Nog geen half jaar geleden stonden er Avalanche+ rozen, nu staat Simone van der Burg ietwat onwennig skimmia-stek te sorteren. En hoewel het familiebedrijf de nieuwe teelt volledig omarmt, was de omschakeling niet een vrijwillige keuze. “De ODE-verhoging is voor een kleiner rozenbedrijf simpelweg niet rond te rekenen”, verklaart zoon Donny. Vandaar de keuze voor energie-armere gewassen.

Het rekensommetje was snel gemaakt. “Als je de tariefswijziging voor de Opslag Duurzame Energie (ODE) optelt bij het verhoogde uurloon voor uitzendkrachten, kom je op een bedrag van 11 euro per vierkante meter.” Donny van der Burg zat nog geen jaar bij zijn ouders in de VOF toen beide kostenverhogingen zich in 2020 aandienden. “Dan ga je met elkaar in gesprek. Wat kunnen we en wat willen we?” Het antwoord was unaniem. De telers uit Berkel en Rodenrijs wilden geen van drieën verkassen of het bedrijf stoppen. En dus startte een zoektocht naar een energiezuiniger en minder arbeidsintensief gewas dat de plaats van de rozen in kon nemen.

Skimmia en mandevilla

Al snel werden skimmia en mandevilla geopperd. Donny had na zijn opleiding aan de HAS in Den Bosch twee jaar ervaring bij een werkgever opgedaan met skimmia. “Een mooie en uitdagende teelt. We lieten door de veiling een afzetadvies schrijven en hebben daarna definitief de keuze voor deze gewassen gemaakt.”
Om de teeltoppervlakte optimaal te benutten en omdat de telers nog geen afscheid van rozen konden nemen, staan er deze winter ook nog stamrozen. “Al met al een heel andere tak van sport, ja. Gelukkig hebben we goede vrienden en collega-telers die ons ondersteunen en adviseren bij de nieuwe teelten.”

Coronavirus verstoort planning

Het coronavirus dreigde bijna roet in het eten te gooien. Vanwege ‘urgentere zaken’ wilde de bank de behandeling van Van der Burgs bedrijfsplan en bijbehorende financieringsaanvraag uitstellen. “Terwijl uitstel voor ons natuurlijk geen optie was.” Na de nodige telefoontjes draaide de bank bij en kregen de telers tijdig groen licht. “Gelukkig wel, maar de planning hebben we alsnog moeten bijstellen. Flink naar voren toe, wel te verstaan.”
Vanwege het Covid-virus stortte de rozenexport helemaal in. “Toen moesten we ons oorspronkelijke plan om tot aan Franse moederdag te leveren, herzien. We verkochten nog maar een derde van de beoogde partijen.” De telers gaven zichzelf drie dagen bedenktijd en besloten op 1 april de stekker eruit te trekken. Letterlijk en figuurlijk.

Stressbestendig

Dat was heftig, vertelt Van der Burg. “In een klap staan al je uitzendkrachten op straat en word je nauwkeurig uitgestippelde biologie en energie-inkoop tenietgedaan. Een vooraf niet ingecalculeerde financiële tik.”
De vervroegde omschakeling had ook een voordeel, vervolgt hij. Het bedrijf kon rustig gaan ombouwen. “Gelukkig waren alle betrokken partijen zo flexibel om in de nieuwe plannen mee te gaan. Maar wat een gedoe om iedereen en alle activiteiten weer correct op elkaar af te stemmen. Ik ben redelijk stressbestendig, maar dat wil ik geen tweede keer meemaken.” Eerst werden het gewas en het volledige gotensysteem geruimd. Nadat het gronddoek was verwijderd, lieten de telers de grond overal egaliseren. “We hebben vooral veel geld en tijd gestoken in de nieuwe vloer. Voor de mandevilla een eb- en vloedsysteem van 8.000 m2 en voor skimmia 12.000 m2 met alleen bovenberegening. We kozen voor basalt, dit heeft een goed waterdoorlatend vermogen. Belangrijk, want skimmia houdt niet van natte voeten.”

