Hoewel hij de pensioengerechtigde leeftijd ruimschoots is gepasseerd, piekert Theo Douven er niet over om zich achter de geraniums te verschuilen. De ondernemer teelt sinds vier jaar blauwe bessen onder glas in het Duitse Straelen. Volgens hem een teeltwijze met perspectief, met name vanwege de opmars van de Suzuki-fruitvlieg en het extremer wordende klimaat. Daarnaast worden bij Rheinland Blaubeeren nieuwe rassen uitgetest en proeven gedaan met teeltverlenging. De vergaarde kennis is van grote waarde voor de Nederlandse teelt- en handelsbedrijven van de familie.

Theo Douven (69) uit Melderslo heeft zijn sporen in de blauwe bessensector meer dan verdiend. De ondernemer, die jarenlang een fabriek voor landbouwmachines runde, begon in 2000 met de teelt van dit zachtfruit. In de loop der jaren groeide zijn bedrijf naar 40 ha. Daarnaast zette de Limburger B-Berry op – een merk voor blauwbessenproducten als jam, sap en wijn – en is hij medeoprichter van en aandeelhouder in ABB Growers. Dit handelsbedrijf richt zich op het jaarrond verpakken en wereldwijd vermarkten van blauwe bessen.

Seizoensverlenging

En alsof dat nog niet genoeg is, teelt hij sinds eind 2013 bessen onder glas in Straelen, net over de Duitse grens bij Venlo. Hier ligt vandaag de dag de focus van de ondernemer, sinds hij het blauwe bessenbedrijf in Melderslo in 2015 overdroeg aan zijn kinderen. “Waarom ik in Duitsland ben begonnen? Omdat ik merkte dat het lastig is om met Nederlands product voet aan de grond te krijgen bij onze oosterburen”, vertelt Douven. “Wat voedsel betreft zijn Duitsers erg chauvinistisch. Duitsland is echter wel een grote afzetmarkt, ook voor blauwe bessen. Alleen al in het Ruhrgebied wonen 18 miljoen mensen; net zoveel als in heel Nederland! Daarbij hechten Duitsers enorm veel waarde aan een gezond voedingspatroon; iets waar de blauwe bes, vanwege haar vele gezondheidsvoordelen, perfect in past.”
Toen de ondernemer een voormalig glastuinbouwbedrijf van 2 ha in Straelen kon kopen, twijfelde hij niet. “Naast toegang krijgen tot de Duitse markt, wilde ik experimenteren met seizoensverlenging, door in de kas te gaan telen onder LED-licht. Als het lente wordt, krijgen mensen namelijk zin in blauwe bessen, terwijl de eerste West-Europese bessen pas eind juni op de markt zijn. Door de onverwarmde teelt onder glas te combineren met LED’s hoopte ik al vanaf begin mei de eerste bessen te kunnen oogsten.”

Minimaal resultaat

Wat dit laatste betreft is Douven inmiddels een illusie armer: na twee teeltseizoenen kan hij concluderen dat LED-licht niet de gewenste vervroeging oplevert. “We hebben proeven uitgevoerd met diverse Zuid-Europese rassen met een goede smaak, die prima bestand zijn tegen hogere temperaturen in de zomer.” Om de groei en bloeiinductie te stimuleren, hingen er LED-modules boven het gewas, die van januari tot half mei zes uur per dag blauw en rood licht afgaven. Het effect bleek minimaal. “We konden alleen bij bepaalde rassen slechts een week eerder oogsten. Wel lag het aantal bessen zo’n vijftig procent hoger. Deze meeropbrengst weegt echter niet op tegen de investeringen.”
Bij Rheinland Blaubeeren wordt daarnaast geëxperimenteerd met nieuwe rassen. “Ik zie het Duitse bedrijf als onze eigen proeftuin voor de blauwe bessenteelt”, lacht Douven. “Ik zoek rassen die vroeger zijn en soorten met een betere smaak en dikkere bessen. Dit laatste is belangrijk: meer mondvulling, betekent een betere smaakbeleving.”

