In het afgelopen voorjaar leverde het Noorse bedrijf Plantsauna via de Nederlandse vestiging haar eerste behandelingsunits aan twee vermeerderaars van aardbeienplanten. Volgens business partner Cas Barel krijgt hij positieve feedback en komt de vraag naar het duurzame ontsmettingsconcept op basis van temperatuurbehandeling goed op gang. Bovendien lopen er proeven met uitgangsmateriaal van andere gewassen, waaronder framboos en coniferen.

De twee klanten van het eerste uur zijn Neessen Aardbeienplanten & Aspergeplanten uit Grashoek en Rapo uit Roosendaal. Zij zetten de positieve ervaringen uit de trials van de Noorse producent en aardbeienveredelaar Fresh Forward om in concrete orders. Na enkele weken van inregelen en het oplossen van de onvermijdelijke kinderziektes, werd het juiste spoor vlot gevonden en staat de ontsmetting van plantmateriaal in de plantsauna’s volgens Cas Barel goed op rails.

Behandeling met behulp van stoom

“Temperatuurbehandeling luistert nauw en het gewenste regime verschilt van gewas tot gewas en zelfs van ras tot ras”, licht Barel toe. “Het kan even duren voordat je de boel volledig naar wens hebt ingeregeld. Voor aardbeien is de standaardbehandeling 1 uur verhitten tot 36ºC, terugkoelen tot 25 à 27ºC, 2 uur verhitten tot 44ºC en opnieuw terugkoelen.”
De eerste temperatuurbehandeling (met behulp van stoom) is bedoeld om de plant te prikkelen. Hij maakt dan een enzym aan dat hem beter beschermt tegen hoge temperaturen. De tweede behandeling bij hogere temperatuur wordt dan goed verdragen, terwijl schimmels (zoals Phytophthora) en insecten (zoals trips) het loodje leggen.

Verkoop komt op gang

“De ervaringen zijn zonder meer goed, waardoor vermeerderaars hun plantmateriaal zonder inzet van chemische middelen kunnen ontsmetten”, vervolgt de business partner. “Er staan nu vier units bij commerciële bedrijven: twee in Nederland, één in Polen en één in Noorwegen. In januari gaan er drie naar vermeerderingslocaties van Driscoll’s in de Verenigde Staten. Mogelijk volgt er nog een vierde voor R&D doeleinden, dat horen we binnenkort.”
In de huidige cabines kan per sessie één pallet met plantmateriaal worden behandeld. Het Noorse bedrijf werkt al aan een grotere opvolger, die plaats moet bieden aan tien pallets. Zowel het technische concept (de stoomcabine) als de specifieke behandelmethode voor aardbeienplanten zijn volgens de zegsman gepatenteerd.

Onderzoek in België

Ook in België kijken telers en vermeerderaars met interesse naar de toepassingsmogelijkheden van de plantsauna, die in feite niets meer omvat dan een stoomcabine met temperatuur- en tijdregeling. In samenwerking met twee telers die zelf vermeerderen en grote problemen ondervinden met Phytophthora, zijn al proeven gedaan bij Proefcentrum Hoogstraten. Eind december start er een nieuwe proef in samenwerking met acht telers, waarvoor tien pallets met plantmateriaal zullen worden behandeld.

Opschalen

Behalve voor aardbeienplanten leent dit ontsmettingsconcept zich voor ander uitgangsmateriaal. Er hebben al proeven plaatsgevonden met frambozenplanten en jonge coniferen. “Het onderzoek in frambozenplanten pakken we binnenkort verder op in samenwerking met Driscoll’s Nederland”, aldus Barel, die de Noorse uitvinding in Nederland vertegenwoordigt met zakenpartner Jacob Aubell. Voor ieder gewas moeten behandelmethoden op maat worden ontwikkeld en dat vergt de nodige experimenten met variaties in temperaturen en tijd. Voor de aardbeienvermeerdering heeft het concept zich nu wel bewezen. Wij denken dat er nog een groot onbenut potentieel ligt in andere gewassen.”

Tekst: Jan van Staalduinen