Aanpassingen

De watertechnische ruimte werd eveneens flink aangepakt. “Met roos hadden we één gewas en eigenlijk maar één seizoen. Potplanten vragen om meerdere afdelingen en verschillende watergiften, voedingsrecepten en temperatuurregimes. We circuleren 100%. Alle waterstromen, zowel van het eb- en vloedsysteem als van de afdelingen met bovenberegening, worden hergebruikt.”
De kas zelf oogt heel anders. Los van het nieuwe vloersysteem lieten de telers het betonpad van de zijkant naar het midden verplaatsen. Het oppervlak is middels doorzichtig folie in 2 afdelingen verdeeld en ook het schermdoek is opgesplitst. Van der Burg: “Anders dan bij roos, willen we elke afdeling apart kunnen sturen. Sommige afdelingen zijn voorzien van grondverwarming. En er hangt nog wat assimilatiebelichting. Misschien dat we die in de toekomst gaan gebruiken. Een deel van de nieuwe armaturen konden we nog verkopen.”

Nieuwe uitdagingen

De energievoorziening levert de telers geen kopzorgen meer op. “Onze originele WKK levert voldoende stroom voor de nieuwe, energiezuinige gewassen. Bij de rozen was dat anders. Daarvoor konden we slechts eenderde zelf omzetten. Tweederde, 11 miljoen kWh per jaar, moesten we inkopen. En juist in die verbruiksschijf steeg het ODE-tarief met 180%. Dan houdt het gewoon op. Jammer, want roos is een hele mooie teelt.”
Gelukkig bieden de nieuwe gewassen voldoende afleiding. Het volledige vloeroppervlak moet in korte tijd worden volgezet: 12.000 m2 skimmia en stamroos (verschillende potmaten) en 8.000 m2 mandevilla. “In week 29 hebben we de laatste mandevilla opgepot. Komend voorjaar zullen ze het bedrijf verlaten. Een spannend moment: de eerste afzet onder onze nieuwe naam Bright Plants. In het najaar van 2021 volgen de skimmia’s.” Van der Burg hoopt dat ze de teelt dan goed in de vingers hebben. Zeker skimmia is geen makkelijk gewas. De telers zetten alles op alles om er een goede wortel onder te krijgen. “We hebben de juiste faciliteiten gebouwd en met de ondersteuning van vrienden en collega’s gaat het zeker weten lukken. Het is de belangrijkste uitdaging waar we nu voor staan.”

Minder arbeid

Het omschakelen en de opstart van de nieuwe teelt is hard werken. Tegelijkertijd brengt de nieuwe situatie veel rust. “Normaal liep hier elke dag 30 man personeel rond. Nu werken we maar zes dagen in de week met twee vaste medewerkers en twee uitzendkrachten. Er zullen wel arbeidspieken gaan komen, in het voorjaar bijvoorbeeld wanneer zowel de stamrozen als mandevilla verkocht worden, maar over het algemeen is deze teelt veel minder arbeidsintensief.” En dat vindt vooral ook Simone van der Burg erg prettig. Zij regelde alle personeelszaken en daar ging erg veel tijd in zitten. Nu heeft ze haar handen vrij om weer meer in de tuin te werken. En dat is wat deze telersfamilie het liefste doet.

Nieuwe huisstijl

De domeinnaam voor Bright Plants is geregistreerd en de teler laat een concept van de bijbehorende plant-etiketten zien. “Een reclamebureau is bezig met de nieuwe huisstijl en alles wat daarbij komt kijken. Voor ons heeft dit even geen prioriteit. Belangrijk is het natuurlijk wel, we moeten dit jaar echt werken aan meer naamsbekendheid.”
De eerste partijen planten zullen waarschijnlijk voor de klok komen, maar het bedrijf heeft als doel om via persoonlijke verkopen het hogere segment te beleveren. Daarvoor hebben ze een verkoper in de arm genomen. “Ik ben overtuigd dat het ons gaat lukken.”

Tekst: Jojanneke Rodenburg, beeld: LD Photography