we bezochten.

Aardappel en tomaat komen uit dezelfde familie en zijn dus enigszins verwant. Niet zo verwant dat je zomaar kruisingen kunt maken, maar wel verwant genoeg om ze op elkaar te enten. In plaats van de normale tomatenonderstam, ent je op een pootaardappel. Die enting wordt ook echt gemaakt met als doel om de TomTato voor particuliere tuintjes in de handel te brengen. Je kunt dan zowel tomaat als aardappel oogsten, vooral leuk natuurlijk want de assimilaten kun je maar een keer verdelen. Andersom kan ook, als je als aardappelveredelaar geen knollen, maar voor het kruisen vooral bloemen nodig hebt. Aardappel op een tomatenonderstam enten dus, en ineens gaat die aardappel een paar blaadjes aan een stengel maken, een bloemtros produceren enzovoort. Hij gaat tomatengedrag vertonen en je moet hem ook echt indraaien. Uiteindelijk hoopt de veredelaar dat de rijpe aardappelvruchten vol zitten met zaden van in de toekomst nog betere aardappelrassen.

Binnen de aardappelwereld kent iedereen Jacob van den Borne en collega’s, die heel hard aan de weg timmeren met sensoren, data en precisielandbouw. Via studenten kom ik ze wel eens tegen, en bij een bakje koffie hadden we het zo eens over hoe boeren naar aardappelplanten ‘kijken’ en hoe tomatentelers dat doen. Gek genoeg was de conclusie dat aardappelboeren vooral gewas screenen met drones en tomatentelers vooral naar planten in registratieveldjes kijken. Al snel was het idee geboren om de aardappels eens in de kas te zetten en te vergelijken met tomaten in hun reactie op omgevingsomstandigheden. Zou de kop van een aardappelplant ons net zoveel kunnen leren over de productie als dat we dat bij tomaat gewend zijn? En wat zouden we in de kas van aardappelboeren kunnen leren? We weten nu al drie dingen zeker; we gaan nieuwe dingen leren over tomaat én over aardappel. Qua planning in het cursusjaar is het een stuk handiger dan een proef op een veld en we hebben een inspirerende leeromgeving te pakken!

En natuurlijk kunnen we in de kas van de Autonomous Greenhouse Challenge, van die energiepositieve kas, alle pogingen doen om werk in de kas te robotiseren. Met een nog meer biologische benadering van de plant via sturen op plantweerbaarheid vanuit Het Nieuwe Telen. De transitie van plantenteler naar plantencoach staat voor de deur, inspirerend en leerzaam.

Jasper den Besten, Lector Nieuwe Teeltsystemen