Orchideeënteler Ronald Koeleman kreeg 6 jaar geleden een goed idee toen hij een interview over circulair ondernemen op BNR hoorde. ‘De circulaire orchidee’: altijd een mooie bloeiende plant bij de klant en als hij uitgebloeid is, neemt de teler hem terug en trekt hem opnieuw in bloei. Dat zorgt voor een enorme besparing aan fossiele brandstof. Met behulp van Versnellingshuis Nederland circulair kon hij zijn plan uitvoeren.

Ronald Koeleman uit Ter Aar is gegrepen door de voorbeelden van circulaire ondernemers, die tegen betaling van een vast bedrag per maand een up-to-date product leveren aan hun klanten en het oude product innemen. Het idee van circulair ondernemen past bij de kanttekeningen die de orchideeënteler zelf al maakte bij de manier van werken met een hoog energieverbruik en ‘veel voor weinig’ telen.

Na 20 weken

“Na de bloei verdwijnen de planten bij het groenafval. Dat een orchidee meer dan één keer kan bloeien, is bij veel consumenten niet bekend”, schetst de teler. “Wij leveren de bloeiende plant waar de consument verliefd op is en nemen de uitgebloeide plant tegen een vergoeding terug en trekken hem opnieuw in bloei. Zo kunnen wij ze als circulaire orchidee na twintig weken alweer in de markt zetten. En we besparen kosten, zorgen voor een zo laag mogelijke milieubelasting en het is een leuk bedrijfsmodel voor de toekomst.”

Versnellingshuis

Koeleman was zes jaar geleden een van de eerste ondernemers die aanklopte bij het ‘Versnellingshuis Nederland circulair!’. Dit is een initiatief van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, VNO-NCW, Het Groene Brein en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Circulaire ondernemers met vragen op het gebied van financiering, wet- en regelgeving, kennis of een passend netwerk kunnen terecht bij het Versnellingshuis. Deze week, van 3 tot en met 7 februari, is door het Versnellingshuis uitgeroepen tot de Week van de Circulaire Economie 2020.

Circulaire orchidee

Ronald Koeleman heeft samen met zijn broer Marcel een modern geautomatiseerd en gerobotiseerd bedrijf van 3 ha, verdeeld over twee locaties in Ter Aar. De jaarlijkse productie is 2 miljoen phalaenopsisplanten. De teelt van een bloeiende orchideeënplant kost veel fossiele energie. De planten worden in China opgekweekt in kolengestookte kassen. Ze vliegen naar Nederland en staan vervolgens 1,5 jaar in een warme kas.

Consument triggeren

Koeleman belde Het Groene Brein en kwam in contact met Antoine Heideveld. Het Groene Brein is onderdeel van Versnellingshuis Nederland Circulair. Dit is een initiatief waarbij wetenschappers ondernemers ondersteunen die duurzamer willen werken. Hieruit ontstond een ‘denktank’ van deskundigen met onder andere Diana den Held, docent circulaire economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Er volgde een pilot.

1 op 10 komt terug

De pilot met de circulaire orchidee heeft aangetoond dat het concept werkt: van de 500.000 geleverde planten kwamen er 50.000 terug. Dat is circa 10%. Hiervan is 75% geschikt om opnieuw te gebruiken. De teruggebrachte planten gaan eerst zes weken naar een quarantaine-afdeling van 28ºC. In die tijd maakt de plant nieuw blad aan. Daarna gaan ze – herkenbaar aan een code – de kwekerij in om met de andere orchideeën samen in bloei getrokken te worden.
Koeleman heeft veel geleerd. Het is een proces van vallen en opstaan. “Iedereen vindt circulariteit prachtig, maar een refurbished product mag niet duurder zijn dan een gewoon product.”

Tekst en beeld: Marleen Arkesteijn