In de kas hangen volle trossen met de bijzonder gevormde cherrypruimtomaten. Ze zijn niet alleen mooi, maar smaken ook nog eens fantastisch. Natuurlijk komt dit voor een groot deel door de rassenkeuze en de groene vingers van Paul van Paassen. Zeker belangrijk daarbij is de aandacht van de teler voor zijn waterkwaliteit, met extra veel zuurstof en toegevoegde biostimulanten.

Van Paassen heeft een bedrijf van 2,2 ha in Bleiswijk, waar hij nu alweer voor het vierde jaar de troscherrypruimtomaat Strabena teelt. Daarvoor teelde hij de grove trostomaat Merlice. Een hele verandering van het ene naar het andere segment. “Van bulk naar smaak”, lacht de teler. Hij heeft geen spijt van de overstap. Qua kilo’s zijn we gehalveerd en de arbeid is verdubbeld. We telen echt op smaak en houden een hoge EC aan.” Hij zet de tomaten af via Oxin Growers onder de naam Rimini en van daaruit gaan ze naar de verschillende handelshuizen. Het merendeel van zijn smaaktomaten gaat naar het buitenland, maar bijvoorbeeld ook naar de betere restaurants.

Vrij van algen en slib

“We hebben de steenwolmatten op de grond liggen. Het water wordt voor 100% gerecirculeerd. We hadden in het verleden een lavafilter om het retourwater te zuiveren”, vertelt de teler.
In 2017 heeft Van Paassen een beluchtingssysteem voor zijn dagvoorraad aangeschaft. Reden daarvoor was onder andere het lage zuurstofgehalte van zijn dagvoorraad en de vervuiling van zijn silo met algen en slib. Hij liet het OxyBull systeem van Agrona in zijn watersilo met dagvoorraad monteren. “Elke keer als de dagvoorraadsilo wordt aangevuld, gaat direct ook het beluchtingssysteem aan. Hoe meer lucht hoe beter. Als er meer zuurstof in het water zit, nemen de wortels beter de mineralen uit het water op.”
Nadir Laaguili, directeur van het bedrijf in biologische gewasbescherming en waterbehandeling licht het systeem toe. “Het systeem zorgt niet alleen voor meer zuurstof, maar ook voor beweging in het water. Dat verhindert algengroei en zorgt voor de afbraak van organisch materiaal.”

Silo blijft schoon

Voordat het beluchtingssysteem in de dagvoorraad zat, kon het zuurstofgehalte terug lopen tot 30 á 40% in de zomer. Rond de 40% heb je volgens Laaguili al een probleem. Bij een hogere temperatuur kan dit nog verder terug lopen. Na de installatie is het gemeten zuurstofgehalte 120%/10 ppm zuurstof.
De tomatenteler hoorde van de duiker die eens per jaar zijn silo schoonmaakte en eens per twee jaar de naden controleert dat hij geen algengroei en slib meer vindt. “Voor onze filters en druppelaars is het belangrijk dat het water goed schoon is. De duiker komt nu alleen nog hier om de silo te keuren en zag bij de laatste controlebeurt weer dat de silo schoon blijft.”

Stimulerende bacteriën

De tomatenteler ging verder op zoek naar verbetering en vernieuwing en kwam uit bij de ABR Bioreactor van Agrona. Het basisprincipe is aerobe biologische zuivering. Ook in dit vat zit een beluchtingssysteem. Vanuit een tankje naast het reactorvat wordt een mengsel van stimulerende bacteriën aangezogen. Er wordt 1 liter AG STIM per 500 kuub water gedoseerd. Dit mengsel bestaat uit verschillende geselecteerde Bacillus-stammen en een katalysator.
“In het bioreactorvat kunnen deze aerobe bacteriën zich vermenigvuldigen en hechten aan de membranen in het vat. Deze membranen zorgen voor een groter hechtingsoppervlak. Door de combinatie van beluchting en toegevoegd bacterieleven worden de anaerobe bacteriën onderdrukt”, legt Laaguili uit.
Dubbel beluchten is zeker niet overbodig. Van Paassen: “Het water dat nodig is voor de dagvoorraad gaat eerst door de bioreactor. Na voorbehandeling van het water door zuurstof en bacteriën gaat het naar de dagvoorraad met het beluchtingssysteem, zodat het optimaal voorzien van zuurstof de kas in gaat.”

Vrij van crazy-roots

De bioreactor is sinds januari 2021 in werking. Dat is vlak na de start van de vorige teelt. De teler: “Wat het meest opviel was, dat we vrijwel geen problemen meer hadden met crazy roots. De beluchting had al een positief, maar niet afdoende effect. De afgelopen jaren hadden 10 tot 15% van de planten nog problemen met deze ziekte. Dit jaar nog maar één plant.”
In het verleden gaf Van Paassen ozon of gestabiliseerde waterstofperoxide mee om deze ziekte tegen te gaan. Dat is nu niet meer nodig. “De biostimulanten gaan overigens wel samen met waterstofperoxide. Alleen moet je de dosering van dit ontsmettingsmiddel een dag uitzetten als je de biostimulanten doseert”, zegt Laaguili.

Terugverdientijd

Wat de terugverdientijd is, vindt de teler lastig omdat het om meer of minder meetbare factoren gaat. De teler komt ergens tussen de een á twee jaar uit. Geen last meer van crazy roots is natuurlijk een groot winstpunt. Van Paassen: “Ik zie ook duidelijk dat het gewas betere en meer vitale wortels heeft. Dat uit zich in een vitaler groeiend gewas. De plant heeft energie over en is minder aantrekkelijk voor plagen als wittevlieg.” Een ander punt is de smaak, die in een vergelijking met zijn collega’s positief uitpakt. Zijn brixniveau ligt op 7,5 – 8.
Hoe groot die meeropbrengst is, berekent hij op basis van de lichtsom, aangezien de weersomstandigheden van jaar tot jaar verschillen. “De cumulatieve lichtsom over 2021 is 30.000 joules minder dan het voorgaande jaar. Absoluut gezien lag de productie over 2021 dus lager dan het voorgaande jaar. Wanneer we echter de productie berekenen op basis van het aantal joules kwamen we uit op een meerproductie van 5%.”
Een ander winstpunt is dat de teler geen geld uit heeft hoeven geven aan chemie in de vorm van waterstofperoxide. “Bijkomend voordeel is dat ik 28 procent subsidie Milieu-investeringsaftrek (MIA) heb gekregen op het investeringsbedrag van de bioreactor aangezien het bijdraagt aan het vitaal telen.

Tekst en beeld: Marleen Arkesteijn