Nederlandse bedrijven

De blauwe bessen van de Duitse vestiging worden verkocht in de winkel bij het bedrijf. Duitsland kent immers een sterke traditie van ‘Ab-Hof-Verkauf’. “We hebben in Straelen ook nog wat buitenteelt en kunnen bessen oogsten van medio mei tot eind september. Dat is langer dan gebruikelijk. Door een laat ras als Aurora vanaf begin april enkele maanden in de koelcel te plaatsen en er kort voor het gewenste oogsttijdstip uit te halen, kun je de oogst heel eenvoudig oprekken. De eigen winkelverkoop is een perfecte manier om nieuwe rassen te testen bij de consument. Is die niet enthousiast over de smaak, dan houdt het op.”
Nieuwkomers die goed scoren, plant de teler aan op het familiebedrijf in Horst. “Maar ook op andere vlakken heeft Rheinland Blaubeeren een meerwaarde voor onze Nederlandse bedrijven. Duitsland is een dusdanig toonaangevende markt, dat hier zakendoen weer nieuwe deuren opent. Wat wij hier doen schept vertrouwen bij leveranciers en afnemers van ABB Growers, ons handelsbedrijf.”

Meerwaarde glasteelt

Inmiddels is voor de bessenspecialist wel duidelijk dat de teelt onder glas een duidelijke meerwaarde heeft. “Dat had ik vier jaar geleden nog niet zo in de gaten”, geeft hij toe. “Drosophila suzukii is de laatste jaren echter uitgegroeid tot een fors probleem in de zachtfruitsector. Bij de teelt onder glas heb je minder last van deze Aziatische fruitvlieg. Op die manier is het gewas beschermd tegen hagel en regenval; een groot voordeel, aangezien de weersomstandigheden steeds extremer worden. De teelt onder glas garandeert dus continuïteit in de bedrijfsvoering. En, we kunnen altijd oogsten, ook als het buiten nat is.”
Bij de teelt onder glas ligt het aantal planten per hectare bijna twee keer zo hoog, aangezien uit de grond – in potten – wordt geteeld en wordt gewerkt met druppelbevloeiing. “Daarnaast hoeven we minder gewasbescherming in te zetten, omdat we geen last hebben van schimmels. Dit is essentieel: consumenten willen een natuurlijk en vooral voedselveilig product, zo horen we veelvuldig in onze winkel.”

Zuidelijke rassen

Belangrijk is volgens Douven dat voldoende koude-uren worden gerealiseerd. Die heeft een blauwe bessengewas nodig om nieuwe knoppen te kunnen aanmaken. Bij het Duitse bedrijf staan in de wintermaanden daarom alle ramen en deuren open. Zijn advies is wel om bij de teelt onder glas te kiezen voor zuidelijke rassen. Deze hebben voldoende aan 200 in plaats van 1.000 koude-uren.
Hoewel de meeste blauwe bessen in West-Europa nog in de openlucht worden geteeld, is Douven ervan overtuigd dat de bedekte teelt aan terrein zal winnen Hij verwacht dat deze teeltwijze is rond te rekenen. “Zeker wanneer je gebruik kunt maken van oudere glasopstanden en tunnels, zoals hier in Straelen. Maar een eenvoudige variant van een moderne kas kan eveneens een optie zijn. Investeren in regenkappen en hagelnetten is immers ook duur.”


Snel en goed op de hoogte

“Een bezoek aan Tuinbouw Relatiedagen Venray is een jaarlijkse traditie. Het is een ideale gelegenheid om je snel te laten informeren over noviteiten en ontwikkelingen in de sector. Doordat nieuwigheden worden gebundeld, is dit makkelijker dan internet afstruinen of vakmedia uitpluizen. Ik wil deze beurs absoluut niet missen.”


Samenvatting

Theo Douven uit Melderslo teelt sinds eind 2013 blauwe bessen onder glas in Straelen, net over de Duitse grens bij Venlo. Alle bessen worden verkocht in een winkel bij het bedrijf. Daarnaast is de Duitse locatie een soort proeftuin. De teler experimenteert hier onder meer met nieuwe rassen en deed proeven met de teelt onder LED’s. De kennis die hij hiermee opdoet, worden onder meer ingezet in de Nederlandse teelt- en handelsbedrijven van de familie.

Tekst en beeld: Ank van Lier.





Gerelateerd