Extreme energieprijzen, een ingestorte Russische markt en lage productprijzen vormen nu de harde werkelijkheid voor Remco van Ruyven, teler van pluischrysanten in De Lier. “Wij hebben bijna al onze leveringen kunnen doen voor Vrouwendag. Dat waren nog goede prijzen, boven de euro per stuk, net voordat de oorlog met Oekraïne uitbrak. Inmiddels is de prijs gezakt naar 30 cent, dat is onder de huidige kostprijs.”

Niet alleen Rusland, maar ook andere Oost-Europese landen kopen rond Vrouwendag traditioneel veel chrysanten. Van Ruyven: “Normaal zouden we, nadat de bulk naar Rusland was gegaan, een deel naar Oekraïne sturen. Maar dat is natuurlijk niet gebeurd. Er is nog wel een beetje handel naar het oosten, maar dat is momenteel heel erg weinig.”
De verwachtingen voor de komende tijd zijn somber, zolang het conflict tussen Rusland en Oekraïne voortduurt. “Ik zou voorlopig niet van veel verkopen richting het oosten meer uitgaan, maar mijn compagnon doet dat nog wel. Het is momenteel gewoon heel moeizaam richting Rusland met het betalingsverkeer. Het verkeer staat vast, transport is er niet. De roebel is ingestort, dat speelt ook mee. Het is dus een groot drama eigenlijk.”

Dunner planten

Hoelang het conflict tussen Rusland en Oekraïne nog gaat duren blijft gewoon koffiedik kijken, aldus Van Ruyven: “Wat er nu gebeurt is onvoorstelbaar, voor iedereen. We konden het met zijn allen zien aankomen, met al die Russische troepen langs de grenzen. Dat het toch nog gebeurde was eigenlijk heel onwaarschijnlijk. Het is nu gewoon afwachten.”
De teeltplanning van J&A Flowers in De Lier (sinds de samenwerking met Dennis van Leeuwen 9 ha belichte pluischrysanten, onderdeel van telersvereniging VannoVa) blijft voorlopig ongewijzigd. “We willen er niet te direct op reageren. We zijn wel wat dunner gaan planten, zodat je wat minder van de laagste kwaliteit hebt. Verder zijn we aan het kijken wat er op termijn nog mogelijk is. Met deze energieprijzen zijn heel veel belichte teelten eigenlijk niet meer rendabel.”
Andere markten kunnen het Nederlandse chrysantenaanbod voor Rusland op korte termijn niet absorberen. Ook biedt vliegen naar verre bestemmingen door de gestegen luchtvrachttarieven geen soelaas, denkt de teler. “We zitten eigenlijk een beetje klem, op dit moment.”

Overheidssteun nodig

Zijn Westlandse collega’s van Beyond Chrysant pleitten in de nieuwsbrief van vorige week voor extra steun van de overheid. Daar is Van Ruyven het mee eens: “Ik vind dat daar zeker naar gekeken moet worden. Er worden nu zulke drastische maatregelen genomen. De energiemarkten zijn helemaal uit balans. Bepaalde sectoren worden daardoor keihard geraakt. Daar kun je van alles van vinden, maar het is voor onze branche heel hard. Het is nu een kwestie van overleven geworden.”
Wat doen je collega’s? “Voorlopig de boel nog even aankijken. Gelukkig gaan we qua energie het goede seizoen in. Het is een opvallend zachte winter geweest. Het is nu ook heerlijk voorjaarsweer. Door het zonnetje dat we de laatste tijd hebben gehad scheelt dat  heel veel in het energieverbruik. Een geluk bij een ongeluk.” Waar hoop je op? “Op vrede!”

Tekst: Mario Bentvelsen, beeld Fotostudio G.J. Vlekke